Cục Thuế xây dựng nền tảng kế toán số miễn phí cho doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh

Phó Cục trưởng Mai Sơn chia sẻ về các yêu cầu xây dựng phần mềm kế toán số dùng chung. Ảnh: Cục Thuế

Hiện thực hóa chính sách hỗ trợ kinh tế tư nhân

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn nhấn mạnh, nhằm triển khai quy định tại Điều 10 Nghị định số 20/2026/NĐ-CP ngày 15/1/2026 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân, việc thể chế hóa chính sách miễn phí phần mềm kế toán dùng chung cho thấy cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc đồng hành, giảm thiểu gánh nặng tài chính ban đầu cho các chủ thể kinh tế quy mô nhỏ trong tiến trình số hóa.

Theo Cục Thuế, việc triển khai giải pháp này không đơn thuần là bài toán xây dựng hoặc cung cấp một sản phẩm công nghệ thông tin miễn phí thông thường. Mục tiêu cốt lõi của ngành Thuế là phải hình thành được một phương thức hỗ trợ thực chất, thuận tiện, an toàn và phù hợp với nhu cầu thực tế của từng nhóm người nộp thuế.

Điều này đòi hỏi giải pháp được lựa chọn phải bảo đảm tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật về kế toán và thuế. Điểm mấu chốt tiếp theo là tính năng tích hợp: phần mềm kế toán số này bắt buộc phải có khả năng liên kết, đồng bộ mượt mà với phần mềm hóa đơn điện tử và dịch vụ chữ ký số mà doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ và cá nhân kinh doanh đang sử dụng trên thực tế. Điều này giúp đồng bộ hóa dữ liệu, giảm thiểu tối đa các thao tác nhập liệu thủ công dễ phát sinh sai sót.

Bên cạnh đó, yếu tố bảo mật và an toàn dữ liệu được đặt lên hàng đầu nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế. Giải pháp dùng chung cũng cần tạo điều kiện thuận lợi nhất để người dùng thực hiện đầy đủ việc ghi chép sổ sách kế toán, hỗ trợ lưu trữ dữ liệu điện tử lâu dài theo quy định, đồng thời giảm thiểu tối đa thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Các đại biểu thảo luận phương án triển khai cung cấp miễn phí các nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung. Ảnh: Cục Thuế

Ba kịch bản triển khai và bài toán tối ưu nguồn lực thị trường

Một trong những nội dung trọng tâm nhận được nhiều ý kiến đóng góp sôi nổi nhất tại cuộc họp là việc xác định mô hình triển khai tối ưu. Cục Thuế đã chủ động đưa ra ba phương án cụ thể để các đại biểu cùng nghiên cứu, thảo luận.

Phương án 1: Bộ Tài Chính (giao Cục Thuế) xây dựng nền tảng dùng chung. Các doanh nghiệp có sản phẩm, tích hợp sản phẩm của mình trên nền tảng này. Cho phép NNT tải, sử dụng theo nhu cầu.

Phương án 2: Cục Thuế xây dựng phần mềm và cho phép NNT tải sử dụng miễn phí phần mềm. Phần mềm có các chức năng đáp ứng yêu cầu tối thiểu về kế toán. Cục Thuế tổ chức hướng dẫn, hỗ trợ sử dụng.

Phương án 3: Cung cấp kinh phí (voucher) cho NNT sử dụng phần mềm của doanh nghiệp đang có trên thị trường. Nhà nước kiểm soát việc sử dụng theo yêu cầu: ví dụ mỗi NNT chỉ được cung cấp mỗi năm 1 lần kinh phí sử dụng, khi sử dụng thì mới được tính kinh phí hỗ trợ (active vourcher)

Đối với từng phương án, các đại biểu tập trung phân tích đa chiều: tính khả thi trong thực tiễn, tiến độ triển khai, định hình nhóm chức năng tối thiểu của phần mềm, yêu cầu kỹ thuật kết nối trực tiếp với hệ thống của cơ quan thuế, cũng như dự toán kinh phí và nguồn lực hỗ trợ vận hành lâu dài.

Quan điểm nhất quán của Cục Thuế là phương án triển khai phải tận dụng tối đa năng lực, kinh nghiệm và sản phẩm sẵn có của các doanh nghiệp công nghệ trên thị trường. Điều này vừa giúp tiết kiệm thời gian, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, vừa bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh, công khai và minh bạch giữa các đơn vị cung cấp giải pháp.

Tại diễn đàn này, các nhà cung cấp giải pháp đã chia sẻ về năng lực cung ứng, giới thiệu các tính năng ưu việt của những phần mềm sẵn có, đồng thời thảo luận kỹ lưỡng về yêu cầu hạ tầng kỹ thuật và phương án quản lý việc sử dụng của người nộp thuế. Các bên cũng tập trung làm rõ thời gian cung cấp phần mềm, phương thức hỗ trợ kỹ thuật trực tiếp cho từng nhóm đối tượng cụ thể, cũng như xác định rõ vai trò và trách nhiệm của mỗi đơn vị tham gia vào chuỗi cung ứng giải pháp miễn phí.

Thông qua việc ghi nhận ý kiến từ các hiệp hội chuyên môn, chuyên gia tư vấn thuế và cộng đồng doanh nghiệp công nghệ, Cục Thuế sẽ có đầy đủ cơ sở để đánh giá toàn diện năng lực thị trường. Từ đó, cơ quan Thuế tiếp tục hoàn thiện các yêu cầu nghiệp vụ, kỹ thuật chi tiết để xây dựng phương án triển khai phù hợp nhất.

Khi nền tảng kế toán số dùng chung miễn phí chính thức đi vào hoạt động, đây sẽ là “bệ đỡ” vững chắc giúp các doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh tự tin gia nhập dòng chảy kinh tế số. Việc xóa bỏ rào cản chi phí không chỉ giúp nâng cao năng lực quản trị, giảm thiểu rủi ro pháp lý về thuế, mà còn tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi nhất để người nộp thuế tuân thủ pháp luật.