 |
| Kim ngạch xuất nhập khẩu có thể cán mốc 1.000 tỷ USD ngay trong tháng 10. Ảnh: Thái Bình. |
Quy mô mở rộng, các nhóm hàng công nghiệp giữ vai trò dẫn dắt
Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/10/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa cả nước đạt 945,07 tỷ USD, tăng khoảng 31,4% so với cùng kỳ năm trước.
Điểm đáng chú ý là tăng trưởng được ghi nhận ở cả hai chiều. Xuất khẩu đạt 463,7 tỷ USD, tăng 25,9%, tương ứng tăng 95,38 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2025. Nhập khẩu đạt 481,37 tỷ USD, tăng 37,2%, tương ứng tăng 130,6 tỷ USD.
Mức tăng kim ngạch lớn cho thấy dòng chảy hàng hóa qua biên giới tiếp tục mở rộng mạnh, đồng thời đặt ra yêu cầu theo dõi sát quan hệ giữa nhập khẩu đầu vào và xuất khẩu thành phẩm.
Ở chiều xuất khẩu, nhóm hàng điện tử, công nghiệp tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tiếp tục là nhóm hàng có quy mô lớn nhất đạt 135,31 tỷ USD, tăng 65,2%, chiếm 29,2% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.
Tiếp đến là máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt 58,62 tỷ USD, tăng 29%; điện thoại các loại và linh kiện đạt 54,34 tỷ USD, tăng 18,2%...
Quy mô và tốc độ tăng của các nhóm hàng này góp phần duy trì nền kim ngạch lớn, tạo sức nâng cho xuất khẩu trong giai đoạn cuối năm.
Ở chiều nhập khẩu, riêng hai nhóm hàng lớn là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt tổng cộng 257,95 tỷ USD, chiếm 53,6% kim ngạch nhập khẩu cả nước và đóng góp 72,6% phần kim ngạch tăng thêm.
Sự tập trung này cho thấy nhu cầu nhập khẩu gắn chặt với các chuỗi sản xuất công nghiệp. Tuy nhiên, để đánh giá đầy đủ hiệu quả, cần xem xét khả năng chuyển hóa đầu vào nhập khẩu thành sản phẩm xuất khẩu và giá trị gia tăng trong nước.
Khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động ngoại thương của Việt Nam.
Đến ngày 15/10, xuất khẩu của khu vực FDI đạt 374,27 tỷ USD, tăng 31,3%, chiếm 80,7% tổng kim ngạch cả nước; nhập khẩu đạt 356,49 tỷ USD, tăng 42,8%, chiếm 74% tổng kim ngạch cả nước.
Những con số này phản ánh vai trò của khu vực FDI, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tăng kết nối với doanh nghiệp trong nước.
 |
| Hàng hóa xuất nhập khẩu tại cảng Hải Phòng. Ảnh: Thái Bình. |
Khoảng cách đến 1.000 tỷ USD nằm trong khả năng thực hiện
Riêng nửa đầu tháng 10 (1-15/10), xuất khẩu đạt 29,25 tỷ USD, tăng 50,6% so với cùng kỳ năm trước; nhập khẩu đạt 27,43 tỷ USD, tăng 46,3%.
Tổng kim ngạch hai chiều đạt 56,68 tỷ USD, với mức xuất siêu 1,82 tỷ USD. Kết quả này góp phần thu hẹp nhập siêu lũy kế, đồng thời cho thấy hoạt động giao thương vẫn duy trì quy mô cao khi bước vào quý cuối năm.
Nhìn theo các kỳ tương ứng, nền kim ngạch đã nâng lên rõ rệt. Nửa đầu tháng 1/2026 đạt 39,34 tỷ USD, trong khi nửa đầu tháng 10 đạt 56,68 tỷ USD, cao hơn khoảng 44,1%.
Như đề cập ở trên, lũy kế từ đầu năm đến 15/10, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 945,07 tỷ USD. Như vậy, để cán mốc 1.000 tỷ USD, nửa cuối tháng này xuất nhập khẩu cần thêm 54,93 tỷ USD.
Điều này hoàn toàn khả thi bởi thực tế và xu thế xuất nhập khẩu thời gian qua đang có sự tăng trưởng hết sức tích cực.
Số liệu thống kê của Cục Hải quan ghi nhận, hầu hết các thời điểm kể từ đầu năm đến nay, kim ngạch xuất nhập khẩu nửa cuối tháng luôn cao hơn so với đầu tháng.
Cụ thể, nửa cuối tháng 1 cao hơn nửa đầu tháng 23,5%; nửa cuối tháng 3 tăng 26,4%; nửa cuối tháng 4 tăng 2,5%; nửa cuối tháng 5 tăng 7,5%; nửa cuối tháng 6 tăng 3,4%; nửa cuối tháng 7 tăng 12,2%; nửa cuối tháng 9 tăng 9,4%.
Ngoại lệ duy nhất là nửa cuối tháng 2, kim ngạch xuất nhập khẩu giảm so với nửa đầu tháng (giảm 44,7%) - nhưng điều này chủ yếu tố khách quan do trùng kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.
Từ các dữ liệu thống kê nêu trên có thể đưa ra các kịch bản về kim ngạch xuất nhập khẩu trong nửa cuối tháng 10 và cả 10 tháng như sau: Nếu nửa cuối tháng 10 đạt đúng bằng kỳ đầu, kim ngạch lũy kế 10 tháng sẽ đạt 1.001,75 tỷ USD.
Trường hợp kỳ cuối cao hơn 5%, tổng kim ngạch sẽ đạt khoảng 1.004,58 tỷ USD; nếu cao hơn 10%, kết quả tương ứng khoảng 1.007,42 tỷ USD…
Như vậy, ở kịch bản nào, khả năng kim ngạch xuất nhập khẩu cán mốc 1.000 tỷ USD là hoàn toàn khả thi.
Với kết quả đạt được từ đầu năm đến nay và xu thế xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh vào cuối năm, kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2026 có thể cán mốc 1.200 tỷ USD.
Trong giai đoạn còn lại, việc bảo đảm thông quan thông suốt, xử lý kịp thời vướng mắc và phối hợp hiệu quả giữa doanh nghiệp, cơ quan Hải quan, doanh nghiệp kinh doanh cảng biển, logistics… sẽ hỗ trợ duy trì nhịp giao thương thông suốt.
Cùng với dấu mốc quy mô kim ngạch, việc nâng tỷ lệ nội địa hóa, tăng giá trị gia tăng và sức tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vẫn là yêu cầu lâu dài để tăng trưởng xuất nhập khẩu đóng góp sâu hơn cho nền kinh tế.
