Chủ nhật 22/11/2026 14:22
Thời tiết: Hà Nội 25°C
Đà Nẵng 27°C
Cà Mau 32°C
Hải Phòng 25°C
TP Hồ Chí Minh 34°C
e-ISSN 3093-3501
Vấn đề - Sự kiện / Thuế
aa

Lật tẩy thủ đoạn gian lận thuế hoàn thuế GTGT và lời giải cho "điểm nghẽn" hồ sơ

Lan Trung
Trước những thủ đoạn gian lận hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) ngày càng phức tạp qua các chuỗi doanh nghiệp "ma" trung gian và hồ sơ xuất khẩu khống, công tác kiểm tra hoàn thuế của ngành Thuế đã chuyển hướng mạnh mẽ sang quản lý rủi ro. Việc vừa thu hồi hàng nghìn tỷ đồng sai phạm, vừa đưa ra các giải pháp đột phá tháo gỡ tình trạng trễ hạn hồ sơ đang trở thành nhiệm vụ trọng tâm của ngành Thuế trong năm 2026.
Cục Thuế đưa ra một số giải pháp hoàn thuế
Cục Thuế lật tẩy những hành vi gian lận hoàn thuế GTGT

Theo báo cáo tại Hội nghị Lắng nghe và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác hoàn thuế GTGT, công tác kiểm tra hoàn thuế từ đầu năm đến nay đã đạt nhiều kết quả quan trọng, thể hiện rõ tính hiệu quả trong việc phân luồng và đánh giá rủi ro.

Ở khâu kiểm tra trước hoàn thuế, cơ quan Thuế đã kiểm tra 3.392 hồ sơ đề nghị hoàn với tổng số tiền thuế đề nghị kiểm tra đạt 64.024,3 tỷ đồng. Trong đó, tỷ lệ giải quyết hoàn trả cho người nộp thuế đạt 88,3% (tương ứng 56.519,0 tỷ đồng). Số thuế không được khấu trừ, không được hoàn 1.177,6 tỷ đồng; số truy thu 254,4 tỷ đồng; tiền phạt và tiền chậm nộp 224,4 tỷ đồng.

Đáng chú ý, áp lực hoàn thuế tăng vọt vào tháng 8/2026 khi số tiền đề nghị hoàn lên tới 17.530,9 tỷ đồng gần gấp 2 lần so với tháng 7.

Đối với khâu kiểm tra sau hoàn thuế, cơ quan Thuế đã ban hành 5.990 quyết định kiểm tra (đạt 146% so với cùng kỳ), rà soát tổng số tiền đã hoàn là 29.120,0 tỷ đồng. Qua đó, đã phát hiện 1.817 quyết định có số truy thu và phạt với tổng số tiền xử lý đạt 332,2 tỷ đồng (bằng 157% so với cùng kỳ).

Đánh giá chung cho thấy, tỷ lệ kiểm tra trước hoàn (2,6%), trong khi, tỷ lệ kiểm tra sau hoàn là (1,1%). Chênh lệch này cho thấy việc phân loại rủi ro hồ sơ hoàn thuế đang đi đúng hướng. Nhóm hồ sơ rủi ro cao được chặn ngay ở khâu tiền kiểm, còn nhóm hoàn trước - kiểm tra sau có mức độ sai phạm thấp hơn nhưng vẫn cần duy trì hậu kiểm. Việc chuyển dịch dần từ tiền kiểm sang hậu kiểm đã góp phần rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ cho doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật thuế.

Qua công tác kiểm tra, cơ quan Thuế đã chỉ các dấu hiệu nghi vấn gian lận phổ biến nhất: Đó là các doanh nghiệp vi phạm thường lập chuỗi giao dịch mua bán lòng vòng qua nhiều doanh nghiệp trung gian nhằm sử dụng hóa đơn của doanh nghiệp rủi ro. Dòng tiền thanh toán qua ngân hàng có dấu hiệu bất thường, quay vòng. Sử dụng đối tác nước ngoài không tồn tại hoặc không phát sinh mua bán thực tế (chủ yếu qua đường tiểu ngạch).

