| Doanh nghiệp trăn trở với lời giải xuất khẩu qua thương mại điện tử Xuất khẩu qua thương mại điện tử, doanh nghiệp bỏ được khâu trung gian Ngăn chặn hàng giả và trách nhiệm của sàn thương mại điện tử |
 |
| Kênh thương mại số cho phép doanh nghiệp đưa sản phẩm mang thương hiệu Việt tiếp cận trực tiếp khách hàng toàn cầu với tốc độ nhanh và chi phí trung gian thấp hơn. |
Thưa bà, TMĐT xuyên biên giới đang được nhắc tới như một động lực mới cho xuất khẩu của khu vực kinh tế tư nhân, bà nhìn nhận xu hướng này như thế nào trong bối cảnh kinh tế hiện nay?
Trước hết cần thấy rằng, TMĐT xuyên biên giới đang mở ra cơ hội rất khác so với mô hình xuất khẩu truyền thống. Doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, có thể tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng ở nhiều thị trường mà trước đây họ khó tham gia nếu chỉ dựa vào hệ thống trung gian xuất khẩu.
|
Việt Nam vốn là nền kinh tế có độ mở thương mại rất cao, nằm trong nhóm 20 quốc gia xuất khẩu lớn của thế giới, đồng thời cũng thuộc nhóm thị trường TMĐT tăng trưởng nhanh.
Điều đáng chú ý là kênh thương mại số cho phép doanh nghiệp trong nước đưa sản phẩm mang thương hiệu Việt tiếp cận trực tiếp khách hàng toàn cầu với tốc độ nhanh hơn và chi phí trung gian thấp hơn.
Ở góc độ chiến lược, TMĐT xuyên biên giới chính là một phương thức tái cấu trúc mô hình xuất khẩu, thương mại số đang tạo điều kiện để khu vực doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia trực tiếp vào thị trường toàn cầu.
Hiện nay xuất khẩu của Việt Nam vẫn chủ yếu do khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài dẫn dắt, theo bà TMĐT xuyên biên giới có thể tạo thay đổi gì cho doanh nghiệp trong nước?
Thực tế nhiều năm qua, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài giữ vai trò lớn trong hoạt động xuất khẩu của Việt Nam. Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp trong nước mới tham gia ở các khâu có giá trị gia tăng thấp của chuỗi cung ứng toàn cầu.
TMĐT xuyên biên giới tạo ra khả năng thay đổi cấu trúc này bởi doanh nghiệp có thể bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng ở các thị trường lớn như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu hay Australia.
Khi tham gia các nền tảng toàn cầu, doanh nghiệp không chỉ mở rộng thị trường mà còn từng bước xây dựng thương hiệu riêng, từ đó nâng vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Bên cạnh cơ hội lớn, theo bà, phát triển TMĐT xuyên biên giới cần những điều kiện nào để hình thành hệ sinh thái xuất khẩu số bền vững?
Để TMĐT xuyên biên giới phát triển bền vững cần nhìn nhận đây không chỉ là một kênh bán hàng mới mà là một hệ sinh thái kinh tế số liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau, doanh nghiệp phải nâng cao năng lực xây dựng thương hiệu, bảo đảm chất lượng sản phẩm cũng như đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng chặt chẽ về an toàn, tính bền vững và truy xuất nguồn gốc tại những thị trường lớn như Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu.
Theo tôi, hệ sinh thái cần hình thành trên 4 trụ cột chính: hạ tầng nền tảng TMĐT và thanh toán xuyên biên giới; hệ thống logistics và xử lý, hoàn tất đơn hàng quốc tế; năng lực xây dựng thương hiệu và marketing số của doanh nghiệp; các chính sách hỗ trợ và dịch vụ tài chính cho TMĐT xuyên biên giới. Khi các yếu tố này được đồng bộ, doanh nghiệp nhỏ và vừa mới có thể tham gia xuất khẩu qua nền tảng số một cách bền vững.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ số, bao gồm phân tích dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, dự báo nhu cầu và quản lý tồn kho tự động, sẽ giúp doanh nghiệp vận hành hiệu quả hơn khi mở rộng sang thị trường quốc tế.
Một vấn đề thường được nhắc tới là chi phí logistics và khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Những yếu tố này ảnh hưởng ra sao tới TMĐT xuyên biên giới, thưa bà?
Logistics hiện vẫn là yếu tố có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả của TMĐT xuyên biên giới. Chi phí logistics của Việt Nam hiện dao động khoảng 16,8 - 20% GDP, cao hơn khá nhiều so với mức trung bình toàn cầu. Điều này cho thấy, nhu cầu cải thiện kết nối hạ tầng và tối ưu hóa mạng lưới vận chuyển.
Bên cạnh đó, khả năng tiếp cận tài chính của doanh nghiệp nhỏ và vừa còn hạn chế khi chỉ một tỷ lệ nhỏ có thể tiếp cận tín dụng chính thức. Việc nghiên cứu các cơ chế tài trợ thương mại dựa trên dữ liệu giao dịch số hoặc nguồn thu từ xuất khẩu có thể giúp doanh nghiệp cải thiện thanh khoản và mở rộng đơn hàng quốc tế.
Trong dài hạn, bà đánh giá như thế nào về vai trò của TMĐT xuyên biên giới đối với mục tiêu phát triển kinh tế và khu vực tư nhân của Việt Nam?
Nếu nhìn ở góc độ dài hạn, TMĐT xuyên biên giới có thể trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân tham gia sâu hơn vào thương mại toàn cầu.
Khi doanh nghiệp có khả năng bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng quốc tế, họ sẽ có điều kiện đầu tư nhiều hơn cho thiết kế sản phẩm, xây dựng thương hiệu và phát triển mô hình bán trực tiếp tới người tiêu dùng.
Điều này có thể góp phần giúp doanh nghiệp Việt Nam từng bước vượt qua vai trò gia công truyền thống và nâng cao giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đồng thời, khi năng lực xuất khẩu số được củng cố, khu vực tư nhân sẽ có thêm điều kiện đóng góp mạnh hơn cho tăng trưởng kinh tế và mục tiêu phát triển dài hạn của đất nước.
Việc xây dựng hệ sinh thái TMĐT xuyên biên giới cần được triển khai đồng bộ giữa chính sách, hạ tầng số, dịch vụ logistics và các công cụ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Khi những yếu tố này được cải thiện, doanh nghiệp trong nước sẽ có thêm khả năng tham gia sâu hơn vào hoạt động xuất khẩu thông qua môi trường số, qua đó mở rộng thị trường và tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng toàn cầu trong bối cảnh thương mại quốc tế đang thay đổi nhanh chóng.
Khi tận dụng tốt cơ hội này, TMĐT xuyên biên giới sẽ giúp gia tăng kim ngạch xuất khẩu đồng thời góp phần hình thành một thế hệ doanh nghiệp số mới của Việt Nam-những doanh nghiệp có khả năng thiết kế sản phẩm, xây dựng thương hiệu và tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng toàn cầu.
Trân trọng cảm ơn bà.
