 |
| Xuất khẩu da giày, túi xách Việt Nam duy trì đà tăng trưởng. Ảnh: Tư liệu. |
Túi xách tạo động lực, thị trường xuất khẩu phân hóa
Theo Hiệp hội Da - Giày - Túi xách Việt Nam (LEFASO), kim ngạch xuất khẩu toàn ngành 9 tháng năm 2026 đạt 21,77 tỷ USD, tăng 3% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả cho thấy, ngành vẫn duy trì đà tăng trưởng giữa biến động thương mại toàn cầu, nhưng mức tăng còn khiêm tốn và khác biệt rõ giữa nhóm sản phẩm và thị trường.
Trong đó, kim ngạch xuất khẩu giày dép đạt 18,02 tỷ USD, tăng nhẹ 1% so với cùng kỳ, chiếm khoảng 83% tổng kim ngạch xuất khẩu; kim ngạch xuất khẩu túi xách đạt 3,75 tỷ USD, tăng 13% so với cùng kỳ. Túi xách đóng góp tích cực hơn vào tăng trưởng chung, trong khi giày dép chịu sức ép cạnh tranh và biến động nhu cầu thị trường. Để phát triển bền vững, doanh nghiệp cần cải thiện năng suất, chất lượng và giá trị thực nhận, thay vì chỉ chạy theo kim ngạch.
Khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đạt khoảng 17,1 tỷ USD, chiếm 79% tổng kim ngạch xuất khẩu, tăng khoảng 2% so với cùng kỳ. Lợi thế về quy mô, khách hàng và mạng lưới cung ứng giúp khu vực này giữ vai trò chủ đạo. Doanh nghiệp trong nước đạt 4,66 tỷ USD, chiếm 21%, tăng khoảng 7% so với cùng kỳ.
Đáng chú ý, xuất khẩu túi xách của doanh nghiệp trong nước đạt 1,18 tỷ USD, tăng khoảng 23%, chiếm 32% kim ngạch mặt hàng này. Kết quả cho thấy, dư địa phát triển của doanh nghiệp nội địa ở những phân khúc phù hợp với năng lực sản xuất. Tuy nhiên, sự hiện diện lớn của doanh nghiệp FDI đặt ra yêu cầu tăng cường liên kết sản xuất, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng chất lượng cung ứng, qua đó giúp doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị ngành da giày.
Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của ngành da giày - túi xách Việt Nam, với kim ngạch đạt 8,91 tỷ USD, tăng 9% so với cùng kỳ và chiếm khoảng 41% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong đó, giày dép đạt 7,17 tỷ USD, tăng 7%, còn túi xách đạt 1,75 tỷ USD, tăng 18,6%. Tuy nhiên, tỷ trọng lớn tại một thị trường cũng đặt doanh nghiệp trước nguy cơ gia tăng rủi ro khi chính sách thuế quan, quy tắc xuất xứ hoặc nhu cầu tiêu dùng tại Hoa Kỳ biến động.
Tại Trung Quốc, kim ngạch xuất khẩu da giày đạt 1,07 tỷ USD, giảm 19% so với cùng kỳ. Trong đó, xuất khẩu giày dép đạt 918,62 triệu USD, giảm 23%; kim ngạch xuất khẩu túi xách đạt 147,20 triệu USD, tăng 23,8% so với cùng kỳ.
Ở các thị trường châu Á khác, kim ngạch xuất khẩu sang Nhật Bản đạt 1,14 tỷ USD, giảm 3%; Hàn Quốc đạt khoảng 592 triệu USD, tăng 2% so với cùng kỳ. Sự khác biệt về diễn biến xuất khẩu giữa các thị trường cho thấy, doanh nghiệp cần điều chỉnh chiến lược tiếp cận, phát triển sản phẩm và khai thác nhu cầu phù hợp với đặc điểm từng thị trường.
Tại khu vực EVFTA, kim ngạch xuất khẩu đạt 5,19 tỷ USD, tăng 3% so với cùng kỳ, chiếm khoảng 24% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong đó, xuất khẩu sang thị trường Hà Lan tăng 7%, Pháp tăng 10%, Tây Ban Nha tăng 8%, còn Đức giảm 3% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, ưu đãi về thuế quan chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp đáp ứng quy tắc xuất xứ, yêu cầu kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn môi trường.
Bên cạnh đó, xuất khẩu sang khối CPTPP đạt 3,04 tỷ USD, giảm 3% so với cùng kỳ, chiếm khoảng 14% tổng kim ngạch xuất khẩu, giảm nhẹ do sự suy giảm tại một số thị trường chủ lực như: Nhật Bản, Mexico, Australia.
Chủ động chuỗi cung ứng, nâng giá trị để tăng sức cạnh tranh
Ba tháng cuối năm, nhu cầu mua sắm mùa lễ hội tạo cơ hội cho xuất khẩu da giày, túi xách. Tuy nhiên, đơn hàng còn phụ thuộc sức mua, giá cả, yêu cầu khách hàng và tiến độ giao hàng. Doanh nghiệp cần chủ động kế hoạch sản xuất, nguyên phụ liệu, vận chuyển và ứng phó khi đơn hàng biến động.
