Thứ hai 16/11/2026 21:44
Thời tiết: Hà Nội 27°C
Đà Nẵng 28°C
Cà Mau 26°C
Hải Phòng 26°C
TP Hồ Chí Minh 30°C
e-ISSN 3093-3501
Chính sách / Diễn đàn
aa

Dòng tiền điện tử trở thành "mắt xích" quản lý thuế thương mại điện tử

Ngô Kiến
Trong bối cảnh thương mại điện tử (TMĐT) tăng trưởng nhanh, bài toán hiện nay không còn chỉ là mở rộng quy mô, mà là làm sao cân bằng giữa phát triển thị trường với yêu cầu minh bạch dữ liệu, quản lý thuế và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và các nền tảng số.
Dòng tiền điện tử trở thành
Ảnh minh họa.

Xu hướng dòng tiền đi đâu, quản lý theo đó?

Nếu vài năm trước quy mô thị trường TMĐT Việt Nam chỉ dao động quanh mốc 10 tỷ USD, thì đến năm 2025, thị trường đã đạt khoảng 31 tỷ USD và được dự báo có thể chạm ngưỡng 50 - 70 tỷ USD vào năm 2030. Những con số này được chia sẻ tại Diễn đàn Toàn cảnh TMĐT Việt Nam (VOBF) 2026 do Hiệp hội TMĐT Việt Nam (VECOM) tổ chức ngày 27/5 với chủ đề “Agentic Commerce - Tăng trưởng thần tốc”.

Trao đổi tại diễn đàn cho thấy, TMĐT Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt lớn: tăng trưởng vẫn rất nhanh, nhưng phía sau là áp lực hoàn thiện hành lang pháp lý, quản lý thuế, hóa đơn điện tử, dữ liệu người dùng và trách nhiệm của các nền tảng số.

Chia sẻ tại Diễn đàn, bà Lê Duyên Hải, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Tư vấn thuế Việt Nam cho biết: Hoạt động quản lý thuế đối với TMĐT bắt đầu được nhận diện rõ hơn kể từ khi Luật Quản lý thuế số 38 có hiệu lực từ năm 2021.

Đặc thù của TMĐT là một giao dịch có thể liên quan đến nhiều bên cùng lúc: người bán, sàn giao dịch, đơn vị vận chuyển, trung gian thanh toán và cả nền tảng mạng xã hội. Điều đó khiến việc xác định doanh thu và nghĩa vụ kê khai trở nên phức tạp hơn nhiều so với mô hình kinh doanh truyền thống. Phương pháp được xem là hữu hiệu nhất sắp tới chính là quản lý theo dòng tiền. Dòng tiền đi như thế nào thì quản lý thuế sẽ đi như thế đó.

Theo chuyên gia, xu hướng hiện nay là đơn vị nắm giữ dòng tiền đầu tiên, đặc biệt là các sàn TMĐT có chức năng thanh toán, sẽ tham gia hỗ trợ kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế thay cho người bán theo quy định.

Điều này đồng nghĩa vai trò của sàn TMĐT đang thay đổi. Các nền tảng không còn đơn thuần là nơi kết nối giao dịch, mà dần trở thành mắt xích quan trọng trong hệ thống quản lý dữ liệu, lưu trữ thông tin và phối hợp thực hiện các thủ tục hành chính điện tử.

Dù vậy, theo bà Hải, hiện quy định vẫn chưa cho phép xuất hóa đơn gộp cuối ngày đối với giao dịch bán hàng trên sàn TMĐT. Mỗi giao dịch, kể cả đơn hàng giá trị nhỏ, vẫn phải lập hóa đơn riêng.

Với những đơn bị hoàn trả sau khi đã xuất hóa đơn, doanh nghiệp buộc phải lập hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế theo quy định hiện hành.

Hội Tư vấn thuế Việt Nam đã kiến nghị cơ quan quản lý nghiên cứu cơ chế xuất hóa đơn tổng đối với các giao dịch thanh toán chuyển khoản nhằm giảm áp lực vận hành cho doanh nghiệp. “Dòng tiền điện tử hiện nay đã rất minh bạch và cơ quan quản lý hoàn toàn có thể đối soát”, bà Hải nhận định.

