Đề án “Phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045” gắn kết với thị trường hàng hóa vật chất và đáp ứng tốt hơn nhu cầu sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu, phòng ngừa rủi ro giá của doanh nghiệp.
 |
| Thị trường còn nhiều dư địa phát triển cho hàng hóa có lợi thế của Việt Nam. |
Theo Bộ Công thương, thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam đã từng bước hình thành, trở thành công cụ hỗ trợ doanh nghiệp quản trị rủi ro trước biến động giá. Tuy nhiên, thị trường còn nhiều dư địa phát triển, nhất là trong việc phát triển các sản phẩm gắn với hàng hóa có lợi thế của Việt Nam, tăng kết nối với thị trường hàng hóa vật chất và từng bước hình thành giá tham chiếu trong nước.
Năm 2025, thị trường đạt khoảng 1,54 triệu hợp đồng, với giá trị giao dịch trên 1,9 triệu tỷ đồng. Trong khi phần lớn giao dịch vẫn liên thông với thị trường quốc tế, Việt Nam có nhiều ngành hàng quy mô lớn, có khả năng chuẩn hóa và nhu cầu phòng ngừa rủi ro giá ngày càng tăng.
Riêng cà phê, gạo, cao su, hồ tiêu và điều có quy mô hàng hóa cơ sở khoảng 30 tỷ USD/năm, tạo dư địa để phát triển các sản phẩm giao dịch phù hợp với điều kiện trong nước.
Ngày 28/9/2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ký Quyết định số 2433/QĐ-BCT phê duyệt Đề án “Phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045”. Đây là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh, đồng thời tạo nền tảng định hướng cho quá trình hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, trong đó trọng tâm là dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh đang được xây dựng, trình Quốc hội xem xét.
Đề án định hướng hình thành và phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh theo nguyên tắc thị trường, công khai, minh bạch, an toàn, hiệu quả và tiệm cận thông lệ quốc tế; gắn kết với thị trường hàng hóa vật chất và đáp ứng tốt hơn nhu cầu sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu, phòng ngừa rủi ro giá của doanh nghiệp.
Đến năm 2030, Đề án đặt mục tiêu phát triển khoảng 10 mặt hàng Việt Nam có tiềm năng, lợi thế, từng bước hình thành giá tham chiếu trong nước đối với 3-5 mặt hàng chủ lực; phấn đấu đạt 8-10 triệu hợp đồng/năm, thu hút 300-500 doanh nghiệp tham gia và nâng tỷ lệ doanh nghiệp thuộc các ngành hàng chủ lực sử dụng công cụ phái sinh để phòng ngừa rủi ro giá lên khoảng 20-30%.
Lộ trình được chia thành các bước phù hợp. Giai đoạn 2026-2027 tập trung xây dựng nền tảng thị trường, hoàn thiện hệ thống giao dịch, thanh toán bù trừ, giám sát và quản trị rủi ro. Giai đoạn 2028-2030 mở rộng danh mục hàng hóa, phát triển các hợp đồng có xuất xứ Việt Nam, từng bước hình thành giá tham chiếu trong nước và mở rộng kết nối quốc tế.
