Chủ nhật 22/11/2026 14:21
Thời tiết: Hà Nội 25°C
Đà Nẵng 27°C
Cà Mau 32°C
Hải Phòng 25°C
TP Hồ Chí Minh 34°C
e-ISSN 3093-3501
Vấn đề - Sự kiện / Thuế
aa
Ngăn chặn sử dụng hóa đơn trái phép:

Cần đẩy mạnh từ kiểm tra đơn lẻ sang truy vết chuỗi vi phạm

Lan Trung
Trước tình trạng mua bán và sử dụng hóa đơn trái phép diễn biến phức tạp, ngành Thuế đang triển khai bước chuyển dịch chiến lược mang tính đột phá: từ kiểm tra đơn lẻ sang truy vết tận gốc các chuỗi gian lận dựa trên công nghệ dữ liệu lớn (Big Data). Đây là thông tin quan trọng được đưa ra tại Hội nghị toàn quốc chuyên đề về phòng, chống gian lận và mua bán hóa đơn trái phép diễn ra trong hai ngày 1 và 2/10.
Cần đẩy mạnh từ kiểm tra đơn lẻ sang truy vết chuỗi vi phạm
Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Cục Thuế.

Triệt phá nhiều vụ buôn bán hóa đơn số lượng lớn

Báo cáo tại hội nghị, đại diện Cục Thuế cho biết việc triển khai hệ thống hóa đơn điện tử (HĐĐT) theo lộ trình từ năm 2021 và trên phạm vi toàn quốc từ năm 2022 đã tạo nền tảng quan trọng cho đổi mới phương thức quản lý thuế. Cùng với dữ liệu đăng ký, kê khai, nộp thuế, hoàn thuế và tình trạng hoạt động của người nộp thuế, dữ liệu HĐĐT là nguồn thông tin cốt lõi để cơ quan thuế phân tích giao dịch, đối chiếu thông tin và nhận diện rủi ro.

Cùng với đó, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2026) tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý cho quản lý thuế trên nền tảng số, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu và phối hợp liên ngành. Đây là điều kiện tiên quyết để tăng cường đối chiếu chéo thông tin và nâng cao chất lượng quản lý.

Tuy nhiên, theo đại diện Ban Pháp chế (Cục Thuế), sự phát triển của chuyển đổi số luôn song hành với các thách thức an ninh phi truyền thống. Sự bùng nổ của thương mại điện tử, kinh tế nền tảng và các giao dịch thanh toán trực tuyến xuyên biên giới đã mở ra không gian cho các phương thức gian lận hóa đơn thế hệ mới.

Cụ thể, lợi dụng việc xử lý dữ liệu tự động, tốc độ luân chuyển thông tin nhanh chóng và tính phân tán về địa lý, các mạng lưới tội phạm kinh tế có tổ chức đã hình thành với cấu trúc ngày càng tinh vi. Các đối tượng đã thành lập doanh nghiệp vỏ bọc nhằm mua bán HĐĐT khống với quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng; thiết lập các chuỗi giao dịch lòng vòng để hợp thức hóa hàng hóa trôi nổi; khai khống chi phí đầu vào nhằm trốn thuế và cấu kết trục lợi tiền hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) từ ngân sách nhà nước.

Theo Ban Kiểm tra (Cục Thuế), tội phạm hóa đơn hiện nay không còn hoạt động đơn lẻ mà hình thành các mạng lưới doanh nghiệp liên kết chặt chẽ về con người, địa chỉ, tài khoản, dòng tiền và hàng hóa trung gian.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh nhấn mạnh: Công tác phòng, chống gian lận hóa đơn không chỉ đơn thuần là bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước mà quan trọng hơn là bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người nộp thuế, bảo đảm sự công bằng và xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch. Do đó, toàn ngành phải kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa, hỗ trợ tuân thủ với phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Thời gian qua, ngành Thuế đã phối hợp với các cơ quan chức năng triệt phá nhiều đường dây doanh nghiệp “ma” buôn bán hóa đơn quy mô lớn.

Điển hình: Năm 2025 đã triệt phá Vụ án Nguyễn Minh Tuấn và Lê Long Hậu thành lập 237 doanh nghiệp “ma”, mua bán trên 12.000 hóa đơn với số tiền thuế vi phạm hơn 175 tỷ đồng.

