Thứ hai 16/11/2026 21:52
Thời tiết: Hà Nội 27°C
Đà Nẵng 28°C
Cà Mau 26°C
Hải Phòng 26°C
TP Hồ Chí Minh 30°C
e-ISSN 3093-3501
Tuân thủ pháp luật / Tuân thủ pháp luật thuế, hải quan
aa

Tuân thủ quy định pháp luật để hạn chế rủi ro trong quá trình quyết toán thuế

Đức Mỹ
Ngành Thuế đang triển khai thực hiện Chương trình quyết toán thuế Thu nhập cá nhân (TNCN), Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) của năm 2025, với nhiều điểm mới đáng chú ý mà các doanh nghiệp cần nắm bắt, nâng cao tính tuân thủ và hạn chế rủi ro. Đây cũng là chia sẻ của Luật sư (LS), Chuyên gia tư vấn thuế Nguyễn Văn Được - Ủy viên thường trực Ban chấp hành Hội Tư vấn thuế Việt Nam khi trao đổi cùng phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính xung quanh vấn đề này.
Hướng dẫn quyết toán thuế TNCN đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công năm 2025 Những trường hợp không phải quyết toán thuế thu nhập cá nhân

Thưa ông, các chương trình hỗ trợ quyết toán thuế năm 2025 của ngành Thuế đang triển khai và những điểm mới của Luật thuế TNDN (sửa đổi) được áp dụng trong kỳ quyết toán năm nay là gì?

Tôi đánh giá cao tinh thần quyết liệt của Bộ Tài chính, Cục Thuế và các cơ quan thuế địa phương trong việc hướng dẫn quyết toán thuế năm 2025. Việc chỉ đạo sát sao của Bộ Tài chính và Cục Thuế theo tinh thần lấy người nộp thuế và phục vụ người nộp thuế là trọng tâm, chắc chắn sẽ mang lại nhiều hiệu quả trong thực tế.

Trong khuôn khổ pháp luật hiện hành, ngành Thuế đã có hướng dẫn quyết toán thuế năm 2025, đơn cử như Công văn số 1296/CT-NVT ngày 4/3/2026 của Cục Thuế về quyết toán thuế TNCN năm 2025 từ tiền lương, tiền công.

Tuân thủ quy định pháp luật để hạn chế rủi ro trong quá trình quyết toán thuế
LS, Chuyên gia tư vấn thuế Nguyễn Văn Được - Ủy viên thường trực Ban chấp hành Hội Tư vấn thuế Việt Nam, Tổng giám đốc Công ty TNHH dịch vụ và tư vấn thuế Trọng Tín

Những hướng dẫn này không chỉ giúp người nộp thuế cập nhật được các chính sách thuế mới quan trọng mà còn có tác động nhằm tuyên truyền và hướng dẫn người nộp thuế thực hiện chính sách sao cho đúng, phù hợp và hiệu quả.

Bên cạnh đó có thể thấy, Luật thuế TNDN và các văn hướng dẫn (Nghị định số 320/2025/NĐ-CP) đã kế thừa các chính sách thuế TNDN trước đây có cập nhật và điều chỉnh về mặt kỹ thuật cũng như sửa đổi, bổ sung các chính sách nhằm đồng bộ với các quy định của pháp luật có liên quan cũng như phù hợp với thực tiễn như quy định mở rộng đối tượng nộp thuế là doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, doanh nghiệp kinh doanh nền tảng số, bổ sung các khoản thu nhập mới, bổ sung thu nhập miễn thuế, thu nhập và thuế tối thiểu toàn cầu…

Trong đó, có một số điểm mới đáng chú ý như: Luật thuế TNDN và các văn bản hướng dẫn dù có hiệu lực từ ngày 1/10/2025 nhưng được cơ quan thuế áp dụng cho kỳ tính thuế của năm 2025. Điều này sẽ có lợi cho người nộp thuế và doanh nghiệp khi được áp dụng tính thuế của cả năm 2025. Do đó, các doanh nghiệp cần lưu ý và thực hiện đúng chính sách này.

Đối với chi phí được trừ, Luật vẫn giữ bốn nguyên tắc cơ bản: Chi phí phải phát sinh thực tế phát sinh, liên quan đến hoạt động kinh doanh; có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp; phải thanh toán không dùng tiền mặt; không thuộc các trường hợp không được trừ.

