Cục Hải quan lấy ý kiến dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Hải quan

Phó Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Thành Hưng phát biểu khai mạc hội thảo.

Ngày 25/3/2026, tại Hà Nội, Cục Hải quan chủ trì phối hợp với Dự án Tăng cường quản lý tài chính công tại Việt Nam, được đồng tài trợ bởi Liên minh châu Âu và Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Liên bang Đức (GIZ) tổ chức Hội thảo lấy ý kiến Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Thành Hưng cho biết, Luật Hải quan số 54/2014/QH13 (có hiệu lực từ ngày 1/1/2015) đã đổi mới toàn diện hoạt động hải quan thông qua áp dụng rộng rãi hải quan điện tử, chuyển đổi phương thức quản lý hải quan, đáp ứng tốt hơn yêu cầu cải cách hành chính, cải cách thủ tục hải quan; hướng tới hoạt động hải quan công khai, minh bạch, hiệu quả hơn, đồng thời khắc phục các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện. Luật này cũng được xây dựng mang tính khung, nguyên tắc nên các quy định đã đảm bảo ổn định trong thời gian dài.

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ, tác động trực tiếp đến hoạt động quản lý nhà nước về hải quan mang đến cơ hội to lớn trong việc cải cách, hiện đại hóa hoạt động quản lý nhà nước về hải quan nhằm nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan và tạo thuận lợi thương mại.

Phó Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Thành Hưng nhấn mạnh, thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước trong việc hoàn thiện thể chế đẩy mạnh phân cấp, phân quyền phù hợp với mô hình sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy Nhà nước ở trung ương và địa phương, tạo hành lang pháp lý, kịp thời xử lý những vấn đề thực tiễn, tháo gỡ “điểm nghẽn” về thể chế, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Hội thảo thu hút sự tham gia của đông đảo đại diện các bộ, ngành, doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp.

Để hoàn thiện hành lang pháp lý về hải quan cũng nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội trong tình hình mới, cũng như tốc độ phát triển của công nghệ thông tin đặc biệt trong bối cảnh ngành Hải quan đang triển khai toàn diện tái thiết kế quy trình nghiệp vụ hải quan để xây dựng hệ thống hải quan số. Do vậy, việc ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan năm 2014 là cần thiết.

Trên cơ sở thực hiện các Nghị quyết của Bộ Chính trị (Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 68-NQ/TW) và tổng kết thi hành Luật Hải quan, Cục Hải quan đã xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan.

Nhân hội thảo lần này, Phó Cục trưởng Nguyễn Thành Hưng mong muốn nhận được nhiều sự đóng góp thẳng thắn, xây dựng về dự thảo Luật Hải quan, nhằm tiếp tục cải cách, hoàn thiện theo hướng ngày càng minh bạch, cụ thể hơn, giúp người khai hải quan thực hiện thủ tục hải quan được đầy đủ, nhanh chóng và thuận tiện, góp phần khuyến khích đầu tư, xuất khẩu, nhập khẩu, phù hợp với thông lệ quốc tế, cam kết quốc tế trong quá trình hội nhập kinh tế khu vực và thế giới của Việt Nam.

Tại hội thảo, bà Eloise Roux, đại diện Phái đoàn Liên minh Châu Âu tại Việt Nam cho rằng, thời gian qua, những định hướng do Việt Nam đề ra đã nhấn mạnh yêu cầu phải sửa đổi Luật Hải quan hiện hành. Trên thế giới, các cơ quan Hải quan cũng đang thay đổi và phát triển để thích ứng với những biến động nhanh chóng trong thương mại quốc tế.

Hơn 4 thập kỷ trước, Liên minh châu Âu đã thành lập một trong những liên minh hải quan lớn nhất thế giới. Năm 2026, Bộ quy tắc hải quan của Liên minh đã bắt đầu hiện đại hóa các thủ tục hải quan thông qua các công cụ số.

Trên thực tế, các cơ quan Hải quan đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi số và ngày càng ứng dụng rộng rãi các công nghệ tiên tiến. Các sáng kiến Hải quan thông minh (Smart customs) được triển khai nhằm nâng cao hiệu quả và hỗ trợ phát triển các hệ thống hải quan thông minh, dựa trên dữ liệu. Các xu hướng toàn cầu cung cấp những điểm tham chiếu quý giá cho Việt Nam trong việc xây dựng khung pháp lý hướng về tương lai.

Bà Eloise Roux tin tưởng, công cuộc cải cách là cần thiết để đảm bảo sự nhất quán với sự thay đổi về mặt cơ cấu tổ chức và hành chính, đồng thời nhằm thiết lập một nền tảng pháp lý vững chắc cho quá trình chuyển đổi số trong quản lý hải quan.

Đại diện Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam tham gia đóng góp ý kiến.

Bà Eloise Roux cũng hi vọng hội thảo này là một diễn đàn quan trọng cho cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp để trao đổi quan điểm và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn. Các nội dung thảo luận sẽ đóng góp vào việc xây dựng một khung pháp lý hải quan đồng bộ, minh bạch và phù hợp với thông lệ quốc tế, từ đó hỗ trợ quản lý hiệu quả hơn công tác thu thuế từ hoạt động xuất nhập khẩu, phù hợp với Chiến lược phát triển Hải quan đến năm 2030.

Tại Hội thảo, các doanh nghiệp đã tích cực tham gia đóng góp ý kiến nhiều nội dung quan trọng liên quan đến công tác quản lý hàng hóa đối với hàng hóa gia công sản xuất xuất khẩu, chế xuất, chính sách thuế...

Các doanh nghiệp cũng kỳ vọng việc sửa đổi, bổ sung Luật Hải quan sẽ tiếp tục rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho thương mại, giúp doanh nghiệp tận dụng tốt hơn các cơ hội của hiệp định thương mại tự do mang lại.