Năm 2026: Phá 2 vụ án lớn, gồm vụ Đào Minh Thọ thành lập 108 doanh nghiệp “ma”, mua bán 56.030 hóa đơn với tổng giá trị trước thuế gần 6.000 tỷ đồng; vụ Phạm Ngọc Tuấn thành lập 14 doanh nghiệp “ma”, bán 1.447 hóa đơn, thu lợi bất chính hơn 2,4 tỷ đồng.

Từ thực tiễn này đòi hỏi ngành Thuế phải chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy “kiểm tra doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro” sang “kiểm tra theo chuỗi, theo nhóm liên kết và theo dòng vận động của hóa đơn, tiền và hàng hóa”.

Tại hội nghị, các đại biểu đã trao đổi về thực tiễn quản lý, nhận diện khó khăn và chia sẻ kinh nghiệm xử lý từ các địa phương. Chương trình dành nhiều thời lượng thảo luận sâu về các vụ án mua bán hóa đơn trái phép điển hình đã được cơ quan Công an khởi tố, từ đó đúc rút các giải pháp hiệu quả để áp dụng, nhân rộng toàn ngành.

Cần đẩy mạnh từ kiểm tra đơn lẻ sang truy vết chuỗi vi phạm
Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Cục Thuế

Năm nhóm giải pháp trọng tâm cần triển khai

Nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt là “tăng cường phòng ngừa ngay trong quá trình quản lý; kết hợp quản lý từng người nộp thuế với phân tích chuỗi giao dịch; sử dụng kết quả xử lý từng vụ việc để nâng cao năng lực quản lý chung”, Phó Cục trưởng Đặng Ngọc Minh đề nghị ngành Thuế tập trung thực hiện 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm:

Thứ nhất: Nâng cao tính chủ động trong phòng ngừa: Phát hiện sớm và xử lý rủi ro về hóa đơn. Các đơn vị chủ động khai thác dữ liệu quản lý, theo dõi diễn biến hoạt động của người nộp thuế để kịp thời nhận diện dấu hiệu bất thường, phân công xử lý và theo dõi đến khi có kết quả. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn để doanh nghiệp, hộ kinh doanh thực hiện đúng ngay từ đầu.

Thứ hai: Khai thác hiệu quả dữ liệu: Thay vì xem xét rời rạc từng hóa đơn hay doanh nghiệp, cần kết hợp dữ liệu HĐĐT với thông tin kê khai, nộp thuế, hoàn thuế và các nguồn dữ liệu thu thập hợp pháp khác để đối chiếu, đánh giá rủi ro. Đối với các giao dịch có dấu hiệu liên kết, phân tích phải mở rộng theo chuỗi và mạng lưới. Quá trình xử lý phải đảm bảo liên thông từ phát hiện, phân tích, xác minh đến kiểm tra, xử lý và cập nhật kết quả vào hệ thống.

Thứ ba: Tăng cường phối hợp liên ngành và giữa các địa phương: Đối với các vụ việc liên quan nhiều địa bàn, cần xác định rõ đầu mối chủ trì, trách nhiệm phối hợp và cơ chế chia sẻ thông tin kịp thời, thống nhất. Cơ quan Thuế chủ động phối hợp với cơ quan Công an, cơ quan đăng ký kinh doanh, Hải quan, ngân hàng và các tổ chức tín dụng để xác minh, xử lý triệt để vi phạm.

Thứ tư: xử lý nghiêm vi phạm, bảo vệ người nộp thuế tuân thủ: Kiên quyết xử lý theo quy định các hành vi gian lận, mua bán hóa đơn có tổ chức; xác định đúng tính chất, mức độ vi phạm và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân. Nếu có dấu hiệu tội phạm, phải kịp thời chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra. Phó Cục trưởng cũng lưu ý: “Cảnh báo rủi ro là căn cứ để phân tích, xác minh, không phải là kết luận vi phạm.”

Thứ năm: Chủ động kiến nghị hoàn thiện chính sách, quy trình: Phân định rõ bất cập xuất phát từ quy định pháp luật, quy trình nghiệp vụ hay khâu tổ chức thực hiện. Nội dung thuộc thẩm quyền cần chủ động xử lý ngay; nội dung vượt thẩm quyền phải tổng hợp, báo cáo cấp trên. Việc hoàn thiện chính sách phải vừa đáp ứng yêu cầu phòng, chống gian lận, vừa đơn giản hóa thủ tục, không tạo thêm gánh nặng cho người nộp thuế.

