Những chứng từ nào cần cho giao dịch thương mại điện tử xuyên biên giới?

Ông Trần Thành Nghi – Quản lý đối tác bán hàng Verified Supplier tại Alibaba.com chia sẻ những thông tin về kinh doanh trên nền tảng TMĐT

Chứng từ cần đầy đủ

Ngày 28/11/2025, tại Hội nghị Tập huấn “Pháp lý trong kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử: thách thức và cơ hội” do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh phối hợp cùng Công ty TNHH Alibaba.com (Việt Nam) tổ chức, các diễn giả đã cung cấp nhiều thông tin giá trị, giúp các doanh nghiệp cập nhật kịp thời các quy định pháp lý, từ đó xây dựng chiến lược kinh doanh bài bản, tận dụng hiệu quả các FTA để vươn ra thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng chia sẻ nhiều thông tin về xuất khẩu, phân tích FTA và chia sẻ chiến lược kinh doanh số để giúp doanh nghiệp thành công trong thương mại điện tử (TMĐT) xuyên biên giới và thúc đẩy chuyển đổi số hoạt động xuất khẩu.

Đề cập đến các khía cạnh kỹ thuật và pháp lý khi thực hiện TMĐT xuyên biên giới, ông Lê Sài Gòn – Nhà sáng lập Trung tâm Đào tạo xuất nhập khẩu SIMEX, lưu ý doanh nghiệp cần chuẩn bị kỹ lưỡng các chứng từ bắt buộc như hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), phiếu đóng gói (Packing List), vận đơn (Bill of Lading) và giấy chứng nhận xuất xứ (C/O).

Với các Hiệp định Thương mại tự do (FTA), ông Lê Sài Gòn khẳng định, với doanh nghiệp xuất khẩu, FTA mở ra cơ hội vào thị trường lớn hơn với chi phí thuế thấp hơn và ưu đãi cạnh tranh hơn. Tuy nhiên, ông cũng khuyến nghị doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến các quy tắc xuất xứ phức tạp để tránh rủi ro bị từ chối hưởng ưu đãi thuế quan.

Đặc biệt, doanh nghiệp hết sức lưu ý đối với nguyên liệu và xuất xứ. Theo đó, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống theo dõi và lưu trữ xuất xứ nguyên liệu (nhập khẩu hoặc sản xuất nội khối); thiết lập hợp đồng với nhà cung cấp rõ ràng về xuất xứ, chứng từ nguyên liệu; kiểm toán nội bộ và chuẩn bị hồ sơ chứng minh“nội khối” nếu có yêu cầu; luôn cập nhật thay đổi về quy tắc xuất xứ trong mỗi FTA – vì có thể có điều chỉnh hoặc áp dụng khác nhau.

Cung cấp cái nhìn tổng quan về thị trường, ông Trần Thành Nghi – Quản lý đối tác bán hàng Verified Supplier tại Alibaba.com, cho biết Việt Nam đang nổi lên như một điểm sáng trong chuỗi cung ứng với vị trí đứng thứ 3 về thu hút FDI trong khu vực ASEAN.

Theo ông Nghi, thống kê từ Alibaba.com chỉ ra rằng, các ngành hàng thế mạnh của Việt Nam đang có tốc độ tăng trưởng được tìm kiếm ấn tượng. Trong đó, ngành làm đẹp tăng 191%, thời trang và phụ kiện tăng 188%, thực phẩm và đồ uống tăng 104%, nhà và vườn tăng 89%.

Ông cũng nhấn mạnh xu hướng số hóa trong giao dịch B2B là tất yếu khi có tới 83% nhà mua hàng B2B ưa chuộng đặt hàng và thanh toán qua thương mại điện tử; 74% nhà mua hàng B2B thuộc thế hệ Millennials đang tìm kiếm nhà cung cấp mới mang lại trải nghiệm giống như tiêu dùng cá nhân.

Kinh nghiệm thực tiễn

Chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ doanh nghiệp khi xuất khẩu, ông Steven Tô – Phó Giám đốc Điều hành Công ty TNHH MTV SX TMDV Hành Sanh, đã chia sẻ câu chuyện thực tế về quá trình chuyển đổi từ mô hình bán sỉ truyền thống sang xuất khẩu trực tuyến.

Ông Steven Tô cho biết, việc tham gia nền tảng Alibaba.com và đạt chuẩn Verified Supplier đã giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường sang hơn 8 quốc gia, với doanh thu từ kênh này tăng trưởng ổn định, đạt khoảng 300.000 USD vào năm thứ 4 hoạt động.

Các doanh nghiệp được chia sẻ nhiều thông tin giá trị về FTA, xuất khẩu hàng hóa

Đứng ở góc độ ngành xuất khẩu chủ lực, ông Phạm Văn Việt - Chủ tịch Công ty TNHH Việt Thắng Jean, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Dệt may thời trang TP. Hồ Chí Minh cho rằng, ngành dệt may và công nghiệp hỗ trợ trong nước đang bước vào kỷ nguyên “pháp lý đa tầng” do tác động của 17 hiệp định FTA mà Việt Nam đã ký kết.

Cùng với sự tác động của các FTA, sự bùng nổ của TMĐT xuyên biên giới là xu hướng tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Người tiêu dùng các thị trường FTA ưu tiên hàng chất lượng, bền vững, minh bạch nguồn gốc.

“Cạnh tranh hiện nay không còn đơn thuần là cuộc đua về giá; trong khi 70% nhà mua hàng B2B trên TMĐT đánh giá nhà cung cấp dựa trên dữ liệu. Do đó, cuộc đua đã chuyển sang cạnh tranh bằng hồ sơ năng lực và mức độ minh bạch”, ông Việt khẳng định.

Từ thực tiễn, ông Việt phân tích thêm rằng, TMĐT xuyên biên giới đối với các thị trường FTA không chỉ là kênh bán hàng mà là nơi “số hóa pháp lý”. Doanh nghiệp phải đối mặt với các yêu cầu khắt khe về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường và phát thải carbon.