Chủ nhật 22/11/2026 13:17
Thời tiết: Hà Nội 24°C
Đà Nẵng 25°C
Cà Mau 33°C
Hải Phòng 23°C
TP Hồ Chí Minh 34°C
e-ISSN 3093-3501
Xuất nhập khẩu
aa

Nâng cao năng lực cạnh tranh từ công cụ phòng vệ thương mại

Trọng Nghĩa
Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) xác định rõ vai trò của các biện pháp phòng vệ trong việc bảo vệ sản xuất trong nước, đồng thời thúc đẩy hội nhập, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Áp dụng thuế phòng vệ thương mại đối với dây hàn thép và thép cuộn, thép dây Kiện phòng vệ thương mại “leo thang” khi xuất khẩu tăng tốc Hoàn thiện chính sách quản lý hàng hóa và áp dụng phòng vệ thương mại hiệu quả Vượt qua phòng vệ thương mại, đưa hàng vào thị trường đông dân nhất thế giới
Phòng vệ thương mại “Lá chắn” vững chắc cho sản xuất nội địa.
Phòng vệ thương mại là “lá chắn” vững chắc cho sản xuất nội địa.

“Lá chắn” vững chắc cho sản xuất nội địa

Trong tiến trình hội nhập ngày càng sâu rộng, phòng vệ thương mại không đơn thuần là biện pháp kỹ thuật mà đã trở thành một cấu phần quan trọng trong quản lý kinh tế vĩ mô.

Những năm gần đây, Cục Phòng vệ thương mại đã khởi xướng điều tra tổng cộng 62 vụ việc và hiện đang áp dụng 37 biện pháp phòng vệ thương mại đối với hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam; trong đó đã ban hành quyết định áp dụng biện pháp với 36 vụ việc.

Danh mục sản phẩm được điều tra và áp dụng biện pháp tương đối đa dạng, bao gồm: kim loại cơ bản, hóa chất, nhựa, vật liệu xây dựng và hàng tiêu dùng thiết yếu. Đáng chú ý, có những mặt hàng gắn trực tiếp với sinh kế của nông dân như: đường, bột ngọt liên quan tới cây mía, sorbitol liên quan tới cây sắn. Điều đó cho thấy, phạm vi tác động của phòng vệ thương mại không chỉ dừng ở các ngành công nghiệp nền tảng mà còn lan tỏa tới khu vực nông nghiệp và đời sống xã hội.

Theo đánh giá của Cục Phòng vệ thương mại, việc áp dụng các biện pháp phù hợp với cam kết quốc tế đã mang lại lợi ích thiết thực cho nền kinh tế. Quy mô doanh thu của các doanh nghiệp được bảo vệ trong những năm qua ước đạt 600.000 nghìn tỷ đồng, tạo việc làm cho trên 56.000 lao động trực tiếp và hàng trăm nghìn lao động gián tiếp.

Cùng với đó, nguồn thu từ thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp, thuế tự vệ, thuế chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại đóng góp hơn 2.500 tỷ đồng mỗi năm vào ngân sách nhà nước.

Quan trọng hơn, các biện pháp này tạo “khoảng đệm” cần thiết để doanh nghiệp nội địa có thời gian tái cơ cấu, đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và gia tăng sức cạnh tranh. Ở góc độ dài hạn, phòng vệ thương mại góp phần giúp nền kinh tế tránh phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu, tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài, bảo đảm an ninh kinh tế và ổn định xã hội.

Chủ động ứng phó, giữ vững thị trường xuất khẩu

Nếu ở thị trường nội địa, phòng vệ thương mại là công cụ bảo vệ sản xuất, thì trên mặt trận xuất khẩu, đây lại là “bài toán” đòi hỏi sự chủ động và chuyên nghiệp. Tính đến nay, hàng xuất khẩu của Việt Nam đã phải đối mặt 300 vụ việc điều tra phòng vệ thương mại từ 25 thị trường. Riêng năm 2025 ghi nhận 23 vụ việc đến từ 12 thị trường, liên quan nhiều mặt hàng từ tủ gỗ, gỗ dán, pin năng lượng mặt trời, tôm, cá tra-basa, máy xịt rửa áp lực cao đến đệm mút, máy cắt cỏ, giấy bọc thuốc lá, hạt nhựa EPS, mật ong…

Việc gia tăng các vụ điều tra là hệ quả tất yếu khi Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu trong bối cảnh thương mại quốc tế nhiều biến động. Trước thực tế này, Cục Phòng vệ thương mại đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và hiệp hội ngành hàng để hỗ trợ doanh nghiệp xử lý hiệu quả các vụ việc.