Các hành vi vi phạm chủ yếu tập trung vào 3 nhóm:

Thuế GTGT đầu ra: Kê khai sai đối tượng hoặc không đáp ứng điều kiện áp dụng thuế suất 0%; khai thiếu doanh thu kỳ hoàn; thực hiện xuất khẩu tại chỗ, xuất khẩu chuyển tiếp không đúng quy định; áp dụng thuế suất thấp hơn thực tế hoặc không kê khai các khoản hỗ trợ nhận từ nước ngoài thuộc diện chịu thuế.

Thuế GTGT đầu vào: Khấu trừ thuế của hàng hóa, dịch vụ không phục vụ sản xuất kinh doanh hoặc mua hộ khách hàng nước ngoài; khấu trừ trùng hóa đơn; không phân bổ đúng thuế đầu vào cho doanh thu không chịu thuế; hoặc không điều chỉnh ưnggiảm thuế đầu vào khi có hàng hóa trả lại.

Chứng từ thanh toán: Thiếu chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt; đối tượng thanh toán không đúng hợp đồng hoặc không có ủy quyền; bù trừ công nợ nhưng hợp đồng không ghi nhận; hoặc đã hết hạn thanh toán, chưa trả tiền nhưng vẫn lập hồ sơ đề nghị hoàn.

Để tháo gỡ triệt để các tồn tại trên, Ban Kiểm tra (Cục Thuế) đề xuất nguyên tắc hành động: Rút ngắn thời gian kiểm tra, xác minh hồ sơ, nhưng không giảm yêu cầu kiểm soát rủi ro.

Theo đó cần chia hồ sơ thành 3 nhóm rõ ràng (hoàn ngay, bổ sung giải trình đơn giản, và có dấu hiệu rủi ro cao cần xác minh chuyên sâu). Với từng hồ sơ xác định rõ đang ở công đoạn nào, nguyên nhân chậm, bộ phận chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành; ưu tiên xử lý dứt điểm hồ sơ đã đủ căn cứ.

Chuẩn hóa điểm dừng xác minh: tập trung ở cấp F0 – F1. Nếu F0 chứng minh giao dịch với F1 là có thật (hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán qua ngân hàng, kho bãi, vận chuyển) và F1 hoạt động thì dừng xác minh và giải quyết hoàn thuế ngay.

Thực hiện hoàn thuế từng phần, giải quyết hoàn ngay phần giá trị hóa đơn hợp lệ để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; tạm dừng đúng phần giá trị hóa đơn đang nghi vấn để tách ra kiểm tra, xác minh riêng.

Thống nhất thời hạn phản hồi xác minh liên tỉnh: Quy định khung thời gian trả lời bắt buộc. Nếu quá hạn không có phản hồi, cơ quan thuế căn cứ vào hồ sơ thực tế của F0 để quyết định hoàn thuế, chuyển phần nghi vấn sang kiểm tra sau hoàn.

Song song đó, Cục Thuế quán triệt siết chặt kỷ cương công chức theo Chỉ thị 17/CT-CT, xác định rõ trách nhiệm người xử lý và phê duyệt, xử lý nghiêm tình trạng chậm trễ kéo dài.

Về mặt công nghệ, ngành Thuế đẩy mạnh ứng dụng CNTT, tự động hóa đối chiếu hóa đơn điện tử, phân tích đồ thị giao dịch, chấm điểm rủi ro và cảnh báo theo hệ số K nhằm tiến tới quản lý hoàn thuế hoàn toàn trên nền tảng dữ liệu số./.

