 |
| Xuất khẩu gạo Việt Nam giảm cả về lượng và giá trị so với cùng kỳ. Ảnh: Tư liệu. |
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xuất khẩu gạo của Việt Nam trong tháng 9/2026 đạt 377.400 tấn, kim ngạch xuất khẩu đạt 205,6 triệu USD. Lũy kế 9 tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu được khoảng 6,4 triệu tấn gạo, trị giá 3,11 tỷ USD, giảm 6,1% về lượng và giảm 10,9% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.
Trong nhóm các thị trường xuất khẩu chủ lực, Philippines tiếp tục dẫn đầu, chiếm 40,9% thị phần xuất khẩu gạo; Trung Quốc đứng thứ hai với 17,4% và giá trị tăng 76% so với cùng kỳ; Ghana đứng thứ ba, chiếm 12,7% nhưng giá trị giảm 1,1%. Đáng chú ý, Iraq ghi nhận mức tăng trưởng nổi bật, với giá trị xuất khẩu tăng 98,9 lần so với cùng kỳ, trở thành điểm sáng trong nhóm 15 thị trường xuất khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam. Nhu cầu nhập khẩu gạo tại thị trường này tăng cao tạo cơ hội hơn cho doanh nghiệp Việt Nam.
Tuy nhiên, cơ hội thị trường đi kèm những yêu cầu mới. Năm 2026, giá năng lượng, chi phí logistics, vận tải biển, biến động địa chính trị cùng thay đổi về chính sách thương mại và dự trữ lương thực khiến cung - cầu, giá gạo thế giới khó dự đoán. Đến giữa tháng 9, giá gạo của Việt Nam quanh mức 440-445 USD/tấn, trong khi giá gạo của Ấn Độ và Thái Lan có xu hướng tăng do lo ngại thời tiết khô hạn.
Ở chiều triển vọng, nhu cầu từ thị trường Philippines và Trung Quốc được kỳ vọng hỗ trợ giá gạo Việt Nam hồi phục trong những tháng cuối năm. Đến nay, đã có 552,4 tấn gạo theo định hướng “Gạo Việt xanh, phát thải thấp” được xuất khẩu sang Nhật Bản, Australia, Singapore và Malaysia, bước đầu tạo uy tín cho sản phẩm gạo chất lượng cao, phát thải thấp của Việt Nam.
Hướng đi của ngành lúa gạo Việt Nam là chuyển từ cạnh tranh về giá sang cạnh tranh bằng chất lượng, giá trị và tính bền vững. Việt Nam không nhất thiết đối đầu trực diện với Ấn Độ ở phân khúc phổ thông, mà có thể phát huy lợi thế của gạo thơm, gạo chất lượng cao, gạo hữu cơ, gạo đặc sản và sản phẩm có chứng nhận môi trường.
Đề án phát triển bền vững một triệu hécta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030 tiếp tục mở rộng diện tích, nhân rộng quy trình canh tác bền vững và tăng cường liên kết trong chuỗi giá trị. Đây là nền tảng để thị trường như Iraq không chỉ tạo tăng trưởng xuất khẩu trong ngắn hạn, mà còn góp phần mở rộng không gian phát triển bền vững cho ngành lúa gạo Việt Nam trong thời gian tới.
