Thí điểm giao dịch một số nông sản chủ lực qua Sở giao dịch hàng hóa

Từ năm 2026, Việt Nam dự kiến thí điểm giao dịch hàng hóa vật chất đối với một số mặt hàng nông sản chủ lực thông qua Sở giao dịch hàng hóa.

Từ năm 2026, Việt Nam dự kiến thí điểm giao dịch hàng hóa vật chất đối với một số mặt hàng nông sản chủ lực thông qua Sở giao dịch hàng hóa. Mô hình giao dịch sẽ kết hợp linh hoạt giữa hợp đồng giao ngay, hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng phái sinh, nhằm từng bước hình thành giá tham chiếu trong nước và tăng tính ổn định cho hoạt động xuất khẩu.

Thông tin được nêu tại phiên bồi dưỡng nâng cao năng lực hợp tác Anh - Việt Nam nhằm thúc đẩy phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam, tổ chức ngày 5/3.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 330/2025/NĐ-CP về thành lập và hoạt động của Sở giao dịch hàng hóa trong Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Nghị định này thiết lập khung pháp lý linh hoạt, tiệm cận thông lệ quốc tế, đồng thời quy định mô hình trung tâm thanh toán bù trừ độc lập nhằm tăng cường an toàn hệ thống và quản trị rủi ro cho thị trường.

Số liệu từ cơ quan quản lý cho thấy, quy mô thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam đang tăng lên. Năm 2025, tổng khối lượng giao dịch đạt khoảng 1,54 triệu hợp đồng, tăng hơn 34% so với năm trước. Tổng giá trị giao dịch ước đạt trên 1,9 triệu tỷ đồng, cho thấy thanh khoản thị trường từng bước được cải thiện.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, mối liên kết giữa giao dịch phái sinh và thị trường hàng hóa vật chất trong nước vẫn còn hạn chế. Ông cho biết trong thời gian tới, Việt Nam sẽ từng bước thí điểm giao dịch hàng hóa vật chất qua Sở đối với một số mặt hàng chủ lực.

Cụ thể, Việt Nam sẽ từng bước thí điểm giao dịch hàng hóa vật chất qua Sở đối với một số mặt hàng chủ lực, qua đó hình thành giá tham chiếu trong nước và nâng cao vai trò định giá của Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Theo định hướng này, thị trường giao dịch hàng hóa sẽ được tổ chức theo mô hình kết nối nhiều thành phần trong chuỗi cung ứng. Các hợp đồng giao dịch không chỉ phục vụ nhà đầu tư tài chính mà còn gắn với doanh nghiệp xuất khẩu, chế biến, đơn vị logistics, kho bãi, ngân hàng và các vùng sản xuất.

Việc gia tăng tỷ lệ hàng hóa xuất khẩu được giao dịch qua Sở được kỳ vọng giúp cải thiện giá bán, hạn chế biến động giá và nâng cao tính ổn định cho hoạt động xuất khẩu. Đồng thời, mô hình này cũng có thể tạo tác động lan tỏa sang các lĩnh vực tài chính, logistics và thị trường trong nước.

Trong khuôn khổ chương trình hợp tác Growth Gateway (sáng kiến hợp tác giữa Chính phủ Vương quốc Anh, Bộ Công Thương Việt Nam và đối tác tư vấn Boston Consulting Group - BCG), các chuyên gia từ Đại sứ quán và Tổng Lãnh sự quán Vương quốc Anh tại Việt Nam phối hợp với BCG đã chia sẻ kinh nghiệm vận hành của các sở giao dịch hàng hóa lớn trên thế giới, đồng thời phân tích vị thế của Việt Nam trong quá trình hội nhập thị trường tài chính toàn cầu.

Một số nội dung được trao đổi gồm thiết kế cấu trúc thị trường, mô hình sở giao dịch, cơ chế hoạt động của trung tâm thanh toán bù trừ, khung pháp lý cũng như danh mục sản phẩm giao dịch phù hợp với điều kiện của Việt Nam. Bên cạnh đó, kinh nghiệm quản lý rủi ro và giám sát thị trường cũng được đưa ra thảo luận.

Đánh giá cao vai trò của Bộ Công Thương trong việc nghiên cứu tiêu chuẩn quốc tế và thúc đẩy cải cách thể chế, Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam Iain Frew cho biết, phía Anh sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm để hỗ trợ Việt Nam xây dựng thị trường hàng hóa hiện đại, minh bạch và có khả năng kết nối quốc tế.

Trong khuôn khổ chương trình Growth Gateway, các bên đã triển khai nhiều hoạt động nghiên cứu, đào tạo chuyên môn và kết nối với các sở giao dịch, trung tâm thanh toán bù trừ cũng như các nhà cung cấp công nghệ của Anh.

Hiện Vương quốc Anh sở hữu nhiều định chế tài chính lớn như London Metal Exchange, ICE Futures Europe và GMEX Group, với mô hình quản trị và hệ thống thanh toán bù trừ được xem là chuẩn mực trên thị trường quốc tế.