Không chỉ doanh nghiệp lớn hay sàn TMĐT, nhóm hộ kinh doanh cá thể và cá nhân bán hàng online cũng đang đặc biệt quan tâm đến các quy định kê khai doanh thu.

Theo bà Hải, trong giai đoạn 2025 - 2026, số lượng người tìm hiểu thông tin về thuế hộ kinh doanh tăng mạnh. Nhiều cá nhân từng bán hàng qua Facebook, Zalo hoặc livestream mà chưa chú trọng nghĩa vụ kê khai nay bắt đầu chủ động tìm hiểu khi giao dịch điện tử ngày càng phổ biến và minh bạch hơn.

Thực tế, có không ít trường hợp dòng tiền qua tài khoản cá nhân tăng cao do nhận tiền hộ, bán hộ hoặc gom đơn chung, nhưng chưa tách bạch rõ doanh thu thực tế phát sinh từ hoạt động kinh doanh.

Dòng tiền điện tử trở thành
Các vấn đề minh bạch dữ liệu, quản lý thuế và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp được các diễn giả bàn thảo sôi nổi tại Diễn đàn Toàn cảnh TMĐT Việt Nam (VOBF) 2026 do VECOM tổ chức ngày 27/5/2026.

Riêng với hoạt động livestream bán hàng, chuyên gia cho rằng, người tham gia cần phân biệt rõ bản chất nguồn thu để áp dụng nghĩa vụ kê khai phù hợp.

“Nếu chỉ nhận tiền công quảng cáo thì đó là thu nhập tiền lương, tiền công. Nhưng nếu trực tiếp bán hàng thì lại là hoạt động kinh doanh với chế độ thuế hoàn toàn khác”, bà Hải phân tích.

Kỷ nguyên “Agentic Commerce” và cuộc chơi mới của AI

Bên cạnh bài toán quản lý và minh bạch thị trường, VOBF 2026 năm nay còn tập trung phân tích xu hướng “Agentic Commerce” - mô hình TMĐT nơi AI không chỉ hỗ trợ mà bắt đầu trực tiếp tham gia vận hành doanh nghiệp.

Theo ông Tuấn Hà, Giám đốc điều hành Vinalink, Agentic Commerce được xem là cơ hội giúp doanh nghiệp tối ưu hoạt động và nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, xu hướng này cũng đặt ra yêu cầu mới về quản trị dữ liệu, kiểm soát rủi ro AI và tuân thủ pháp lý.

Đại diện cơ quan quản lý, bà Lê Thị Hà, Trưởng phòng Quản lý hoạt động TMĐT, Cục TMĐT và Kinh tế số (Bộ Công Thương), cho biết TMĐT Việt Nam đang chuyển sang giai đoạn phát triển chú trọng chất lượng và tính minh bạch.

Theo bà Hà, cùng với sự phát triển của AI, việc xác thực thông tin và trách nhiệm của các nền tảng số sẽ được siết chặt, đặc biệt với hoạt động livestream bán hàng. Đại diện Bộ Công Thương cũng cho rằng, nếu livestream có sử dụng AI, nền tảng cần công khai trong quy chế hoạt động, đồng thời làm rõ trách nhiệm liên quan đến nội dung được cung cấp.

Ông Vũ Bình Long, Giám đốc điều hành, Công ty Cổ phần Thương mại Honeco - một doanh nghiệp bán sản phẩm OCOP trên sàn TMĐT chia sẻ, việc kê khai thuế hiện đã có thể thực hiện online khá thuận lợi, nhưng vẫn kỳ vọng cơ quan quản lý tiếp tục tinh gọn thủ tục và giảm bớt quy trình rườm rà để doanh nghiệp tập trung vận hành kinh doanh.

Trong bối cảnh TMĐT tăng trưởng nhanh, bài toán hiện nay không còn chỉ là mở rộng quy mô, mà là làm sao cân bằng giữa phát triển thị trường với yêu cầu minh bạch dữ liệu, quản lý thuế và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và các nền tảng số.