Tuy nhiên, Luật làm rõ các khoản được trừ mặc dù không đáp ứng đủ tất cả các điều kiện trên nhưng vẫn được trừ như: Chi phí tài trợ ý tế, giáo dục, khắc phục hậu quả, thiên tai, chi phí hỗ trợ các công trình công cộng… và quy định chặt chẽ hơn các khoản không được trừ như lãi vay tương ứng phần vốn điều lệ chưa góp đủ, lãi vay vượt mức khống chế, trích lập dự phòng sai quy định, chi phí chưa tương xứng với doanh thu, chi phí vi phạm các pháp luật chuyên ngành và nhiều khoản mục chi phí khác.

Đặc biệt, điểm mới khá quan trọng là Luật đã hạ mức phải thanh toán không dùng tiền mặt từ 20 triệu xuống 5 triệu đồng đối với các giao dịch thanh toán bao gồm cả thanh toán lương và các khoản thanh toán khác có liên quan đến các giao dịch phát sinh chi phí.

Tuy nhiên, quy định này chỉ áp dụng từ tháng 10/2025 mà không bắt buộc từ tháng 1/2025, nghĩa là các giao dịch trước tháng 10/2025 chỉ phải thanh toán không dùng tiền mặt nếu có giá trừ từ 20 triệu đồng trở lên.

Bên cạnh đó, nội dung chuyển lỗ trong Luật cũng linh động hơn, nhưng vẫn giữ nguyên tắc liên tục và tối đa không quá 5 năm đồng thời không được chuyển lỗ đối với chuyển bất động sản và một số lĩnh vực đặc thù khác vào hoạt động kinh doanh.

Riêng vấn đề về thuế suất thuế TNDN phổ thông áp dụng mức 20% đối với doanh thu trên 50 tỷ đồng/năm và có các mức thuế suất cho doanh nghiệp vừa và nhỏ 15% (doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm); 17% (doanh thu trến 3 tỷ đồng và dưới 50 tỷ đồng/năm) trừ trường hợp các doanh nghiệp này có quan hệ liên kết mà một trong các doanh nghiệp này không thỏa mãn điều kiện về quy mô doanh thu.

Ngoài ra, điểm mới của Luật cũng đã bổ sung nhiều chính sách ưu đãi, hỗ trợ thuế TNDN cho các lĩnh vực theo tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 68-NQ/TW và Nghị quyết số 198/2025/QH15 theo hướng gia tăng ưu đãi, hỗ trợ về mức, thời gian và phương pháp ưu đãi phù hợp hơn, có tính khả thi hơn và đảm bảo đúng đối tượng được ưu đãi, hỗ trợ.

Cụ thể, Luật cho phép trích lập quỹ khoa học và công nghệ tối đa 20%, chính sách miễn thuế 2 năm kể từ năm có thu nhập khi hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp hoặc là doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế 3 năm kể từ năm được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Cần lưu ý, các doanh nghiệp thành lập từ năm 2023 trở về sau cũng được áp dụng chính sách này.

Những rủi ro, sai sót mà doanh nghiệp, người nộp thuế thường gặp trong quá trình thực hiện quyết toán thuế là gì, thưa ông?

Trong quá trình thực hiện quyết toán thuế hàng năm, nhiều doanh nghiệp thường mắc các sai sót như: Doanh nghiệp thực hiện kê khai về doanh thu, thu nhập và chi phí không đúng kỳ sẽ bị cơ quan thuế điều chỉnh lại.

Cùng với đó là những chi phí thực tế phát sinh có hóa đơn nhưng không liên quan đến kinh doanh hoặc không tương xứng với doanh thu như: Chi phí cá nhân, chi phí tài trợ, trích lập dự phòng, khấu hao… không đúng quy định, vượt mức hoặc chi phí không có đầy đủ hóa đơn chứng từ.

Tuân thủ quy định pháp luật để hạn chế rủi ro trong quá trình quyết toán thuế
Nhiều doanh nghiệp thường mắc sai sót về thực hiện kê khai doanh thu, thu nhập và chi phí không đúng kỳ sẽ bị cơ quan thuế điều chỉnh lại. Ảnh: Đức Mỹ

Bên cạnh đó, những chi phí về tiền lương, tiền công, các khoản lợi ích khác bằng tiền hoặc không bằng tiền trả cho người lao động không được quy định cụ thể điều kiện được hưởng và mức được hưởng cũng như các hồ sơ thủ tục theo quy định.