Kết quả cho thấy nhiều vụ việc Việt Nam đã thành công trong việc chứng minh doanh nghiệp không bán phá giá, Chính phủ không trợ cấp hay can thiệp tạo lợi thế bất bình đẳng. Nhờ đó, doanh nghiệp xuất khẩu không bị áp thuế phòng vệ thương mại hoặc chỉ chịu mức thuế thấp hơn so với cáo buộc ban đầu và so với các nước khác, qua đó giữ vững và mở rộng thị trường.

Bám sát định hướng Đại hội XIV của Đảng giai đoạn 2026-2030 về xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, Cục Phòng vệ thương mại đã xác định các nhiệm vụ trọng tâm: rà soát, hoàn thiện chính sách phòng vệ; tăng cường năng lực phân tích và giám sát thương mại để phát hiện sớm rủi ro; củng cố cơ chế phối hợp liên ngành; mở rộng hợp tác quốc tế; nâng cao năng lực cán bộ và hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với mô hình tăng trưởng mới.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định, phòng vệ thương mại vì thế không chỉ là công cụ xử lý tranh chấp, mà đang trở thành đòn bẩy chiến lược góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng sức chống chịu và khẳng định vị thế của nền kinh tế Việt Nam trên bản đồ thương mại quốc tế.

Tin bài có thể bạn quan tâm

Phân hạng trung tâm logistics theo quy mô, năng lực khai thác

Phân hạng trung tâm logistics theo quy mô, năng lực khai thác

Trung tâm logistics là khu vực có ranh giới địa lý xác định, được quy hoạch hạ tầng kỹ thuật và công nghệ đồng bộ, nơi diễn ra các hoạt động lưu trữ, gom hàng, chia tách, xử lý, thông quan (nếu có), phân phối hàng hóa…
Nông sản Việt đối diện phép thử mới

Nông sản Việt đối diện phép thử mới

Nhiều thị trường nhập khẩu gia tăng kiểm soát an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS), nông sản Việt Nam đối diện yêu cầu khắt khe về dư lượng hóa chất, kiểm dịch và truy xuất nguồn gốc. Những thay đổi này đòi hỏi doanh nghiệp chuyển từ ứng phó với quy định sang chủ động kiểm soát chất lượng ngay từ vùng nguyên liệu, nếu muốn duy trì thị trường xuất khẩu.
Nhập khẩu năm 2026 có thể vượt 600 tỷ USD

Nhập khẩu năm 2026 có thể vượt 600 tỷ USD

Nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam tiếp tục tăng trưởng mạnh với kim ngạch từ đầu năm đến ngày 15/11 đạt 541 tỷ USD, tăng 38,2% so với cùng kỳ năm 2025.
Ngành dệt may đồng bộ nhiều giải pháp để đạt mục tiêu xuất khẩu 48 tỷ USD

Ngành dệt may đồng bộ nhiều giải pháp để đạt mục tiêu xuất khẩu 48 tỷ USD

Dù 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam đạt 39,84 tỷ USD, tăng 3,9% so với cùng kỳ năm trước, song để đạt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu khoảng 48 tỷ USD cả năm vẫn còn nỗ lực hơn nữa, đặc biệt trong bối cảnh thị trường phục hồi chưa đồng đều, chi phí và tiêu chuẩn gia tăng. Trao đổi với Tạp chí Kinh tế - Tài chính, ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) đã phân tích những yếu tố quyết định giúp hoàn thành mục tiêu xuất khẩu năm 2026, đồng thời chia sẻ định hướng mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành trong thời gian tới.
Ba nhóm hàng xuất khẩu chủ lực mang về gần 290 tỷ USD

Ba nhóm hàng xuất khẩu chủ lực mang về gần 290 tỷ USD

Xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ấn tượng khi kim ngạch từ đầu năm đến ngày 15/11/2026 đạt 529,26 tỷ USD, tăng 28,8% so với cùng kỳ năm 2025.
Lào Cai khai thông dòng chảy thương mại xuyên biên giới

Lào Cai khai thông dòng chảy thương mại xuyên biên giới

Nằm trên trục giao thương kết nối Tây Nam Trung Quốc với Việt Nam và ASEAN, Lào Cai đang từng bước chuyển lợi thế địa lý thành năng lực kết nối kinh tế. Từ đầu tư hạ tầng giao thông, xây dựng cửa khẩu thông minh đến mở rộng xúc tiến thương mại và khai thác các hiệp định thương mại tự do, địa phương hướng tới nâng cao vị thế trong chuỗi lưu chuyển hàng hóa khu vực.
Nông sản Việt vào EU: Không chỉ tăng sản lượng, phải nâng giá trị

Nông sản Việt vào EU: Không chỉ tăng sản lượng, phải nâng giá trị

Thực tế xuất khẩu cà phê trong 10 tháng năm 2026 tăng 18,1% về sản lượng nhưng giảm 5,4% về giá trị, cho thấy bài toán nâng giá trị nông sản vẫn còn nhiều thách thức. Tận dụng EVFTA, doanh nghiệp cần chuyển từ xuất khẩu thô sang chế biến sâu, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn thực phẩm và phát triển bền vững của EU.
DEPA và DEFA: Mở thị trường, nâng chuẩn xuất nhập khẩu

