Kế hoạch hành động triển khai Chiến lược phát triển logistics có gì đáng chú ý?

Kế hoạch hành động triển khai Chiến lược phát triển logistics đặt mục tiêu nâng cao năng lực của doanh nghiệp logistics trong nước. Ảnh: Internet

Giữa bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chuyển dịch mạnh theo hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng, thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển bền vững, logistics ngày càng khẳng định vai trò là ngành dịch vụ nền tảng, có chức năng kết nối, hỗ trợ và thúc đẩy các hoạt động sản xuất, thương mại và xuất nhập khẩu trong nước và quốc tế.

Đối với Việt Nam, một nền kinh tế có độ mở cao và hội nhập sâu rộng vào các Hiệp định thương mại tự do, việc phát triển dịch vụ logistics theo hướng hiện đại, hiệu quả không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Với mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và gia nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 458/QĐ-BCT về Kế hoạch hành động triển khai Chiến lược phát triển logistics đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 2229/QĐ-TTg.

Kế hoạch hành động không chỉ định hướng rõ lộ trình phát triển mà còn nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ về chất lượng dịch vụ, hạ tầng và năng lực doanh nghiệp. Theo đó, logistics sẽ được phát triển theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gắn với chuyển đổi số và phát triển xanh, phù hợp với xu thế toàn cầu.

Một trong những trọng tâm của kế hoạch là hoàn thiện thể chế, chính sách nhằm tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động logistics. Bộ Công Thương sẽ tập trung rà soát toàn diện và đề xuất sửa đổi Nghị định số 163/2017/NĐ-CP về kinh doanh dịch vụ logistics. Việc này nhằm tháo gỡ triệt để các rào cản pháp lý, tạo môi trường kinh doanh bình đẳng cho mọi thành phần kinh tế.

Bên cạnh đó, các tiêu chí phân loại, phân hạng trung tâm logistics sẽ được làm rõ. Bộ cũng sẽ hoàn thiện cơ chế quản lý đặc thù đối với logistics xuyên biên giới, logistics phục vụ thương mại điện tử và các chuỗi cung ứng xuất khẩu trọng điểm. Hệ thống thống kê và bộ tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh sẽ được thiết lập để theo dõi sát sao tiến trình phát triển của ngành.

Song song với đó, phát triển kết cấu hạ tầng logistics được xác định là yếu tố then chốt. Chiến lược mới ưu tiên phát triển kết cấu hạ tầng logistics gắn liền với hạ tầng thương mại như kho lạnh, trung tâm phân phối và kho thương mại điện tử chuyên dụng.

Một Kế hoạch tổng thể phát triển hệ thống trung tâm logistics trên phạm vi cả nước sẽ được xây dựng, đảm bảo tính kết nối với mạng lưới giao thông vận tải, cảng biển và cửa khẩu.

Đặc biệt, việc hình thành các khu thương mại tự do gắn với cảng hàng không và cảng biển quốc tế sẽ là nền tảng để thu hút hàng hóa trung chuyển quốc tế, tạo ra các dịch vụ logistics giá trị gia tăng cao. Tại các đô thị lớn, các trung tâm phân loại và xử lý đơn hàng ứng dụng công nghệ tự động hóa sẽ được ưu tiên đầu tư để phục vụ làn sóng thương mại điện tử xuyên biên giới.

Đáng chú ý, chuyển đổi số và phát triển logistics xanh là hai trụ cột xuyên suốt trong lộ trình. Ứng dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, Internet vạn vật trong quản lý và vận hành logistics sẽ giúp nâng cao hiệu quả, minh bạch và khả năng dự báo. Đồng thời, việc khuyến khích sử dụng năng lượng sạch, tối ưu hóa vận tải và giảm phát thải sẽ giúp ngành logistics phát triển bền vững, phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Kế hoạch cũng đặt mục tiêu nâng cao năng lực của doanh nghiệp logistics trong nước. Theo đó, Bộ Công Thương tập trung hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam, hướng tới hình thành các doanh nghiệp logistics có quy mô, năng lực cung ứng dịch vụ tích hợp, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Trọng tâm là hỗ trợ doanh nghiệp logistics đa dạng hóa dịch vụ, phát triển các mô hình cung ứng dịch vụ logistics tích hợp (3PL, 4PL, SPL); nâng cao năng lực quản trị, đàm phán, ký kết và thực hiện hợp đồng.

Đồng thời, tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp logistics trong nước với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; hỗ trợ các doanh nghiệp logistics tăng tỷ trọng của các dịch vụ có giá trị gia tăng cao, các dịch vụ tích hợp; tăng thị phần của các doanh nghiệp Việt Nam trong các dịch vụ logistics có giá trị gia tăng cao, logistics dự án.

Liên quan đến nâng cao năng lực của doanh nghiệp logistics trong nước, sau khi Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn 2050 được ban hành, ông Đào Trọng Khoa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) cho biết, VLA đang có kế hoạch triển khai chương trình “Doanh nghiệp Logistics tiên phong”, lựa chọn một nhóm doanh nghiệp hội viên dẫn đầu về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ESG để trở thành các hạt nhân lan tỏa mô hình phát triển mới trong toàn ngành.

Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam đến năm 2035 xác định rõ doanh nghiệp logistics là lực lượng nòng cốt, đóng vai trò dẫn dắt trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Do đó, việc hình thành các doanh nghiệp logistics tiên phong cũng góp phần xây dựng những thương hiệu quốc gia trong lĩnh vực logistics, qua đó nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo đánh giá của các chuyên gia, với lộ trình cụ thể, giải pháp đồng bộ của Kế hoạch hành động và sự vào cuộc của các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, ngành logistics Việt Nam được kỳ vọng sẽ có bước phát triển đột phá trong thời gian tới. Không chỉ là “mạch máu” của nền kinh tế, logistics sẽ từng bước khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.