Tin bài có thể bạn quan tâm

Đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp, gỡ khó cho người nộp thuế

Đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp, gỡ khó cho người nộp thuế

Chính phủ đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp đối với người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Chính sách nhằm tháo gỡ vướng mắc về nghĩa vụ tài chính tồn đọng, tạo điều kiện khôi phục hoạt động hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định.
Cục Thuế thông báo nâng cấp ứng dụng HTKK phiên bản 5.8.4

Cục Thuế thông báo nâng cấp ứng dụng HTKK phiên bản 5.8.4

Ngày 18/11/2026, Cục Thuế chính thức thông báo việc nâng cấp ứng dụng Hỗ trợ kê khai (HTKK) lên phiên bản 5.8.4. Phiên bản mới này nhằm đáp ứng các quy định tại Thông tư số 89/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 và Nghị định số 252/2026/NĐ-CP của Chính phủ, đồng thời giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai phiên bản HTKK 5.8.3.
Tăng cường hợp tác quốc tế, hỗ trợ hiện đại hóa quản lý thuế

Tăng cường hợp tác quốc tế, hỗ trợ hiện đại hóa quản lý thuế

Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa có buổi làm việc với đoàn công tác Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Liên bang Đức (BMZ). Buổi làm việc là dịp để hai bên nhìn lại những kết quả hợp tác trong khuôn khổ Dự án “Tăng cường quản lý tài chính công” giai đoạn 2022–2026, đồng thời trao đổi về định hướng hỗ trợ kỹ thuật nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách, hiện đại hóa ngành Thuế trong thời gian tới.
Mở lối xử lý 2,5 triệu mã số thuế nhưng không mở cửa cho trục lợi

Mở lối xử lý 2,5 triệu mã số thuế nhưng không mở cửa cho trục lợi

Cơ chế đặc thù xử lý nợ thuế đang trình Quốc hội được kỳ vọng tháo nút thắt khiến khoảng 2,5 triệu mã số thuế ở trạng thái ngừng hoạt động hoặc không còn tại địa chỉ đăng ký chưa thể khép hồ sơ. Để chính sách đạt được mục tiêu, cần phân biệt rõ ràng giữa người nộp thuế thực sự ngừng kinh doanh với trường hợp cố tình né nghĩa vụ, đồng thời lấy dữ liệu và quản lý rủi ro làm hàng rào kiểm soát.
Giảm 30% thuế, đòn bẩy giúp hàng triệu doanh nghiệp, hộ kinh doanh vượt qua khó khăn

Giảm 30% thuế, đòn bẩy giúp hàng triệu doanh nghiệp, hộ kinh doanh vượt qua khó khăn

Trong bối cảnh chi phí đầu vào biến động, việc ban hành Nghị định số 398/2026/NĐ-CP ngày 29/10/2026 của Chính phủ được ví như "luồng sinh khí mới" tiếp sức cho cộng đồng kinh doanh. Với mức giảm 30% thuế TNCN và thuế TNDN áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026–2027 đối với các cơ sở có doanh thu dưới 10 tỷ đồng/năm, hàng triệu hộ kinh doanh cùng doanh nghiệp nhỏ đang có thêm nguồn lực tài chính quan trọng để gỡ khó, ổn định sản xuất và phát triển bền vững.
Chính phủ trình đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp đến ngày 21/11/2026

Chính phủ trình đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp đến ngày 21/11/2026

Chính phủ đề xuất xử lý xóa nợ lệ phí môn bài (gồm cả thuế môn bài trước ngày 1/1/2017) và tiền chậm nộp (gồm cả tiền phạt chậm nộp trước ngày 1/7/2013) của người nộp thuế ở trạng thái 03, 06 tính đến ngày 21/11/2026.
Giảm tác hại thuốc lá: Từ chính sách thuế đến kiểm soát điểm bán

Giảm tác hại thuốc lá: Từ chính sách thuế đến kiểm soát điểm bán

Lộ trình tăng thuế sẽ khiến tăng giá bán thuốc lá được kỳ vọng góp phần giảm người hút thuốc và số ca tử vong sớm. Cùng với chính sách thuế, việc kiểm soát điểm bán, ngăn mua bán thuốc lá mới trên môi trường số được đặt ra trong tiến trình sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Cảnh báo sớm tạm hoãn xuất cảnh: Giải pháp giúp người nộp thuế hạn chế rủi ro