Hiệu quả của công tác phòng, chống gian lận hóa đơn sẽ được đo lường qua khả năng phát hiện sớm, chất lượng xử lý cảnh báo, mức độ hạn chế tái diễn vi phạm và sự cải thiện ý thức tuân thủ pháp luật của người nộp thuế.

Tin bài có thể bạn quan tâm

Đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp, gỡ khó cho người nộp thuế

Đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp, gỡ khó cho người nộp thuế

Chính phủ đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp đối với người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Chính sách nhằm tháo gỡ vướng mắc về nghĩa vụ tài chính tồn đọng, tạo điều kiện khôi phục hoạt động hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định.
Cục Thuế thông báo nâng cấp ứng dụng HTKK phiên bản 5.8.4

Cục Thuế thông báo nâng cấp ứng dụng HTKK phiên bản 5.8.4

Ngày 18/11/2026, Cục Thuế chính thức thông báo việc nâng cấp ứng dụng Hỗ trợ kê khai (HTKK) lên phiên bản 5.8.4. Phiên bản mới này nhằm đáp ứng các quy định tại Thông tư số 89/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 và Nghị định số 252/2026/NĐ-CP của Chính phủ, đồng thời giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai phiên bản HTKK 5.8.3.
Tăng cường hợp tác quốc tế, hỗ trợ hiện đại hóa quản lý thuế

Tăng cường hợp tác quốc tế, hỗ trợ hiện đại hóa quản lý thuế

Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa có buổi làm việc với đoàn công tác Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Liên bang Đức (BMZ). Buổi làm việc là dịp để hai bên nhìn lại những kết quả hợp tác trong khuôn khổ Dự án “Tăng cường quản lý tài chính công” giai đoạn 2022–2026, đồng thời trao đổi về định hướng hỗ trợ kỹ thuật nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách, hiện đại hóa ngành Thuế trong thời gian tới.
Mở lối xử lý 2,5 triệu mã số thuế nhưng không mở cửa cho trục lợi

Mở lối xử lý 2,5 triệu mã số thuế nhưng không mở cửa cho trục lợi

Cơ chế đặc thù xử lý nợ thuế đang trình Quốc hội được kỳ vọng tháo nút thắt khiến khoảng 2,5 triệu mã số thuế ở trạng thái ngừng hoạt động hoặc không còn tại địa chỉ đăng ký chưa thể khép hồ sơ. Để chính sách đạt được mục tiêu, cần phân biệt rõ ràng giữa người nộp thuế thực sự ngừng kinh doanh với trường hợp cố tình né nghĩa vụ, đồng thời lấy dữ liệu và quản lý rủi ro làm hàng rào kiểm soát.
Giảm 30% thuế, đòn bẩy giúp hàng triệu doanh nghiệp, hộ kinh doanh vượt qua khó khăn

Giảm 30% thuế, đòn bẩy giúp hàng triệu doanh nghiệp, hộ kinh doanh vượt qua khó khăn

Trong bối cảnh chi phí đầu vào biến động, việc ban hành Nghị định số 398/2026/NĐ-CP ngày 29/10/2026 của Chính phủ được ví như "luồng sinh khí mới" tiếp sức cho cộng đồng kinh doanh. Với mức giảm 30% thuế TNCN và thuế TNDN áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026–2027 đối với các cơ sở có doanh thu dưới 10 tỷ đồng/năm, hàng triệu hộ kinh doanh cùng doanh nghiệp nhỏ đang có thêm nguồn lực tài chính quan trọng để gỡ khó, ổn định sản xuất và phát triển bền vững.
Chính phủ trình đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp đến ngày 21/11/2026

Chính phủ trình đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp đến ngày 21/11/2026

Chính phủ đề xuất xử lý xóa nợ lệ phí môn bài (gồm cả thuế môn bài trước ngày 1/1/2017) và tiền chậm nộp (gồm cả tiền phạt chậm nộp trước ngày 1/7/2013) của người nộp thuế ở trạng thái 03, 06 tính đến ngày 21/11/2026.
Giảm tác hại thuốc lá: Từ chính sách thuế đến kiểm soát điểm bán

Giảm tác hại thuốc lá: Từ chính sách thuế đến kiểm soát điểm bán

Lộ trình tăng thuế sẽ khiến tăng giá bán thuốc lá được kỳ vọng góp phần giảm người hút thuốc và số ca tử vong sớm. Cùng với chính sách thuế, việc kiểm soát điểm bán, ngăn mua bán thuốc lá mới trên môi trường số được đặt ra trong tiến trình sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Cảnh báo sớm tạm hoãn xuất cảnh: Giải pháp giúp người nộp thuế hạn chế rủi ro