Phát triển nguồn nguyên phụ liệu trong nước, tăng cường liên kết với nhà cung ứng và đa dạng hóa nguồn cung giúp doanh nghiệp da giày - túi xách Việt Nam giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu, chủ động sản xuất. Kiểm soát chất lượng, minh bạch nguồn gốc nguyên liệu góp phần đáp ứng quy tắc xuất xứ, tận dụng ưu đãi thuế quan từ các FTA. Đồng thời, tháo gỡ vướng mắc trong thủ tục xuất khẩu sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí, hạn chế chậm giao hàng và bảo đảm uy tín với đối tác. Về dài hạn, nâng cao năng lực quản trị chuỗi cung ứng, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và sử dụng hiệu quả nguồn lực là nền tảng để doanh nghiệp củng cố sức cạnh tranh, nâng cao vị thế ngành da giày - túi xách Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu, gia tăng giá trị trong nước và hướng tới tăng trưởng bền vững. |
Đa dạng hóa thị trường giúp giảm phụ thuộc vào các điểm đến chủ lực. Bên cạnh Hoa Kỳ, doanh nghiệp cần khai thác cơ hội tại châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và các thị trường mới nổi. Việc mở rộng thị trường cần dựa trên nghiên cứu nhu cầu, lựa chọn phân khúc và xây dựng quan hệ với khách hàng. Ưu đãi thuế quan chỉ phát huy hiệu quả khi đáp ứng quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu môi trường.
Bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký LEFASO nhấn mạnh, yêu cầu phát triển nguồn nguyên phụ liệu trong nước, tăng cường liên kết với các nhà cung ứng nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn đầu vào bên ngoài, nâng cao tính chủ động của doanh nghiệp. Theo đó, doanh nghiệp cần đa dạng hóa nhà cung cấp, kiểm soát chặt chẽ chất lượng đầu vào và minh bạch nguồn gốc nguyên liệu để bảo đảm tiến độ sản xuất, chất lượng sản phẩm cũng như đáp ứng quy tắc xuất xứ. Cùng với đó, tháo gỡ vướng mắc trong thủ tục xuất khẩu sẽ góp phần giảm chi phí, hạn chế nguy cơ chậm giao hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Về dài hạn, doanh nghiệp cần chuyển từ gia công đơn giản sang công đoạn tạo giá trị cao hơn, như thiết kế, phát triển sản phẩm, quản trị đơn hàng, tiếp thị và xây dựng thương hiệu. Bà Phan Thị Thanh Xuân cho rằng, năng lực tiếp cận khách hàng, phát triển thị trường và xây dựng thương hiệu cần được cải thiện để doanh nghiệp từng bước nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào đơn hàng từ đối tác. Nâng cao năng lực sản xuất trong nước, liên kết với nhà cung ứng và tiếp cận khách hàng sẽ giúp doanh nghiệp chủ động, nâng vị thế đàm phán và giữ lại nhiều giá trị tại Việt Nam.
Chuyển đổi số cần gắn với hiệu quả thực tế, tập trung vào dữ liệu sản xuất, theo dõi nguyên liệu, kiểm soát chất lượng và tiến độ giao hàng để giảm sai lỗi, tiết kiệm chi phí, nâng năng suất. Sản xuất xanh là điều kiện tham gia chuỗi cung ứng quốc tế. Sử dụng năng lượng hiệu quả, quản lý hóa chất, chất thải, nguồn gốc nguyên liệu và điều kiện lao động giúp đáp ứng yêu cầu môi trường, xã hội.
Cơ quan quản lý và hiệp hội cần cập nhật chính sách thương mại, quy định xuất xứ, rào cản kỹ thuật; hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc, kết nối nhà cung ứng và phát triển công nghiệp hỗ trợ. Triển vọng xuất khẩu da giày, túi xách năm 2026 phụ thuộc khả năng tận dụng nhu cầu tiêu dùng cuối năm, nâng sức cạnh tranh và thích ứng linh hoạt với biến động thị trường. Tăng trưởng bền vững không chỉ thể hiện ở kim ngạch xuất khẩu mà còn ở chất lượng sản phẩm, chủ động và vị thế quốc tế.
Vì vậy, triển vọng xuất khẩu da giày, túi xách năm 2026 vẫn còn dư địa, song để duy trì đà tăng trong bối cảnh thị trường nhiều biến động, doanh nghiệp cần chuyển từ lợi thế sản xuất sang năng lực cạnh tranh thực chất. Chủ động nguồn cung, nâng cao giá trị sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và phát triển theo hướng xanh sẽ là những yếu tố quan trọng giúp ngành da giày - túi xách Việt Nam củng cố vị thế trên thị trường toàn cầu, hướng tới tăng trưởng ổn định và bền vững trong thời gian tới.