Ngoài ra, doanh nghiệp không kê khai hoặc kê khai không chính xác giao dịch liên kết hoặc không lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết. Tính toán mức chi phí lãi vay được trừ trong quan hệ giao dịch liên kết (EBITDA) chưa phù hợp hoặc chuyển lãi vay không được trừ chưa đúng dẫn đến sai sót hoặc bỏ qua ưu đãi, hỗ trợ hoặc chưa xác định đúng giá thị trường trong các quan hệ liên kết.

Đáng chú ý, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các sai sót nêu trên do sự chủ quan, thiếu quan tâm của doanh nghiệp đối với công tác tài chính, kế toán và thuế trước bối cảnh các chính sách có thay đổi toàn diện và cấp bách, hay nói cách khác công tác nhận thức, văn hóa và quản trị cũng như xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ chưa được tốt. Cùng với việc, nhiều doanh nghiệp thiếu hồ sơ giải trình và chưa có sự chuẩn bị bài bản về thu thập, xử lý, lưu trữ hồ sơ hợp lý.

Với góc nhìn của chuyên gia về thuế, ông có những khuyến nghị gì đối với doanh nghiệp, người nộp thuế, cũng như cơ quan thuế để công tác quyết toán thuế được thực hiện hiệu quả và đúng pháp luật?

Hiện nay, cơ quan thuế đã và đang tăng cường ứng dụng công nghệ trong công tác quản lý rủi ro và phân tích dữ liệu. Do đó, để hạn chế tối đa rủi ro và sai sót, doanh nghiệp nên sớm chuẩn bị các hồ sơ, tài liệu một cách bài bản, khoa học và đảm bảo đúng pháp luật, nhất là việc chủ động tuân thủ các quy định của pháp luật.

Theo đó, các doanh nghiệp cần nâng cao nhận thức về tuân thủ pháp luật và xây dựng thành văn hóa trong quản lý doanh nghiệp để được hướng dẫn, áp dụng cơ chế ưu đãi, hỗ trợ thích hợp từ các cơ quan chức năng, điều này phù hợp với nguyên tắc quản lý thuế mới trong Luật Quản lý thuế năm 2025.

Song song đó, doanh nghiệp cần quan tâm và đầu tư cho công tác tài chính, kế toán và kê khai nộp thuế, nghiên cứu kỹ các quy định của pháp luật để thực hiện cũng như có các quy định quản lý nội bộ bài bản, chuyên nghiệp ngay từ đầu đối với các giao dịch kinh tế. Tuyệt đối không tham gia, không thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật như: Sử dụng hóa đơn không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn…

Đồng thời, doanh nghiệp nên chuẩn bị và kiểm soát đầy đủ, chặt chẽ các thông tin, tài liệu minh chứng cho các khoản chi phí được trừ theo từng đối tượng, từng khoản mục chi phí như hợp đồng, biên bản nghiệm thu, hóa đơn, chứng từ thanh toán và các tài liệu khác có liên quan.

Trường hợp chưa đảm bảo nhân sự về kế toán, doanh nghiệp có thể thuê các đơn vị dịch vụ thuế, kế toán và kiểm toán để tư vấn, soát xét kiểm tra trước, trong hoặc sau khi đã nộp hồ sơ quyết toán nhằm đảm bảo các sai sót được phát hiện kịp thời và có phương án xử lý thích hợp.

Đối ngành Thuế, khẩn trương tổ chức các chương trình hướng dẫn quyết toán thuế trên các nền tảng đa phương tiện (báo, đài, trang điện tử và mạng xã hội) như những năm trước đây đã phát huy được hiệu quả trong quá trình triển khai.

Bên cạnh đó, ngành thuế cần bổ sung các hướng dẫn bằng các văn bản chi tiết, cụ thể để các bên thực hiện quyết toán đạt hiệu quả bên cạnh sự chủ động quyết liệt và trách nhiệm của các cơ quan thuế địa phương như hiện nay.

Mặt khác, cần đẩy mạnh phối hợp với các cơ quan truyền thông, báo, đài và các tổ chức nghề nghiệp để hỗ trợ người nộp thuế thông qua các hội nghị, hội thảo nhằm nâng cao hiệu quả, hiệu lực của công tác quản lý, đảm bảo thu đúng, thu đủ cho ngân sách nhà nước.

Xin cảm ơn ông!

