![]() |
| Mặc dù có thay đổi về chính sách thuế với hộ, cá nhân kinh doanh, song tỷ lệ tính thuế theo ngành nghề được giữ ổn định. |
Tỷ lệ tính thuế theo ngành nghề được giữ ổn định
Theo bà Phạm Thị Minh Hiền, Phó Trưởng ban Chính sách, thuế quốc tế (Cục Thuế), chính sách thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh trong giai đoạn tới được xây dựng trên cơ sở hàng loạt văn bản pháp luật mới, bao gồm Luật thuế GTGT số 48/2024/QH15, Luật thuế TNCN số 109/2025/QH15, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Luật số 149/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế GTGT. Cùng với đó là các dự thảo nghị định của Chính phủ và dự thảo thông tư của Bộ Tài chính quy định chi tiết về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh.
Một trong những thay đổi có tác động rộng nhất là việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu không chịu thuế GTGT và thuế TNCN. Theo quy định mới, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu hàng năm từ 500 triệu đồng trở xuống sẽ không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN, thay cho mức 100 triệu đồng như trước đây. Việc nâng ngưỡng này được đánh giá là phù hợp hơn với thực tế kinh doanh, đồng thời giúp giảm gánh nặng tuân thủ cho nhóm kinh doanh siêu nhỏ.
| Hoàn thiện quy định về hàng tồn kho khi hộ kinh doanh chuyển sang kê khai Cục Thuế vừa tổ chức cuộc họp trực tuyến cơ quan thuế toàn quốc lấy ý kiến các đơn vị thuộc và thuế các tỉnh, thành phố về nội dung hàng tồn kho tại dự thảo Nghị định quy định chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Thực tiễn cho thấy, phần lớn hộ kinh doanh trước đây nộp thuế theo phương pháp khoán hoặc theo tỷ lệ trên doanh thu chưa có điều kiện, thói quen lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ đối với chi phí, hàng tồn kho, tài sản. Nếu không có quy định chuyển tiếp phù hợp, việc chuyển đổi phương pháp tính thuế có thể phát sinh vướng mắc, gây lúng túng cho cả người nộp thuế và cơ quan thuế trong quá trình tổ chức thực hiện. Do đó, Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh cho biết, cần có quy định chuyển tiếp hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm đối với nội dung hàng tồn kho, máy móc, thiết bị của hộ kinh doanh khi chuyển đổi phương pháp tính thuế. Lãnh đạo Cục Thuế yêu cầu các đơn vị phải đề xuất rõ quan điểm “có hay không cần quy định về xác định hàng tồn kho, máy móc, thiết bị trong giai đoạn chuyển tiếp”. Trường hợp có thì chỉ áp dụng đối với nhóm đối tượng nào, trong phạm vi nào; đề xuất phương án cụ thể, khả thi, bảo đảm đơn giản, dễ thực hiện, hạn chế tối đa phát sinh thủ tục hành chính; đánh giá tác động quản lý, khả năng triển khai trong thực tế, nhất là tại cấp cơ sở, để làm cơ sở hoàn thiện chính sách... |
Bà Hiền cho biết, đối với các hộ, cá nhân có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm, chính sách thuế được thiết kế theo hướng phân tầng rõ ràng.
Cụ thể, với nhóm doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng, thuế GTGT được tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, tùy theo ngành nghề. Trong khi đó, với nhóm này, thuế TNCN lại cho phép người nộp thuế lựa chọn giữa hai phương pháp: nộp thuế theo thuế suất nhân với doanh thu tính thuế (là phần doanh thu vượt trên 500 triệu đồng), hoặc nộp thuế theo thuế suất 15% nhân với thu nhập tính thuế (được xác định bằng doanh thu trừ chi phí hợp lệ).
Đối với nhóm doanh thu trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng, thuế GTGT tiếp tục áp dụng theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, còn thuế TNCN được tính theo thuế suất 17% trên thu nhập tính thuế. Riêng các hộ, cá nhân có doanh thu trên 50 tỷ đồng/năm sẽ áp dụng thuế suất TNCN 20% trên thu nhập tính thuế.
Việc đưa ra nhiều mức thuế suất và phương pháp tính khác nhau phản ánh xu hướng quản lý thuế theo mức độ phát triển của hoạt động kinh doanh, đồng thời tiệm cận dần với nguyên tắc đánh thuế trên thu nhập thực.
