Đột phá thể chế không chỉ là điều kiện cần mà còn là chìa khóa để ngành hóa chất khai thác tối đa dư địa, phát triển tương xứng với tiềm năng và vị thế vốn có.
 |
| Doanh nghiệp kiến nghị giải pháp tăng tính cạnh tranh cho các doanh nghiệp ngành hóa chất. Ảnh: Internet. |
Trong số 10 ngành công nghiệp lớn nhất cả nước theo phân ngành cấp 2, công nghiệp hóa chất được xếp vào nhóm ngành thứ ba, chiếm tỷ trọng tới khoảng 2-5% GDP của toàn ngành công nghiệp.
Chia sẻ tại tọa đàm “Đột phá thể chế tạo động lực cho công nghiệp hóa chất nâng tầm vị thế” ngày 30/12, ông Vương Thành Chung, Phó Cục trưởng Cục Hóa chất, Bộ Công Thương cho biết, tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất công nghiệp của ngành khoảng 10-15%/năm; lực lượng lao chiếm khoảng 10% lao động toàn ngành công nghiệp và năng suất lao động khoảng 1,36 lần năng suất lao động trung bình của toàn ngành công nghiệp.
Với vai trò quan trọng của ngành công nghiệp hóa chất, tại Đại hội Đảng XIII, hóa chất được xác định là một trong những ngành công nghiệp nền tảng, phát triển công nghiệp hóa chất là một trong những nhiệm vụ, giải pháp quan trọng để đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội cả nước.
Theo ông Nguyễn Đức Hoàn, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh, với một tỉnh có nhiều khu công nghiệp, ngành hóa chất tại Bắc Ninh đang phát triển rất mạnh nhờ nhu cầu từ các khu công nghiệp.
Các doanh nghiệp hóa chất trên địa bàn tỉnh cung cấp nguyên liệu, dung môi, phụ gia cho các ngành điện, điện tử, phân bón, dệt nhuộm, nhựa, cao su, sơn mực in, cơ khí, mạ và xử lý nước thải.
Ông Nguyễn Đức Hoàn cho biết, trên toàn địa bàn tỉnh có trên 600 doanh nghiệp hoạt động hóa chất, trong đó có khoảng 120 doanh nghiệp đã sản xuất và kinh doanh hóa chất đã được Sở Công Thương cấp giấy phép hoạt động và có trên 500 doanh nghiệp hiện nay đang sử dụng hóa chất để sản xuất các sản phẩm và hàng hóa khác.
Chia sẻ dưới góc độ doanh nghiệp, bà Vương Thị Thúy, Phó Giám đốc Nhà máy Nippon Paint Việt Nam (Hà Nội) đánh giá rất cao công tác cải cách hành chính tại Việt Nam trong thời gian qua.
Đặc biệt là vấn đề về khai báo hóa chất, xin cấp giấy phép nhập khẩu, tiền chế… đã hoàn toàn áp dụng trực tuyến, giúp các doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí, từ đó doanh nghiệp an tâm có kế hoạch đầu tư lâu dài.
Theo ghi nhận của đại diện doanh nghiệp, quá trình quản lý về hóa chất đã có những bước tiến đáng kể, các văn bản, chính sách quan trọng của ngành đã cho thấy ngành hóa chất là một ngành nền tảng và có sự gắn kết với phát triển bền vững. Với sự ổn định này, doanh nghiệp an tâm cho kế hoạch đầu tư lâu dài.
Theo đánh giá của các chuyên gia, doanh nghiệp, Luật Hóa chất (sửa đổi) vừa được ban hành giữa năm 2025 có nhiều nội dung quan trọng nhằm xây dựng cơ sở pháp lý để đẩy mạnh phát triển công nghiệp hóa chất.
Chia sẻ về những đột phá của Luật Hóa chất, ông Vương Thành Chung cho biết: Luật đã cụ thể hóa các nội dung thực hiện chiến lược phát triển công nghiệp hóa chất, đặc biệt là công nghiệp hóa chất trọng điểm và ưu đãi đầu tư; kiểm soát dự án hóa chất có tính chất đặc thù, có nguy cơ cao xảy ra sự cố, ảnh hưởng đến môi trường, con người và tài sản.
Đáng chú ý, Luật quy định quản lý hóa chất theo vòng đời từ sản xuất, nhập khẩu đưa vào lưu thông trên thị trường đến khi thải bỏ, các khâu trung gian như tồn trữ, vận chuyển, mua bán. Đồng thơi, bổ sung quy định về khoảng cách an toàn, kế hoạch, biện pháp phòng ngừa ứng phó sự cố hóa chất và hoạt động đầu tư chuyên ngành về hóa chất.
Theo các chuyên gia, đột phá thể chế không chỉ là điều kiện cần mà còn là chìa khóa để ngành hóa chất khai thác tối đa dư địa, phát triển tương xứng với tiềm năng và vị thế vốn có.
Với việc Luật Hóa chất 2025 và các văn bản dưới Luật được thực thi, ngành hóa chất sẽ có thêm dư địa để thu hút đầu tư, nâng cao giá trị gia tăng, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.
Bà Vương Thị Thúy cho biết, doanh nghiệp kỳ vọng Luật Hóa chất 2025 sẽ tạo sự đột phá, hướng đến việc quản lý hoá chất theo vòng đời, thúc đẩy phát triển bền vững và hội nhập quốc tế của ngành hoá chất.
Kiến nghị tới cơ quan quản lý, đại diện doanh nghiệp đề xuất cần đồng bộ hóa quy định, quy trình giữa Trung ương và địa phương; hỗ trợ doanh nghiệp cải tiến công nghệ; tiếp tục cải cách thủ tục đầu tư, tuyên truyền chính sách.
Theo bà Quỳnh, các giải pháp này sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí tuân thủ, tăng tính cạnh tranh cho các doanh nghiệp ngành hóa chất.
