Doanh nghiệp lớn có quy mô hoạt động lớn, mô hình kinh doanh phức tạp và thường phát sinh các vấn đề liên quan đến giao dịch xuyên biên giới, thuế quốc tế, chuyển giá hoặc những lĩnh vực có mức độ rủi ro cao.
Vì vậy, quản lý nhóm người nộp thuế này đòi hỏi cơ quan Thuế không chỉ tăng cường kiểm tra, mà phải chuyển sang phương thức chuyên sâu, có trọng tâm và dựa trên dữ liệu.Sự hợp tác nhằm nghiên cứu hoàn thiện mô hình quản lý doanh nghiệp lớn, với các nội dung về chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của đơn vị quản lý; quản lý rủi ro tuân thủ; các lĩnh vực rủi ro cao; dịch vụ hỗ trợ người nộp thuế; thuế quốc tế; đo lường hiệu quả và xây dựng kế hoạch cải cách.
Trong quá trình làm việc, Đoàn chuyên gia đã trình bày 7 tài liệu chuyên đề, kết hợp phương pháp luận của IMF với kinh nghiệm thực tiễn của cơ quan thuế Australia, Tây Ban Nha, Ba Lan, Hoa Kỳ, Vương quốc Anh và Canada.
Đồng thời, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn (Cục Thuế) đã phối hợp chặt chẽ với Đoàn trong việc chia sẻ các thông tin về Đề án “Hiện đại hóa và nâng cao hiệu quả quản lý thuế doanh nghiệp lớn ở cấp trung ương”, Đề án “360 độ người nộp thuế”, các quy định về cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của Chi cục qua các thời kỳ, chức năng của các phòng thuộc Chi cục và báo cáo kết quả kiểm tra.
Theo khuyến nghị được đưa ra, cơ quan Thuế cần hợp nhất kho dữ liệu về doanh nghiệp lớn, bảo đảm dữ liệu dễ đọc, dễ tìm kiếm, dễ sử dụng và được bảo mật để chuyển từ phương thức quản lý phân tán sang quản lý dựa trên phân tích và nhận diện rủi ro.
Khi được chuẩn hóa và kết nối, dữ liệu không chỉ phục vụ kiểm tra, đối chiếu mà còn là đầu vào cho việc phân loại người nộp thuế, xác định lĩnh vực rủi ro cao, xây dựng kế hoạch tuân thủ theo ngành, lĩnh vực và bố trí nguồn lực phù hợp, giúp cơ quan Thuế chủ động hơn, thay vì chỉ phản ứng sau khi phát sinh sai phạm hoặc thất thu.
Đổi mới quản lý cũng đặt ra yêu cầu điều chỉnh mô hình tổ chức, qua tham khảo kinh nghiệm của một số cơ quan Thuế quốc tế, nguyên tắc được đặt ra là những chức năng đã được chuẩn hóa chung cho toàn hệ thống thì không cần sao chép tại đơn vị quản lý doanh nghiệp lớn.
Đánh giá về phương pháp nghiên cứu mô hình quản lý, Phó Cục trưởng Cục Thuế Lê Long cho rằng cách tiếp cận này giúp các chuyên gia đưa ra khuyến nghị trên cơ sở thực trạng quản lý thuế tại Việt Nam, thay vì chỉ dừng lại ở việc tham khảo thông lệ quốc tế.
 |
| Hiện đại hóa quản lý thuế cần khung pháp lý phù hợp và đội ngũ công chức có năng lực chuyên sâu. Ảnh: Cục Thuế. |
Đoàn chuyên gia IMF đề xuất áp dụng khung FITAS để tự đánh giá hiện trạng theo 28 yếu tố thuộc 6 nhóm, làm cơ sở xây dựng kế hoạch hành động theo hai giai đoạn, nghiên cứu phương pháp phân tích khoảng trống thuế RA-GAP và xây dựng bộ chỉ tiêu đo lường hiệu quả quản lý tuân thủ.
Bên cạnh đó, các khuyến nghị cũng đề cập việc bảo đảm nền tảng pháp lý để xử lý rủi ro thuế quốc tế và thực hiện cam kết theo Khuôn khổ bao trùm về BEPS; rà soát quy định về thời hiệu thanh tra trong lĩnh vực thuế quốc tế; hoàn thiện thủ tục thỏa thuận song phương.
Những yêu cầu này cho thấy hiện đại hóa quản lý thuế không thể chỉ dựa vào công nghệ, cùng với dữ liệu và công cụ phân tích, cơ quan Thuế cần khung pháp lý phù hợp và đội ngũ công chức có năng lực chuyên sâu về phân tích dữ liệu, định giá chuyển giao và thuế quốc tế.
Từ kết quả trao đổi, lãnh đạo Cục Thuế mong muốn tiếp tục nhận được hỗ trợ kỹ thuật trong xây dựng lộ trình hoàn thiện mô hình quản lý doanh nghiệp lớn; xây dựng kế hoạch tuân thủ theo ngành, lĩnh vực; thiết kế bộ chỉ tiêu đo lường hiệu quả; đào tạo về phân tích dữ liệu, định giá chuyển giao; hướng dẫn tự đánh giá theo FITAS và đánh giá việc thực hiện kế hoạch hành động.
