 |
| Hội thảo đã làm rõ nhiều thắc mắc của các hộ kinh doanh. |
Cách tính thuế mới linh hoạt
Việc chuyển đổi từ phương pháp khoán sang kê khai được xác định là bước đi tất yếu trong lộ trình hiện đại hóa quản lý thuế. Theo ông Ngô Đình Hùng, Phó Trưởng Thuế TP Đà Nẵng, ngay từ đầu triển khai, chủ trương này đã tạo ra những thay đổi rõ rệt về nhận thức của hộ kinh doanh, từng bước hình thành thói quen chủ động kê khai, tự chịu trách nhiệm về nghĩa vụ thuế của mình. Trong thời gian tới, lộ trình này sẽ tiếp tục được cụ thể hóa bằng các quy định, chính sách mới của Nhà nước nhằm giúp hộ kinh doanh tiếp cận và thực hiện đúng, đủ nghĩa vụ thuế.
Một trong những nội dung được hộ kinh doanh quan tâm nhất là ngưỡng doanh thu chịu thuế. Theo ông Ngô Đình Hùng, các quy định mới đã nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế từ 100 triệu đồng lên 500 triệu đồng/năm. Theo đó, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống sẽ không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN. Đây được xem là thay đổi có lợi cho phần lớn hộ kinh doanh nhỏ, giúp giảm áp lực nghĩa vụ thuế và phù hợp hơn với thực tế hoạt động.
Đối với hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm sẽ phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN theo quy định. Tuy nhiên, cách tính thuế đã có sự điều chỉnh theo hướng rõ ràng và linh hoạt hơn so với trước đây.
Đối với thuế GTGT, ông Ngô Đình Hùng cho biết, số thuế phải nộp được xác định bằng doanh thu tính thuế nhân với tỷ lệ thuế của ngành nghề, áp dụng trên toàn bộ doanh thu, không trừ phần doanh thu dưới ngưỡng. Ví dụ, hộ kinh doanh có doanh thu 600 triệu đồng/năm, nếu thuộc ngành nghề có tỷ lệ thuế GTGT là 0,5% thì thuế GTGT được tính trên toàn bộ 600 triệu đồng.
Đối với thuế TNCN, đây là điểm thay đổi quan trọng và được nhiều hộ kinh doanh quan tâm. Theo đó, hộ kinh doanh có quyền lựa chọn một trong hai phương pháp tính thuế.
Phương pháp thứ nhất là tính theo tỷ lệ trên doanh thu vượt ngưỡng. Với ví dụ doanh thu 600 triệu đồng/năm, hộ kinh doanh sẽ lấy 600 triệu đồng trừ đi 500 triệu đồng không chịu thuế, phần còn lại là 100 triệu đồng để tính thuế TNCN theo tỷ lệ quy định của ngành nghề.
Phương pháp thứ hai là doanh thu trừ chi phí. Theo đó, hộ kinh doanh được trừ các khoản chi phí hợp lệ như chi phí mua hàng hóa, nguyên liệu, chi phí hoạt động sản xuất – kinh doanh có đầy đủ hóa đơn, chứng từ. Phần lợi nhuận còn lại sẽ nhân với thuế suất (dự kiến khoảng 15–17%).
Theo đại diện cơ quan Thuế, phương pháp này đặc biệt phù hợp với các hộ kinh doanh có chi phí đầu vào lớn, giúp phản ánh sát thực tế hiệu quả kinh doanh và đảm bảo công bằng trong nghĩa vụ thuế.
Ghi chép sổ sách đơn giản
Một băn khoăn phổ biến của hộ kinh doanh là việc ghi chép sổ sách, kế toán khi chuyển sang kê khai. Làm rõ về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Thu Lương, Phó Trưởng Thuế cơ sở 3 TP Đà Nẵng thông tin, chế độ kế toán áp dụng cho hộ kinh doanh được thiết kế theo chuẩn mực tối giản, không giống với kế toán doanh nghiệp.
Các loại sổ sách kế toán dành cho hộ kinh doanh có nội dung đơn giản, dễ ghi chép. Đối với các hộ sử dụng hóa đơn điện tử, phần mềm kế toán hoặc phần mềm bán hàng, dữ liệu từ hóa đơn sẽ được tự động cập nhật vào sổ sách, thậm chí hình thành tờ khai thuế gợi ý, giúp hộ kinh doanh chỉ cần kiểm tra và xác nhận trước khi nộp.
Đối với hộ kinh doanh nhỏ, chưa bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử, việc ghi sổ vẫn được thiết kế phù hợp với khả năng thực hiện. Trường hợp mua hàng từ người dân trực tiếp sản xuất không có hóa đơn, hộ kinh doanh được phép lập bảng kê thu mua theo quy định để làm căn cứ hạch toán chi phí hợp lệ.
Đại diện cơ quan Thuế khẳng định, việc xóa bỏ thuế khoán không phải là thay đổi đột ngột, mà là lộ trình có chuẩn bị, đi kèm nhiều giải pháp hỗ trợ. Cơ quan Thuế đã và đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn theo từng nhóm hộ kinh doanh, phân loại theo quy mô, ngành nghề và mức độ ứng dụng hóa đơn điện tử.
Bên cạnh đó, các ứng dụng công nghệ như cổng thông tin điện tử, eTax Mobile, tờ khai gợi ý tự động tiếp tục được hoàn thiện nhằm giảm tối đa thao tác thủ công, hạn chế sai sót cho người nộp thuế.
Mục tiêu của chính sách không phải tăng gánh nặng, mà là tạo môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, giúp hộ kinh doanh từng bước nâng cao năng lực quản lý, tiếp cận phương thức kinh doanh hiện đại và phát triển bền vững.
Chia sẻ thêm, ông Đầu Xuân Đức, đại diện Công ty TNHH Dịch vụ kế toán và Tư vấn thuế Đầu Xuân Đức cho hay, chuyển sang kê khai sẽ giúp hộ kinh doanh chuẩn hóa dữ liệu, quản lý được dòng tiền, xác định rõ mặt hàng lãi – lỗ và từng bước tiếp cận phương thức quản trị của doanh nghiệp.
Đối với băn khoăn của hộ kinh doanh về chi phí dịch vụ kế toán – thuế, ông Đầu Xuân Đức cho rằng, đây không phải là gánh nặng bắt buộc mà là khoản đầu tư hợp lý, linh hoạt theo quy mô, giúp hộ kinh doanh giảm rủi ro và phát triển bền vững. Hộ kinh doanh cần nhìn nhận đầy đủ rằng, dịch vụ hỗ trợ kê khai thuế không phải là một khoản chi phí cứng, áp dụng giống nhau cho tất cả các hộ kinh doanh. Trên thực tế, các giải pháp dịch vụ hiện nay được thiết kế linh hoạt, phù hợp với từng quy mô và nhu cầu cụ thể của hộ.
