Thứ hai 16/11/2026 21:52
Thời tiết: Hà Nội 27°C
Đà Nẵng 28°C
Cà Mau 26°C
Hải Phòng 26°C
TP Hồ Chí Minh 30°C
e-ISSN 3093-3501
Chính sách
aa

Hoàn thiện cơ chế quản lý thuế đối với kinh tế số

Giang Giang
Quản lý thuế đối với hoạt động kinh tế số, đặc biệt là trách nhiệm của nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số trong khấu trừ, kê khai, nộp thuế và cơ chế xác định người nộp thuế, công khai thông tin là một trong những nội dung nhận được nhiều ý kiến tham gia góp ý tại dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế.
Hoàn thiện cơ chế quản lý thuế đối với kinh tế số
Việc hoàn thiện cơ chế quản lý thuế sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển của nền kinh tế số. Ảnh: TN.

Làm rõ trách nhiệm của nền tảng số trong khấu trừ, kê khai và nộp thuế

Hiện nay, cùng với sự phát triển của nền kinh tế, kinh tế số ngày càng mở rộng, đặt ra yêu cầu hoàn thiện cơ chế quản lý thuế đối với các hoạt động kinh tế số, trong đó trọng tâm là xác định rõ phạm vi và trách nhiệm của các nền tảng số trong việc khấu trừ, kê khai và nộp thuế.

Tại Bản tổng hợp ý kiến, tiếp thu, giải trình ý kiến đóng góp, phản biện xã hội đối với dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế, trên cơ sở ý kiến góp ý của các bộ, ngành, địa phương và tổ chức, cơ quan soạn thảo đã có giải trình, tiếp thu đối với các nội dung này.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tiêu chí xác định “có chức năng thanh toán” chưa được làm rõ, trong khi thực tế tồn tại nhiều mô hình nền tảng số khác nhau (chỉ trung gian kết nối, tích hợp thanh toán, thu hộ, hoặc thông qua bên thứ ba). Do đó, cần làm rõ tiêu chí xác định “nền tảng có chức năng thanh toán”, do thực tế tồn tại nhiều mô hình khác nhau như chỉ trung gian kết nối, tích hợp thanh toán hoặc thông qua bên thứ ba.

Đồng thời, dự thảo cần phân định rõ trách nhiệm giữa các chủ thể tham gia giao dịch nhằm tránh chồng chéo hoặc bỏ sót nghĩa vụ thuế. Ngoài ra, cơ chế áp dụng đối với nền tảng xuyên biên giới cũng cần được làm rõ để bảo đảm tính khả thi.

Giải trình nội dung này, cơ quan Thuế cho biết, khái niệm “nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số có chức năng thanh toán” đã được quy định tại Nghị định số 117/2025/NĐ-CP, bao gồm các nền tảng cho phép người mua thanh toán trực tiếp qua các phương tiện như ví điện tử, thẻ ngân hàng, chuyển khoản hoặc hình thức thanh toán khi nhận hàng. Việc kế thừa quy định này nhằm bảo đảm tính thống nhất pháp luật.

Đối với đề xuất phân định trách nhiệm giữa các bên trong từng mô hình giao dịch, cơ quan soạn thảo cho rằng, nếu quy định quá chi tiết sẽ làm Nghị định đi sâu vào kỹ thuật thực hiện, giảm tính khái quát và khó thích ứng với sự thay đổi nhanh của mô hình kinh doanh số.

Dự thảo xác định rõ chủ quản nền tảng là chủ thể chịu trách nhiệm khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế; các tổ chức khác như đơn vị thanh toán, logistics chỉ thực hiện cung cấp thông tin phục vụ quản lý thuế.

Liên quan đến nền tảng nước ngoài, dự thảo đã thiết kế cơ chế áp dụng thống nhất, không phân biệt trong hay ngoài nước. Cụ thể, chủ quản nền tảng có trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho tổ chức, cá nhân kinh doanh phát sinh doanh thu trên nền tảng. Đồng thời, nền tảng nước ngoài được cấp mã số thuế để thực hiện nghĩa vụ tại Việt Nam.

