Ứng dụng trí tuệ nhân tạo – tối ưu quy trình sản xuất cho doanh nghiệp

Các chuyên gia chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: T.H

Đó là nhận định của Giáo sư Rick Bennett - Phó Hiệu trưởng và Phó Chủ tịch Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) tại Hội thảo “Ứng dụng AI: Tối ưu quy trình trong sản xuất” do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp với BUV tổ chức chiều 16/12.

Giáo sư Rick Bennett cho biết, ngành sản xuất Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng. AI đã chuyển đổi thành động lực then chốt thúc đẩy năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh, áp dụng cho các nhà máy quy mô lớn lẫn doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Trong hệ sinh thái sản xuất, AI được xác định là công nghệ nền tảng, có vai trò quyết định tốc độ nâng cấp năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và vị thế kinh tế của vùng đô thị mở rộng.

Bà Cao Thị Phi Vân - Phó Giám đốc ITPC cho biết, sự phát triển của AI hiện nay đã mở ra phương thức vận hành hoàn toàn mới cho doanh nghiệp sản xuất. AI được ứng dụng sâu rộng vào quản trị chuỗi cung ứng, lập kế hoạch và điều độ sản xuất, tối ưu hóa năng lượng, bảo trì dự đoán, cũng như kiểm tra chất lượng sản phẩm bằng thị giác máy tính. Những mô hình nhà máy thông minh vì vậy đang trở thành xu hướng phổ biến của ngành sản xuất toàn cầu.

Tuy nhiên, bà Vân cũng cho rằng, việc triển khai AI cũng đặt ra nhiều thách thức liên quan đến yêu cầu về dữ liệu, nguồn nhân lực, chi phí đầu tư, khả năng tích hợp hệ thống và xác định lộ trình phù hợp với năng lực từng doanh nghiệp. Từ đó, doanh nghiệp tìm ra cách tiếp cận công nghệ phù hợp, tránh đầu tư dàn trải hoặc không hiệu quả.

Phân tích về thực trạng, thách thức và lộ trình cấp thiết cho các doanh nghiệp Việt Nam, Phó Giáo sư Ali Al-Dulaimi - Trưởng khoa Khoa học Máy tính và Công nghệ, BUV cho rằng, Việt Nam có tiềm năng dịch chuyển từ mô hình kinh tế dựa trên chiến lược “Trung Quốc cộng một” sang hướng phát triển tập trung vào “Việt Nam cộng trí tuệ”. Tuy nhiên, cũng sẽ phát sinh nguy cơ về sự hình thành một “nền kinh tế hai tốc độ”. Trong khi khoảng 9% doanh nghiệp tiên phong, chủ yếu là các công ty FDI và các tập đoàn lớn, đã chủ động áp dụng các công nghệ tiên tiến như bản sao số và phân tích dựa trên AI, thì 91% các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn đang gặp khó khăn trong việc áp dụng công nghệ, với sự phụ thuộc đáng kể vào các phương pháp ghi chép thủ công qua Excel và các hệ thống chưa được cập nhật. Sự chênh lệch này có thể làm ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp chưa ứng dụng AI hiệu quả.

Góp phần tạo “hộ chiếu xanh” cho hàng xuất khẩu

Theo Phó Giáo sư Ali Al-Dulaimi, một điểm nhấn quan trọng là vai trò của AI trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn xanh quốc tế, đặc biệt là Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu có hiệu lực vào năm 2025.

Các hệ thống AI được xem là giải pháp khả thi để theo dõi năng lượng tiêu thụ theo thời gian thực trên từng đơn vị sản phẩm, tạo điều kiện cho việc cung cấp “hộ chiếu xanh” cho hàng hóa xuất khẩu. Khoản tiết kiệm năng lượng, trung bình từ 15-20%, chính là đòn bẩy giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn xanh ưu đãi, từ đó thực hiện việc tái đầu tư vào nâng cấp công nghệ cho chu trình mới.

Về chiến lược nguồn nhân lực, ông Ali Al-Dulaimi nhấn mạnh rằng AI chỉ có thể mang lại sự thăng tiến nếu doanh nghiệp tập trung vào việc đào tạo lực lượng lao động nội bộ.

Hội thảo thu hút nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước tham gia

Với góc nhìn doanh nghiệp, ông Hoàng Văn Tam - Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Công ty Digitech Solutions nêu một thực tế cho thấy, các doanh nghiệp hiện đang chịu áp lực ngày càng lớn trong việc tổ chức sản xuất để đảm bảo giao hàng đúng hạn, kiểm soát chất lượng sản phẩm, tinh gọn kênh phân phối và giải quyết bài toán nan giải về nhân lực cũng như an toàn lao động.

Để giải quyết hiệu quả những thách thức này, ông Hoàng Văn Tam giới thiệu mô hình phối hợp vận hành giữa con người, máy móc và AI. Trong mô hình này, AI không thay thế con người mà đóng vai trò hỗ trợ ra quyết định nhanh chóng và chính xác hơn, đồng thời giám sát máy móc để dự báo hỏng hóc, tối ưu công suất và quản lý nguyên vật liệu nhằm giảm thiểu tồn kho.

Theo phân tích của Tiến sĩ Dương Hồng Loan - Cố vấn Chiến lược cấp cao Đại học Anh Quốc Việt Nam, Viện trưởng Viện Sáng kiến Việt Nam, đối với khối doanh nghiệp vừa và nhỏ, chiến lược triển khai AI nên định hướng tập trung vào các giải pháp thực tiễn, tối ưu chi phí như ứng dụng AI Chatbot trong chăm sóc khách hàng, quản lý kho hàng dự báo nhu cầu và phân tích dữ liệu hỗ trợ ra quyết định. Đối với các doanh nghiệp quy mô lớn, chiến lược cần hướng tới mô hình tự động hóa toàn diện, kiểm soát chất lượng thông minh, xử lý dữ liệu thời gian thực và quản trị rủi ro tài chính, từ đó xây dựng chiến lược quản trị tổng thể dựa trên dữ liệu.

Doanh nghiệp cần nắm bắt xu hướng và xác định được lộ trình ứng dụng AI hiệu quả để tối ưu hóa quy trình sản xuất, phù hợp với bối cảnh siêu đô thị đa trung tâm mới và định hướng phát triển quốc gia.