DEPA và DEFA: Mở thị trường, nâng chuẩn xuất nhập khẩu

Khi kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam vượt 1.000 tỷ USD sau 10 tháng năm 2026, yêu cầu nâng cao hiệu quả giao dịch, kết nối dữ liệu và giảm chi phí xuyên biên giới ngày càng rõ nét. Hiệp định Đối tác Kinh tế số (DEPA) và Hiệp định khung về Kinh tế số ASEAN (DEFA) được kỳ vọng mở thêm không gian cho thương mại số, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, khả năng tận dụng cơ hội phụ thuộc vào mức độ tương thích của thể chế, hạ tầng và năng lực số trong nước.
Nước mắm Việt tìm đường xuất khẩu vào thị trường khó tính

Nước mắm Việt tìm đường xuất khẩu vào thị trường khó tính

Có lợi thế về truyền thống sản xuất và bản sắc ẩm thực, nhưng mặt hàng nước mắm của Việt Nam vẫn chưa khai thác tương xứng tiềm năng xuất khẩu. Để chinh phục những thị trường khó tính, doanh nghiệp không chỉ cần bảo đảm chất lượng sản phẩm mà còn phải chứng minh nguồn gốc nguyên liệu và minh bạch toàn bộ quy trình sản xuất.
Xuất nhập khẩu đạt 1.070 tỷ USD, tiếp đà xuất siêu

Xuất nhập khẩu đạt 1.070 tỷ USD, tiếp đà xuất siêu

Hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực trong nửa đầu tháng 11/2026 khi quy mô kim ngạch duy trì ở mức cao và cán cân thương mại tiếp tục trạng thái xuất siêu.
CEPA Việt Nam - UAE: Biến lợi thế hiệp định thành động lực tăng trưởng

CEPA Việt Nam - UAE: Biến lợi thế hiệp định thành động lực tăng trưởng

CEPA Việt Nam - UAE mở thêm cánh cửa cho hàng hóa, dịch vụ và dòng vốn hai nước. Nhưng ưu đãi chỉ tạo lợi thế ban đầu; năng lực đáp ứng tiêu chuẩn, hiểu thị trường và xây dựng đối tác mới quyết định cơ hội thành đơn hàng, dự án và hiện diện bền vững trên thực tế.
Từ ngày 17/11/2026 thép cán nguội xuất khẩu sang EU bị áp thuế 16%

Từ ngày 17/11/2026 thép cán nguội xuất khẩu sang EU bị áp thuế 16%

Thép cán nguội có xuất xứ từ Việt Nam và các nước Ấn Độ, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc), Thổ Nhĩ Kỳ xuất khẩu vào Liên minh châu Âu (EU) chịu mức thuế chống bán phá giá 16% từ ngày 17/11/2026.
Nhôm Việt Nam bị Ấn Độ điều tra chống bán phá giá

Nhôm Việt Nam bị Ấn Độ điều tra chống bán phá giá

Không chỉ thanh và ống nhôm, nhiều sản phẩm như cửa, khung cửa, hệ mặt dựng, lan can, bộ tản nhiệt, giá đỡ pin mặt trời, bộ phận xe đạp và ván khuôn có xuất xứ từ Việt Nam cũng nằm trong phạm vi vụ điều tra chống bán phá giá do Ấn Độ khởi xướng.
VNR500 kiến tạo giá trị dài hạn, nâng cao sức cạnh tranh quốc gia

VNR500 kiến tạo giá trị dài hạn, nâng cao sức cạnh tranh quốc gia

Ngày 17/11, Vietnam Report phối hợp cùng Báo VietNamNet công bố Bảng xếp hạng VNR500 - Top 500 Doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam năm 2026. Lễ công bố năm nay đánh dấu cột mốc 20 năm VNR500 đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, ghi nhận và tôn vinh những đầu tàu kinh tế qua các giai đoạn phát triển.
Tạo đà tăng trưởng xuất khẩu từ thị trường xuyên biên giới

Tạo đà tăng trưởng xuất khẩu từ thị trường xuyên biên giới

Trong bối cảnh tìm kiếm động lực tăng trưởng mới, thương mại điện tử (TMĐT) xuyên biên giới đang mở thêm dư địa cho xuất nhập khẩu, giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng quốc tế, mở rộng thị trường và xây dựng thương hiệu. Đây cũng là cơ hội để nông sản chế biến, thực phẩm đặc sản, hàng thủ công mỹ nghệ và sản phẩm OCOP vượt qua giới hạn phân phối truyền thống, đóng góp vào mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số.