Tin bài có thể bạn quan tâm

Khoanh vùng rủi ro thuế, hóa đơn từ giao dịch thương mại điện tử

Khoanh vùng rủi ro thuế, hóa đơn từ giao dịch thương mại điện tử

Kế hoạch cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại Quyết định số 186/QĐ-BCĐ đặt giao dịch trên sàn thương mại điện tử, nền tảng số và hóa đơn vào nhóm cần kiểm soát bên cạnh nhiều lĩnh vực. Trọng tâm không phải kiểm tra đại trà, mà cần khai thác, đối chiếu chuỗi dữ liệu để nhận diện đúng giao dịch, chủ thể và những dấu hiệu bất thường về doanh thu, hóa đơn, dòng tiền, nguồn gốc hàng hóa.
Thanh Hóa điểm tên 496 trường hợp nợ hơn 251 tỷ đồng

Thanh Hóa điểm tên 496 trường hợp nợ hơn 251 tỷ đồng

Thuế cơ sở 1 tỉnh Thanh Hóa công khai 496 người nộp thuế còn nợ ngân sách nhà nước đến ngày 30/9/2026, với tổng số tiền 251,12 tỷ đồng. Trong số đó, Công ty Cổ phần Đông Sơn Thanh Hóa có số tiền nợ lớn nhất, gần 156,9 tỷ đồng.
Phòng ngừa rủi ro thuế từ mỗi giao dịch của doanh nghiệp

Phòng ngừa rủi ro thuế từ mỗi giao dịch của doanh nghiệp

Quản lý thuế ngày càng dựa trên dữ liệu số, hóa đơn điện tử và các công cụ phân tích rủi ro, đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động nâng cao năng lực tuân thủ. Theo các chuyên gia pháp lý, nhiều rủi ro thuế không bắt đầu từ khâu kê khai, quyết toán mà xuất phát ngay trong quá trình ký hợp đồng, giao nhận hàng hóa, thanh toán và quản trị nội bộ.
Thái Nguyên: Một doanh nghiệp nợ thuế hơn 1,5 tỷ đồng bị cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn

Thái Nguyên: Một doanh nghiệp nợ thuế hơn 1,5 tỷ đồng bị cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn

Thuế tỉnh Thái Nguyên vừa ban hành quyết định cưỡng chế bằng biện pháp ngừng sử dụng hóa đơn đối với Công ty Cổ phần Măng Gan Chiến Thắng do có tiền thuế nợ quá 90 ngày. Số tiền bị cưỡng chế hơn 1,545 tỷ đồng.
Hai hệ thống sổ kế toán: Không chỉ là câu chuyện thất thu thuế

Hai hệ thống sổ kế toán: Không chỉ là câu chuyện thất thu thuế

Việc doanh nghiệp duy trì hai hệ thống sổ kế toán không chỉ tiềm ẩn nguy cơ thất thu ngân sách mà còn làm sai lệch thông tin tài chính, gia tăng rủi ro pháp lý và ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn. Trong bối cảnh ngành Thuế đẩy mạnh quản lý dựa trên dữ liệu, các chuyên gia cảnh báo những khoản doanh thu nằm ngoài sổ sách ngày càng khó che giấu.
Lào Cai: Lộ diện khoản nợ thuế hơn 103 tỷ đồng

Lào Cai: Lộ diện khoản nợ thuế hơn 103 tỷ đồng

Thuế cơ sở 1 tỉnh Lào Cai vừa công khai 73 người nộp thuế còn nợ tiền thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước, với tổng số tiền hơn 103,36 tỷ đồng tính đến ngày 27/10/2026. Đáng chú ý, Công ty TNHH Phát triển Đô thị Minh Quân đứng đầu danh sách với số nợ gần 47,78 tỷ đồng.
Hà Tĩnh công khai danh sách nợ thuế hơn 118 tỷ đồng

Hà Tĩnh công khai danh sách nợ thuế hơn 118 tỷ đồng

Hai đơn vị cơ sở của Thuế tỉnh Hà Tĩnh (gồm: cơ sở 1 và cơ sở 5) công khai 2.294 người nộp thuế còn nợ tiền thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước, với tổng số tiền hơn 118,39 tỷ đồng. Trong đó, riêng Thuế cơ sở 1 tỉnh Hà Tĩnh ghi nhận số nợ hơn 102,88 tỷ đồng, Thuế cơ sở 5 tỉnh Hà Tĩnh là hơn 15,5 tỷ đồng.
Chưa đăng ký kinh doanh vẫn có thể bị khấu trừ thuế từ tiếp thị liên kết