Tin bài có thể bạn quan tâm

Gỗ rừng trồng nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT nếu đáp ứng điều kiện

Gỗ rừng trồng nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT nếu đáp ứng điều kiện

Trước vướng mắc của Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh về hồ sơ gỗ nhập khẩu và thuế GTGT đối với sản phẩm gỗ có nguồn gốc rừng trồng nhập khẩu, Bộ Tài chính đã có hướng dẫn cụ thể nhằm tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp ngành gỗ.
Đề xuất chỉ tiêu kỹ thuật riêng cho từng dạng sản phẩm khoáng sản xuất khẩu

Đề xuất chỉ tiêu kỹ thuật riêng cho từng dạng sản phẩm khoáng sản xuất khẩu

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo quy định chỉ tiêu kỹ thuật đối với khoáng sản xuất khẩu và tiêu chuẩn chế biến sâu đất hiếm. Việc cụ thể hóa yêu cầu theo từng dạng sản phẩm hướng tới nâng giá trị tài nguyên, đồng thời làm rõ căn cứ áp dụng cho doanh nghiệp.
Cấu kiện thép nhập khẩu: Cảnh giác gian lận trị giá, xuất xứ

Cấu kiện thép nhập khẩu: Cảnh giác gian lận trị giá, xuất xứ

Những lô hàng cấu kiện thép, nhà tiền chế nhập khẩu có dấu hiệu khai báo trị giá thấp bất thường đang đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm soát từ cơ quan Hải quan. Không chỉ rà soát giá khai báo, cơ quan Hải quan còn chú trọng xác minh xuất xứ, kiểm tra thực tế và hậu kiểm nhằm ngăn chặn gian lận thương mại, bảo đảm cạnh tranh công bằng cho doanh nghiệp trong nước.
Hàng nhập khẩu tại chỗ được hoàn thuế nếu sản phẩm thực tế đã xuất khẩu

Hàng nhập khẩu tại chỗ được hoàn thuế nếu sản phẩm thực tế đã xuất khẩu

Người nộp thuế được hoàn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu tại chỗ để sản xuất, kinh doanh khi đã đưa vào sản xuất hàng hóa xuất khẩu và thực tế xuất khẩu sản phẩm ra nước ngoài hoặc vào khu phi thuế quan theo quy định.
Hải quan đẩy nhanh thông quan nông sản xuất khẩu

Hải quan đẩy nhanh thông quan nông sản xuất khẩu

Các chi cục hải quan khu vực được yêu cầu bố trí công chức làm thủ tục cả ngoài giờ hành chính, ngày nghỉ, ngày lễ, tạo thuận lợi cho xuất khẩu nông sản.
Hải quan phản hồi vướng mắc về nguyên liệu thủy sản nhập khẩu

Hải quan phản hồi vướng mắc về nguyên liệu thủy sản nhập khẩu

Chuyển mạnh sang quản lý rủi ro, tăng cường hậu kiểm, xử lý vướng mắc về chứng từ, chênh lệch khối lượng và giảm chồng chéo trong kiểm tra chuyên ngành là những nội dung được Cục Hải quan phản hồi trước kiến nghị của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP).
Mở rộng diện miễn, giảm kiểm tra thực phẩm nhập khẩu

Mở rộng diện miễn, giảm kiểm tra thực phẩm nhập khẩu

Dự thảo Luật An toàn thực phẩm - ATTP (sửa đổi) đề xuất chuyển mạnh sang kiểm tra dựa trên phân tích nguy cơ, mở rộng các trường hợp kiểm tra giảm, miễn kiểm tra và đẩy mạnh thực hiện thủ tục trên môi trường điện tử. Những thay đổi này hướng tới giảm thời gian chờ đợi, chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm ATTP lưu thông trên thị trường.
Đổi mới quản lý an toàn thực phẩm, khơi dòng chảy xuất nhập khẩu

Đổi mới quản lý an toàn thực phẩm, khơi dòng chảy xuất nhập khẩu

Kim ngạch xuất nhập khẩu vượt 1.010 tỷ USD trong 10 tháng năm 2026 cho thấy quy mô thương mại của Việt Nam ngày càng mở rộng, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về kiểm soát chất lượng hàng hóa. Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (ATTP) sửa đổi với định hướng quản lý theo mức độ rủi ro, đẩy mạnh hậu kiểm và nâng cao trách nhiệm oanh nghiệp được kỳ vọng tháo gỡ vướng mắc trong lưu thông hàng hóa, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.
Cần hướng dẫn cụ thể chính sách quản lý hóa chất tại doanh nghiệp chế xuất