Cảnh báo sớm tạm hoãn xuất cảnh: Giải pháp giúp người nộp thuế hạn chế rủi ro

Với sự phối hợp liên ngành chặt chẽ và ứng dụng công nghệ hiện đại, thời gian hủy bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế đã được rút ngắn chỉ còn từ 5 đến 7 phút. Đáng chú ý, ngành Thuế đang đa dạng hóa các phương thức cảnh báo sớm qua eTax Mobile, VNeID và tin nhắn SMS giúp người nộp thuế chủ động phòng tránh rủi ro trước mỗi chuyến đi.
Cục Thuế siết chặt kỷ cương: Công chức làm sai phải bỏ tiền túi hoàn trả ngân sách

Cục Thuế siết chặt kỷ cương: Công chức làm sai phải bỏ tiền túi hoàn trả ngân sách

Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa ban hành Công văn số 8743/CT-PC về trách nhiệm của cơ quan Thuế và công chức thuế trong thi hành công vụ.
Doanh nghiệp cần nhận diện sớm rủi ro để phát triển bền vững

Doanh nghiệp cần nhận diện sớm rủi ro để phát triển bền vững

Trong bối cảnh ngành Thuế đẩy mạnh chuyển đổi số và quản lý rủi ro dựa trên cơ sở dữ liệu tập trung, tuân thủ nghĩa vụ thuế không chỉ là kê khai hay nộp tiền đúng hạn. Nhận diện sớm dấu hiệu rủi ro, kiểm soát chặt chẽ từng hóa đơn điện tử và chủ động thiết lập "chuỗi bằng chứng giao dịch" chính là chìa khóa giúp DN an tâm phát triển bền vững.
Nộp thừa tiền thuế: Quyền hoàn trả thuộc về người nộp thuế

Nộp thừa tiền thuế: Quyền hoàn trả thuộc về người nộp thuế

Theo Luật sư Nguyễn Văn Được, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín, pháp luật cho phép người nộp thuế được bù trừ hoặc hoàn trả khoản tiền thuế nộp thừa khi đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Đẩy mạnh tuyên truyền chính sách thuế và xử lý tạm hoãn xuất cảnh theo thời gian thực

Đẩy mạnh tuyên truyền chính sách thuế và xử lý tạm hoãn xuất cảnh theo thời gian thực

Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa có công văn gửi Thuế các tỉnh, thành phố và các Ban, đơn vị trực thuộc về việc đẩy mạnh tuyên truyền chính sách thuế và thực hiện quy định tạm hoãn xuất cảnh.
Gỡ vướng thuế, tiếp sức người kinh doanh

Gỡ vướng thuế, tiếp sức người kinh doanh

Ghi nhận những giải pháp quản lý thuế được Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu tại phiên chất vấn ngày 12/11, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng việc triển khai sẽ giúp giải quyết hồ sơ mã số thuế tồn đọng, giảm thời gian, giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế.
Bộ trưởng Bộ Tài chính đã thẳng thắn trước vướng mắc, rõ giải pháp hoàn thuế

Bộ trưởng Bộ Tài chính đã thẳng thắn trước vướng mắc, rõ giải pháp hoàn thuế

Trao đổi với phóng viên, ông Lê Văn Sơn, Trưởng ban Đào tạo Hội Tư vấn và Đại lý thuế TP. Hồ Chí Minh, đánh giá Bộ trưởng Bộ Tài chính đã thẳng thắn nhìn nhận khó khăn của doanh nghiệp trong hoàn thuế, đồng thời đề cập những giải pháp gắn cải cách thủ tục với kiểm soát rủi ro và nâng cao trách nhiệm thực thi.
Hoàn thuế đạt 99% dự toán năm, góp phần giảm áp lực vốn cho doanh nghiệp

Hoàn thuế đạt 99% dự toán năm, góp phần giảm áp lực vốn cho doanh nghiệp

Trong 10 tháng năm 2026, số tiền hoàn thuế đã đạt khoảng 99% dự toán cả năm. Đánh giá cao nỗ lực của Bộ Tài chính và cơ quan Thuế trong việc đẩy nhanh tiến độ hoàn thuế, các chuyên gia cho rằng, kết quả này không chỉ góp phần giảm áp lực vốn cho doanh nghiệp, mà còn thể hiện những chuyển biến tích cực trong cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.