Cảnh báo sớm tạm hoãn xuất cảnh: Giải pháp giúp người nộp thuế hạn chế rủi ro

Với sự phối hợp liên ngành chặt chẽ và ứng dụng công nghệ hiện đại, thời gian hủy bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế đã được rút ngắn chỉ còn từ 5 đến 7 phút. Đáng chú ý, ngành Thuế đang đa dạng hóa các phương thức cảnh báo sớm qua eTax Mobile, VNeID và tin nhắn SMS giúp người nộp thuế chủ động phòng tránh rủi ro trước mỗi chuyến đi.
Cục Thuế siết chặt kỷ cương: Công chức làm sai phải bỏ tiền túi hoàn trả ngân sách

Cục Thuế siết chặt kỷ cương: Công chức làm sai phải bỏ tiền túi hoàn trả ngân sách

Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa ban hành Công văn số 8743/CT-PC về trách nhiệm của cơ quan Thuế và công chức thuế trong thi hành công vụ.
Doanh nghiệp cần nhận diện sớm rủi ro để phát triển bền vững

Doanh nghiệp cần nhận diện sớm rủi ro để phát triển bền vững

Trong bối cảnh ngành Thuế đẩy mạnh chuyển đổi số và quản lý rủi ro dựa trên cơ sở dữ liệu tập trung, tuân thủ nghĩa vụ thuế không chỉ là kê khai hay nộp tiền đúng hạn. Nhận diện sớm dấu hiệu rủi ro, kiểm soát chặt chẽ từng hóa đơn điện tử và chủ động thiết lập "chuỗi bằng chứng giao dịch" chính là chìa khóa giúp DN an tâm phát triển bền vững.
Nộp thừa tiền thuế: Quyền hoàn trả thuộc về người nộp thuế

Nộp thừa tiền thuế: Quyền hoàn trả thuộc về người nộp thuế

Theo Luật sư Nguyễn Văn Được, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín, pháp luật cho phép người nộp thuế được bù trừ hoặc hoàn trả khoản tiền thuế nộp thừa khi đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Đẩy mạnh tuyên truyền chính sách thuế và xử lý tạm hoãn xuất cảnh theo thời gian thực

Đẩy mạnh tuyên truyền chính sách thuế và xử lý tạm hoãn xuất cảnh theo thời gian thực

Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa có công văn gửi Thuế các tỉnh, thành phố và các Ban, đơn vị trực thuộc về việc đẩy mạnh tuyên truyền chính sách thuế và thực hiện quy định tạm hoãn xuất cảnh.
Gỡ vướng thuế, tiếp sức người kinh doanh

Gỡ vướng thuế, tiếp sức người kinh doanh

Ghi nhận những giải pháp quản lý thuế được Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu tại phiên chất vấn ngày 12/11, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng việc triển khai sẽ giúp giải quyết hồ sơ mã số thuế tồn đọng, giảm thời gian, giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế.
Bộ trưởng Bộ Tài chính đã thẳng thắn trước vướng mắc, rõ giải pháp hoàn thuế

Bộ trưởng Bộ Tài chính đã thẳng thắn trước vướng mắc, rõ giải pháp hoàn thuế

Trao đổi với phóng viên, ông Lê Văn Sơn, Trưởng ban Đào tạo Hội Tư vấn và Đại lý thuế TP. Hồ Chí Minh, đánh giá Bộ trưởng Bộ Tài chính đã thẳng thắn nhìn nhận khó khăn của doanh nghiệp trong hoàn thuế, đồng thời đề cập những giải pháp gắn cải cách thủ tục với kiểm soát rủi ro và nâng cao trách nhiệm thực thi.
Hoàn thuế đạt 99% dự toán năm, góp phần giảm áp lực vốn cho doanh nghiệp

Hoàn thuế đạt 99% dự toán năm, góp phần giảm áp lực vốn cho doanh nghiệp

Trong 10 tháng năm 2026, số tiền hoàn thuế đã đạt khoảng 99% dự toán cả năm. Đánh giá cao nỗ lực của Bộ Tài chính và cơ quan Thuế trong việc đẩy nhanh tiến độ hoàn thuế, các chuyên gia cho rằng, kết quả này không chỉ góp phần giảm áp lực vốn cho doanh nghiệp, mà còn thể hiện những chuyển biến tích cực trong cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.