Cần hướng dẫn cụ thể chính sách quản lý hóa chất tại doanh nghiệp chế xuất

Việc cấp phép nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt vào doanh nghiệp chế xuất (DNCX) hiện chưa thống nhất giữa các địa phương. Cục Hải quan đề nghị Cục Hóa chất (Bộ Công Thương) hướng dẫn cụ thể để tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp và bảo đảm yêu cầu quản lý.
Làm rõ thủ tục hải quan đối với vật tư đóng gói trong kho ngoại quan

Làm rõ thủ tục hải quan đối với vật tư đóng gói trong kho ngoại quan

Vật tư đưa vào kho ngoại quan phục vụ gia cố, chia gói, đóng gói hàng hóa phải thực hiện thủ tục hải quan, chịu sự kiểm tra, giám sát theo quy định, tùy từng trường hợp hàng hóa từ nước ngoài hoặc từ nội địa đưa vào kho.
Doanh nghiệp chế xuất: Đề xuất chính sách thuế khi vi phạm giám sát

Doanh nghiệp chế xuất: Đề xuất chính sách thuế khi vi phạm giám sát

Doanh nghiệp chế xuất không khắc phục điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan trong tối đa 30 ngày sẽ không được áp dụng chính sách thuế đối với khu phi thuế quan. Dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 38/2015/TT-BTC, Thông tư số 39/2018/TT-BTC và Thông tư số 121/2025/TT-BTC (gọi tắt là dự thảo Thông tư) làm rõ yêu cầu chứng minh nguồn gốc, mục đích sử dụng và tình trạng quản lý hàng hóa để xác định nghĩa vụ thuế khi vi phạm.
AJCEP đổi quy tắc, doanh nghiệp cần tính lại xuất xứ

AJCEP đổi quy tắc, doanh nghiệp cần tính lại xuất xứ

Từ ngày 15/2/2027, Quy tắc cụ thể mặt hàng (PSR) trong Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện ASEAN - Nhật Bản (AJCEP) dự kiến chuyển từ mã hóa hàng hóa năm 2017 (HS 2017) sang HS 2022. Thay đổi này tác động trực tiếp đến việc xác định xuất xứ hàng hóa, cấp và sử dụng chứng nhận xuất xứ (C/O), đòi hỏi doanh nghiệp xuất khẩu sang Nhật Bản sớm rà soát danh mục hàng hóa, nguồn nguyên liệu và quy trình sản xuất để bảo đảm khả năng tiếp tục hưởng ưu đãi thuế quan.
Máy móc miễn thuế quá 10 năm được đề xuất hai phương án xử lý

Máy móc miễn thuế quá 10 năm được đề xuất hai phương án xử lý

Đối với máy móc, thiết bị nhập khẩu miễn thuế đã quá 10 năm, khấu hao hết giá trị và không còn sử dụng vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 38/2015/TT-BTC, Thông tư số 39/2018/TT-BTC và Thông tư số 121/2025/TT-BTC (gọi tắt là dự thảo Thông tư) đưa ra hai phương án xử lý khi doanh nghiệp thay đổi mục đích sử dụng. Điểm khác biệt nằm ở thủ tục khai báo và cơ quan tiếp nhận nghĩa vụ thuế, là nội dung doanh nghiệp cần lưu ý khi rà soát, xử lý tài sản.
Khi người tiêu dùng trở thành mắt xích chống thất thu thuế

Khi người tiêu dùng trở thành mắt xích chống thất thu thuế

Từ thói quen không lấy hóa đơn trong những giao dịch thường ngày, người tiêu dùng có thể vô tình tạo nguy cơ thất thu thuế. Khuyến khích người mua lấy hóa đơn khi mua hàng hoá dịch vụ không chỉ nhằm bảo vệ quyền lợi mà còn tạo thêm kênh giám sát hoạt động kinh doanh, hạn chế thất thu ngân sách. Khi mỗi người mua chủ động ghi nhận giao dịch, minh bạch thị trường không còn là trách nhiệm riêng của cơ quan quản lý và người bán.
Sản phẩm tái chế xuất khẩu có được miễn thuế?

Sản phẩm tái chế xuất khẩu có được miễn thuế?

Tiêu chí xác định sản phẩm được miễn thuế xuất khẩu có sự thay đổi từ ngày 6/1/2025, doanh nghiệp cần căn cứ quy định áp dụng tại từng thời kỳ.