Đặc biệt, bà Hiền cho biết, mặc dù có thay đổi về chính sách thuế với hộ, cá nhân kinh doanh, song tỷ lệ tính thuế theo ngành nghề được giữ ổn định.
Đối với phương pháp tính thuế trên doanh thu, các tỷ lệ thuế GTGT và thuế TNCN theo ngành nghề tiếp tục được duy trì. Cụ thể, hoạt động phân phối, cung cấp hàng hóa áp dụng tỷ lệ GTGT 1% và thuế TNCN 0,5%. Hoạt động dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu áp dụng tỷ lệ GTGT 5% và thuế TNCN 2%. Riêng một số lĩnh vực đặc thù như cho thuê tài sản, đại lý bảo hiểm, đại lý bán hàng đa cấp áp dụng thuế suất TNCN 5%.
Các hoạt động sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa hoặc xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu áp dụng tỷ lệ GTGT 3% và thuế TNCN 1,5%. Nhóm hoạt động kinh doanh khác áp dụng tỷ lệ GTGT 2% và thuế TNCN 1%.
Doanh thu tính thuế TNCN được xác định là toàn bộ tiền bán hàng, tiền cung ứng dịch vụ mà cá nhân kinh doanh được hưởng, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa. Doanh thu này bao gồm cả các khoản thưởng, hỗ trợ đạt doanh số, khuyến mại, chiết khấu thanh toán, trợ giá, phụ thu, phụ trội và các khoản bồi thường liên quan đến hoạt động kinh doanh. Các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại không được tính vào doanh thu.
![]() |
| Hộ, cá nhân kinh doanh phải khai và nộp thuế kể từ quý phát sinh doanh thu trên 500 triệu đồng. |
Bà Hiền cũng lưu ý, các khoản chi được trừ phải là chi phí thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Đặc biệt, các khoản thanh toán từng lần từ 5 triệu đồng trở lên phải đáp ứng yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định pháp luật thuế GTGT.
Doanh thu dưới 500 triệu đồng không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử
Liên quan đến việc sử dụng hóa đơn điện tử và thời hạn khai thuế, bà Hiền cho biết, theo dự kiến tới đây hộ, cá nhân có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử và thực hiện kê khai 1 lần/năm vào ngày 31/1 năm dương lịch tiếp theo. Riêng năm 2026, nhóm này sẽ thực hiện kê khai thuế 2 lần vào ngày 31/7/2026 và ngày 31/1/2027.
Trường hợp phát sinh doanh thu thực tế trên 500 triệu đồng, hộ, cá nhân kinh doanh phải khai và nộp thuế kể từ quý phát sinh doanh thu trên 500 triệu đồng.
Đối với hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử, nếu đáp ứng điều kiện và có nhu cầu sử dụng cần đăng ký với cơ quan Thuế và sẽ được cấp hóa đơn từng lần phát sinh. Doanh thu trên 1 tỷ đồng thì bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử.
Trong khi đó, thời hạn khai thuế, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng đến dưới 3 tỷ đồng thực hiện theo quý. Trường hợp nộp thuế TNCN trên thu nhập tính thuế, thì khai tạm nộp thuế TNCN theo quý trên cùng hồ sơ khai thuế GTGT và khai quyết toán thuế TNCN theo năm (chậm nhất là ngày 31/3 năm dương lịch tiếp theo).
Nếu doanh thu từ 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng, thì khai, nộp thuế GTGT theo quý, khai tạm nộp thuế TNCN theo quý trên cùng hồ sơ khai thuế GTGT và khai quyết toán thuế TNCN theo năm (chậm nhất là ngày 31/3 năm dương lịch tiếp theo) .
Doanh thu trên 50 tỷ đồng, thì khai, nộp thuế GTGT theo tháng, khai tạm nộp thuế TNCN theo tháng trên cùng hồ sơ khai thuế GTGT và khai quyết toán thuế TNCN theo năm (chậm nhất là ngày 31/3 năm dương lịch tiếp theo).
Về chế độ kế toán, bà Hiền dẫn quy định tại Thông tư số 152/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán mới cho hộ, cá nhân kinh doanh thay thế Thông tư số 88/2021/TT-BTC. Tùy theo phương pháp tính thuế và mức doanh thu, hộ kinh doanh phải mở các sổ kế toán tương ứng, từ sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ đến các sổ chi tiết doanh thu – chi phí, vật liệu, hàng hóa và tiền.