Dự thảo cũng thiết lập hai cơ chế song song: một là cơ chế khấu trừ, khai thay, nộp thay thông qua nền tảng; hai là cơ chế nhà cung cấp nước ngoài trực tiếp đăng ký, kê khai và nộp thuế. Hai cơ chế này loại trừ lẫn nhau nhằm tránh trùng lặp nghĩa vụ, bảo đảm bao quát các tình huống thực tiễn.

Cơ chế xác định người nộp thuế và công khai thông tin

Một nội dung đáng chú ý khác là việc xác định phạm vi người nộp thuế trong bối cảnh kinh tế số. Hội các Nhà Quản trị Doanh nghiệp Việt Nam cho rằng, quy định về “tổ chức nước ngoài, cá nhân nước ngoài có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số khác là người nộp thuế theo quy định của pháp luật thuế” có thể bị hiểu quá rộng, bao gồm bất cứ tổ chức nước ngoài nào kinh doanh, cung cấp dịch vụ trên nền tảng số.

Hoàn thiện cơ chế quản lý thuế đối với kinh tế số
Dự thảo đã chỉnh lý quy định về người nộp thuế theo hướng thống nhất với các luật thuế hiện hành.

Trong thời đại chuyển đổi số như hiện nay, việc tích hợp công nghệ số trong quá trình thực hiện dịch vụ càng ngày càng phát triển. Hiệp hội cho rằng, nếu không định nghĩa rõ ràng thì có thể dẫn đến tình huống gần như bên cung cấp dịch vụ nào cũng có thể bị hiểu là tổ chức nước ngoài, cá nhân nước thuộc đối tượng trên.

Từ kinh nghiệm quốc tế, các ý kiến đề xuất chỉ nên giới hạn đối tượng đối với các dịch vụ số cung cấp tự động như quảng cáo trực tuyến, trung gian số, dịch vụ dữ liệu, nội dung số.

Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo không tiếp thu đề xuất này, với lý do việc giới hạn như vậy có thể làm thu hẹp phạm vi điều chỉnh, phát sinh rủi ro gây thất thu và không phù hợp với thực tiễn quản lý thuế.

Giải trình làm rõ thêm nội dung này, cơ quan soạn thảo cho biết, nghĩa vụ thuế không chỉ căn cứ vào hình thức cung cấp dịch vụ qua nền tảng số, mà còn dựa trên bản chất giao dịch, đối tượng khách hàng, nguồn thu nhập phát sinh tại Việt Nam và các quy định pháp luật liên quan.

Các trường hợp cung cấp dịch vụ theo hợp đồng giữa các tổ chức vẫn áp dụng cơ chế thuế nhà thầu hiện hành. Do đó, việc giới hạn phạm vi chỉ đối với các dịch vụ được cung cấp hoàn toàn tự động như đề xuất có thể làm thu hẹp đối tượng điều chỉnh, phát sinh rủi ro thất thu và không phù hợp với thực tiễn quản lý.

Bên cạnh đó, dự thảo đã chỉnh lý quy định về người nộp thuế theo hướng thống nhất với các luật thuế hiện hành. Các nhóm đối tượng được quy định cụ thể, bao gồm tổ chức quản lý nền tảng số nước ngoài, tổ chức quản lý sàn thương mại điện tử, chủ quản nền tảng có chức năng đặt hàng và thanh toán, cũng như các tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế theo quy định.

Một nội dung khác được quan tâm là quy định về công khai thông tin người nộp thuế. Bộ Ngoại giao đề nghị làm rõ cơ sở bổ sung các trường hợp công khai và nội hàm của hành vi “tiếp tay cho hành vi trốn thuế”.

Trên cơ sở tiếp thu ý kiến, dự thảo đã chỉnh lý Điều 4 theo hướng quy định cụ thể các trường hợp công khai, bao gồm hành vi trốn thuế, chậm nộp thuế, không chấp hành quyết định hành chính về thuế, hoặc không cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan Thuế.