Chưa đăng ký kinh doanh vẫn có thể bị khấu trừ thuế từ tiếp thị liên kết

Thu nhập từ tiếp thị liên kết cần được phân loại đúng để xác định nghĩa vụ thuế, kể cả khi cá nhân chưa đăng ký kinh doanh. Theo đó, cần làm rõ cách phân biệt tiền lương, tiền công với thu nhập kinh doanh và trách nhiệm khấu trừ của sàn để xác định rõ nghĩa vụ thuế.
TP. Đà Nẵng công khai hơn 2.700 người nộp thuế nợ trên 120 tỷ đồng

TP. Đà Nẵng công khai hơn 2.700 người nộp thuế nợ trên 120 tỷ đồng

Ba đơn vị thuế cơ sở thuộc Thuế TP. Đà Nẵng vừa công khai danh sách 2.770 người nộp thuế còn nợ tiền thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước, với tổng số tiền hơn 120,95 tỷ đồng tính đến ngày 30/9/2026.
Nhiều doanh nghiệp nợ thuế lớn tại Thanh Hóa bị điểm danh

Nhiều doanh nghiệp nợ thuế lớn tại Thanh Hóa bị điểm danh

Sáu đơn vị cơ sở thuộc Thuế tỉnh Thanh Hóa (gồm cơ sở: 2, 6, 7, 8, 12, 13) vừa công khai danh sách 691 trường hợp còn nợ tiền thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước tính đến ngày 30/9/2026, với tổng số nợ hơn 224 tỷ đồng.
Đề xuất chưa áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh với cá nhân bị giả mạo thông tin đăng ký kinh doanh

Đề xuất chưa áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh với cá nhân bị giả mạo thông tin đăng ký kinh doanh

Bộ Tài chính đề xuất tạm thời chưa áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân bị giả mạo thông tin để đăng ký kinh doanh khi đáp ứng các điều kiện theo quy định. Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh cơ quan Thuế đã tiếp nhận 614 phản ánh về việc thông tin cá nhân bị sử dụng trái phép để đăng ký thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh.
Quản lý thuế thương mại điện tử: Cần xác định đúng nghĩa vụ thực tế của người bán

Quản lý thuế thương mại điện tử: Cần xác định đúng nghĩa vụ thực tế của người bán

Minh bạch dữ liệu đối soát và phân định trách nhiệm giữa các bên là những yêu cầu cần tiếp tục hoàn thiện. Theo bà Thái Thị Vân Anh, Giám đốc Chi nhánh TP. HCM, Công ty Russell Bedford KTC, thành viên Tiểu ban Thuế và Pháp luật, ACCA Việt Nam, quản lý thuế thương mại điện tử cần bảo đảm xác định đúng nghĩa vụ thực tế của người bán.
Hà Tĩnh công khai gần 310 tỷ đồng nợ thuế

Hà Tĩnh công khai gần 310 tỷ đồng nợ thuế

Thuế tỉnh Hà Tĩnh công khai danh sách 179 người nộp thuế còn nợ ngân sách nhà nước, với tổng số tiền gần 310 tỷ đồng tính đến ngày 24/9/2026. Trong danh sách có Công ty TNHH Xây dựng Duy Nhâm nợ hơn 684,7 triệu đồng, Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Thành Lộc nợ hơn 674,5 triệu đồng.
Hưng Yên: Công khai 73 người nộp thuế nợ gần 38 tỷ đồng

Hưng Yên: Công khai 73 người nộp thuế nợ gần 38 tỷ đồng

Nhiều người nộp thuế tại các xã Thái Thụy, Đông Hưng, Bắc Đông Hưng, Tiên Hưng… có tên trong danh sách công khai nợ thuế tại tỉnh Hưng Yên. Tổng số tiền nợ thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước của 73 người nộp thuế trong danh sách là gần 38 tỷ đồng tính đến ngày 30/9/2026; riêng hai doanh nghiệp có số nợ lớn nhất chiếm gần 53% tổng số tiền.
Thuế TP. Huế công khai 85 người nộp thuế nợ hơn 353 tỷ đồng

Thuế TP. Huế công khai 85 người nộp thuế nợ hơn 353 tỷ đồng

Thuế TP. Huế vừa công khai danh sách 85 người nộp thuế còn nợ tiền thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước, với tổng số tiền hơn 353,77 tỷ đồng tính đến ngày 30/9/2026.