Tối ưu quy trình nhập khẩu hóa chất theo Nghị định số 26/2026/NĐ-CP

Cơ chế khai báo điện tử và quy trình thông quan tự động

Theo quy định mới, các tổ chức và cá nhân khi nhập khẩu hóa chất thuộc Chương 28 và Chương 29 của Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu Việt Nam bắt buộc phải thực hiện khai báo trước khi thông quan thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Ảnh minh họa

Hồ sơ khai báo bao gồm đầy đủ các dữ liệu định danh của tổ chức, thông tin kỹ thuật về hóa chất, phiếu an toàn hóa chất và hóa đơn thương mại bản gốc có kèm bản dịch xác thực. Trong những trường hợp đặc biệt đối với hàng phi thương mại không có hóa đơn, doanh nghiệp được phép sử dụng giấy báo hàng về cảng để thay thế, đảm bảo tính linh hoạt cho hoạt động giao thương.

Điểm đột phá của Nghị định số 26/2026/NĐ-CP nằm ở tính tự động hóa cao trong công tác phối hợp liên ngành. Sau khi doanh nghiệp hoàn tất khai báo, thông tin sẽ được hệ thống tự động chuyển đến Cổng dịch vụ công của Bộ Công Thương để xử lý và phản hồi kết quả ngay lập tức qua Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Thông tin phản hồi này có giá trị pháp lý tương đương với chứng từ truyền thống, là căn cứ duy nhất để cơ quan Hải quan thực hiện thủ tục thông quan hàng hóa. Sau khi hoàn tất thủ tục tại cửa khẩu, dữ liệu về tờ khai và khối lượng thực nhập sẽ được hệ thống Hải quan gửi ngược lại cho Bộ Công Thương, hình thành một chu trình giám sát khép kín từ khâu đăng ký đến khi hàng hóa chính thức vào nội địa.

Trách nhiệm pháp lý và các chính sách miễn trừ đặc thù

Về khía cạnh thực thi pháp luật, tổ chức và cá nhân khai báo phải chịu trách nhiệm tuyệt đối trước pháp luật về tính xác thực của các dữ liệu và chứng từ điện tử đã cung cấp. Toàn bộ hồ sơ khai báo trên Cổng thông tin một cửa quốc gia sẽ được lưu trữ và sử dụng làm căn cứ pháp lý để các cơ quan có thẩm quyền tiến hành thanh tra, kiểm tra hoặc xử phạt vi phạm hành chính nếu phát hiện sai lệch thông tin.

Nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước tại địa phương, dữ liệu nhập khẩu sau khi tập trung tại Bộ Công Thương sẽ được chia sẻ rộng rãi thông qua Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất, giúp các sở ngành địa phương chủ động trong công tác giám sát an toàn hóa chất trên địa bàn.

Bên cạnh việc thắt chặt quản lý, Nghị định cũng đưa ra các quy định miễn trừ khai báo nhằm giảm bớt áp lực thủ tục cho những trường hợp đặc thù hoặc có quy mô rủi ro thấp. Cụ thể là các mặt hàng hóa chất đã có giấy phép nhập khẩu riêng biệt do thuộc danh mục kiểm soát đặc biệt hoặc hóa chất cấm sẽ không phải thực hiện thêm bước khai báo này.

Đồng thời, những lô hàng nhập khẩu có khối lượng nhỏ dưới 10 kg đối với hóa chất thông thường hoặc dưới 1 kg đối với hóa chất mới phục vụ mục đích thử nghiệm cũng nằm trong diện miễn trừ.

Đặc biệt, các hỗn hợp chất mặc dù có thành phần chứa hóa chất thuộc Chương 28 và 29 nhưng bản thân hỗn hợp đó không thuộc hai chương này thì cũng được giải phóng khỏi nghĩa vụ khai báo, giúp doanh nghiệp tiết giảm tối đa thời gian và chi phí vận hành.