 |
| Hải quan khuyến khích doanh nghiệp tuân thủ càng tốt, thuận lợi càng cao. Ảnh: H.Nụ |
Cục Hải quan vừa phản hồi kiến nghị của Công ty cổ phần Tập đoàn Thủy sản Minh Phú về đơn giản hóa thủ tục, quy trình kiểm tra hàng hóa trước khi xuất khẩu, hạn chế kiểm tra trùng lặp, giảm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.
Trước đó, tại cuộc họp ngày 25/9/2026 do Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chủ trì, Tập đoàn Thủy sản Minh Phú kiến nghị cơ quan Hải quan đơn giản hóa quy trình kiểm tra hàng hóa xuất khẩu, tăng cường áp dụng quản lý rủi ro đối với doanh nghiệp có mức độ tuân thủ tốt, tránh tình trạng kiểm tra nhiều lần đối với cùng một nội dung.
Phản hồi kiến nghị này, Cục Hải quan cho biết, thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu hiện được thực hiện theo Luật Hải quan, Nghị định số 08/2015/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 167/2025/NĐ-CP và Thông tư số 38/2015/TT-BTC được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC và Thông tư số 121/2025/TT-BTC.
Các quy định hiện hành đã xác định cụ thể việc kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng hóa của cơ quan Hải quan được thực hiện theo nguyên tắc quản lý rủi ro, nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục xuất khẩu.
Đáng chú ý, trên cơ sở Luật Hải quan số 11/2026/QH16, cơ quan Hải quan đang xây dựng dự thảo Nghị định và dự thảo Thông tư hướng dẫn để báo cáo Bộ Tài chính, Chính phủ xem xét ban hành.
Các dự thảo này quy định về quản lý tuân thủ trong quản lý hải quan và quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan, thay thế Thông tư số 81/2019/TT-BTC và Thông tư số 06/2024/TT-BTC.
Theo định hướng tại các dự thảo, hoạt động kiểm tra, giám sát hải quan sẽ được thực hiện trên cơ sở quản lý rủi ro và đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp. Người khai hải quan chấp hành tốt pháp luật sẽ được xem xét ưu tiên thủ tục, miễn, giảm mức độ kiểm tra, giám sát và kiểm tra sau thông quan.
Cục Hải quan lưu ý, đây là cơ sở pháp lý để chuyển hóa nguyên tắc “tuân thủ càng tốt, thuận lợi càng cao” từ định hướng chính sách thành các quy định có tính ràng buộc, minh bạch, trong đó chuyển đổi số là trụ cột xuyên suốt công tác quản lý rủi ro và quản lý tuân thủ.
Về phương thức quản lý trong thời gian tới, ngành Hải quan định hướng tăng cường tích hợp, chuẩn hóa dữ liệu; nâng cao năng lực phân tích, cảnh báo rủi ro; từng bước tự động hóa quản lý hồ sơ, đánh giá tuân thủ và xác định trọng điểm kiểm tra.
Mục tiêu là hình thành chu trình quản lý khép kín, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Theo đó, việc đánh giá doanh nghiệp sẽ từng bước chuyển từ xử lý thủ công sang đánh giá liên tục trên nền tảng dữ liệu, giảm yêu cầu doanh nghiệp phải cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.
Định hướng này được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, đồng thời giảm thủ tục hành chính, thời gian và chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu của doanh nghiệp.
