Dự thảo Nghị định quản lý thuế mới ưu tiên các doanh nghiệp tuân thủ pháp luật

Phó trưởng Ban Chính sách Thuế quốc tế - Cục Thuế, Mạnh Thị Tuyết Mai phát biểu tại hội thảo

Giữ cái tốt, bỏ cái cũ, thêm cái mới

Tại Hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý thuế, Phó trưởng Ban Chính sách Thuế quốc tế Cục Thuế, Mạnh Thị Tuyết Mai cho biết, dự thảo Nghị định được xây dựng bao gồm: 7 Chương và 75 Điều. Đây được xem là nỗ lực lớn nhằm hệ thống hóa lại toàn bộ các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế số 38 hiện nay.

Bên cạnh đó, dự thảo được chia thành ba phần rõ rệt để doanh nghiệp dễ dàng theo dõi.

Phần thứ nhất tập trung sửa đổi, bổ sung các quy định hiện hành. Nội dung trên cơ sở kế thừa các quy định hiện hành.

Phần thứ hai là sự xuất hiện của các nội dung hoàn toàn mới, phản ánh những yêu cầu cấp bách của thực tiễn kinh tế số.

Cuối cùng, dự thảo mạnh dạn lược bỏ một số quy không còn phù hợp để giảm bớt gánh nặng cho cả cơ quan thuế và người dân.

Ngay tại những điều khoản đầu tiên, dự thảo đã làm rõ các thuật ngữ chuyên môn tại Điều 3 nhằm thống nhất cách hiểu và tổ chức trên toàn quốc. Một điểm mới đáng chú ý nữa quy định tại Điều 4 về việc công khai danh tính người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, giúp minh bạch hóa thị trường và bảo vệ các đối tác kinh doanh.

Đại diện Cục Thuế cũng cho biết thương mại điện tử và kinh tế số là tâm điểm của dự thảo lần này. Tại Điều 22 và các điều từ 43 đến 46, dự thảo quy định rõ trách nhiệm của các chủ quản nền tảng thương mại điện tử. Theo đó, các sàn giao dịch này sẽ có trách nhiệm khấu trừ, các thức khấu trừ khai thay và nộp thuế thay cho các cá nhân, hộ kinh doanh hoạt động trên nền tảng của mình .

Cơ chế này đã được chuẩn hóa để tránh việc "thuế chồng thuế", đảm bảo không xảy ra tình trạng khấu trừ trùng lặp giữa các tổ chức tại Việt Nam và các nền tảng xuyên biên giới. Đối với các nhà cung cấp nước ngoài không có trụ sở tại Việt Nam nhưng có hoạt động kinh doanh trên nền tảng số, dự thảo yêu cầu họ phải thực hiện đăng ký, khai nộp thuế và có trách nhiệm thông báo khi chấm dứt hoạt động. Đây là bước đi quan trọng để tạo ra sân chơi bình đẳng giữa doanh nghiệp trong nước và quốc tế.

Toàn cảnh hội thảo

Chế độ ưu tiên đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật

Không chỉ dừng lại ở các quy định hành chính, dự thảo dành riêng một phần lớn để nói về ứng dụng công nghệ. Tại Điều 49, các nguyên tắc về ứng dụng công nghệ dữ liệu và chuyển đổi số được thiết lập nhằm đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và đặc biệt là giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Cơ quan Thuế sẽ xây dựng một hệ thống thông tin quản lý thuế tập trung, thống nhất tại Điều 51 để phục vụ công tác quản lý rủi ro và chống thất thu thuế. Hệ thống này không chỉ là công cụ của cơ quan quản lý mà còn được định hướng phát triển bền vững, hiện đại theo các tiêu chuẩn quốc tế về minh bạch và trao đổi thông tin của Diễn đàn toàn cầu. Đặc biệt, dự thảo còn bổ sung các quy định về quản lý rủi ro công nghệ thông tin và an toàn thông tin tại các điều 50, 54, 55 và 56 để bảo vệ dữ liệu người nộp thuế trong môi trường điện tử.

Một trong những điểm mới mang tính nhân văn và khích lệ nhất nằm ở Điều 48 quy định về điều kiện, phạm vi, hình thức áp dụng và thu hồi chế độ ưu tiên đối với người nộp thuế. Theo đó, những doanh nghiệp có mức độ tuân thủ pháp luật cao và hồ sơ rủi ro thấp sẽ được hưởng các quyền lợi ưu tiên trong thủ tục thuế. Điều này thể hiện sự chuyển dịch từ tư duy "kiểm soát tất cả" sang "quản lý dựa trên rủi ro", giúp các doanh nghiệp uy tín tiết kiệm thời gian và nguồn lực.

Ngược lại, đối với những trường hợp mất khả năng thanh toán và nợ thuế kéo dài, dự thảo tại Điều 41 và 71 đã bổ sung một biện pháp cưỡng chế mạnh mẽ: cơ quan thuế có quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp đó. Đây là công cụ cần thiết để làm sạch thị trường và xử lý dứt điểm các khoản nợ đọng không có khả năng thu hồi.

Miễn thuế với nhiều khoản có giá trị từ 50.000 đồng trở xuống

Sự đổi mới còn thể hiện ở danh sách 10 nội dung bị lược bỏ. Tin vui lớn nhất cho cộng đồng doanh nghiệp và hộ kinh doanh đó là dự thảo quy định miễn thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có số thuế thu nhập cá nhân phát sinh từ tiền lương, tiền công trên hồ sơ từ 50.000 đồng trở xuống mỗi năm.

Cùng với đó dự thảo cũng quy định miễn thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có tiền thuế phải nộp trên hồ sơ khai thuế từ 50.000 đồng trở xuống. Miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với hộ gia đình, cá nhân thuộc đối tượng nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp có số tiền thuế phải nộp hằng năm từ 50.000 đồng trở xuống.

Việc bỏ qua những khoản thu quá nhỏ này giúp tập trung nguồn lực của cơ quan thuế vào các nguồn thu lớn hơn và giảm phiền hà cho người dân.

Có thể nói Dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Quản lý thuế lần này không chỉ đơn thuần là một văn bản kỹ thuật mà là một tuyên ngôn về sự đổi mới trong quản lý nhà nước. Bằng cách tích hợp công nghệ, đề cao tính tự giác của doanh nghiệp và quyết liệt xóa bỏ những rào cản hành chính cũ kỹ, dự thảo kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường đầu tư thông thoáng và minh bạch hơn.

Ban soạn thảo cũng bày tỏ mong muốn nhận được thêm nhiều ý kiến đóng góp từ cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội để bản dự thảo hoàn thiện nhất trước khi trình cấp có thẩm quyền ban hành.