Dự thảo cũng quy định rõ nguyên tắc công khai thông tin: phải đúng thẩm quyền, đúng mục đích, có căn cứ pháp lý rõ ràng và bảo đảm không xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người nộp thuế. Đồng thời, bổ sung cơ chế tự động công khai thông tin thông qua hệ thống quản lý thuế, giúp giảm tải công việc thủ công, hạn chế sai sót và bảo đảm tính kịp thời, chính xác. Hệ thống cũng tự động cập nhật trạng thái khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ, qua đó nâng cao tính minh bạch và khuyến khích tuân thủ.

Chính sách thuế cần xây dựng trên cơ sở thực tiễn, dễ áp dụng và minh bạch Dự thảo Nghị định quản lý thuế mới ưu tiên các doanh nghiệp tuân thủ pháp luật Hoàn thiện quy định kiểm tra, giám sát thuế theo hướng hiện đại, minh bạch

Tin bài có thể bạn quan tâm

Doanh nghiệp cần đáp ứng điều kiện gì khi nhập khẩu song song hàng hóa mang ký hiệu ®

Doanh nghiệp cần đáp ứng điều kiện gì khi nhập khẩu song song hàng hóa mang ký hiệu ®

Hàng hóa mang ký hiệu ® vẫn có thể được nhập khẩu song song nếu đáp ứng các quy định về sở hữu trí tuệ và pháp luật nhập khẩu. Đây là nội dung Cục Hải quan trả lời kiến nghị của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) liên quan đến vướng mắc của doanh nghiệp.
Công bố 51 thủ tục hành chính thuế không phụ thuộc địa giới hành chính

Công bố 51 thủ tục hành chính thuế không phụ thuộc địa giới hành chính

Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 3318/QĐ-BTC ngày 12/11/2026 công bố Danh mục thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính được thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi toàn quốc. Trong đó, lĩnh vực thuế có 51 thủ tục hành chính.
Làm rõ nghĩa vụ thuế GTGT đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt ngoại tỉnh

Làm rõ nghĩa vụ thuế GTGT đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt ngoại tỉnh

Thuế TP. Đồng Nai vừa có văn bản số 21511/DON-QLDN1 hướng dẫn Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Kỹ thuật Công nghiệp Hoàng Dũng về chính sách thuế GTGT đối với hợp đồng cung cấp vật tư, thiết bị và thi công lắp đặt ngoại tỉnh.
Từ 16/11: Thay đổi quy định làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa Nhóm 1

Từ 16/11: Thay đổi quy định làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa Nhóm 1

Người khai hải quan phải thực hiện định danh, xác thực điện tử khi làm thủ tục đối với hàng hóa Nhóm 1 gửi qua dịch vụ bưu chính của doanh nghiệp được chỉ định, theo Thông tư số 142/2026/TT-BTC kể từ ngày 16/11/2026.
Cục Thuế làm rõ căn cứ xác định bệnh hiểm nghèo khi giải quyết thuế thu nhập cá nhân

Cục Thuế làm rõ căn cứ xác định bệnh hiểm nghèo khi giải quyết thuế thu nhập cá nhân

Cục Thuế khẳng định, danh mục bệnh hiểm nghèo tại Công văn số 6383/BTC-TCT ngày 18/5/2015 của Bộ Tài chính không còn hiệu lực áp dụng để xác định nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân (TNDN). Việc xác định bệnh hiểm nghèo cần căn cứ các quy định hiện hành và tình hình thực tế của người nộp thuế.
Dừng một số thủ tục cấp C/O, doanh nghiệp kiến nghị tháo gỡ vướng mắc

Dừng một số thủ tục cấp C/O, doanh nghiệp kiến nghị tháo gỡ vướng mắc

Việc không tiếp tục thực hiện ba thủ tục cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa theo Nghị quyết số 19/2026/NQ-CP đang khiến một số doanh nghiệp phản ánh khó hoàn thiện hồ sơ hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu và triển khai hợp đồng. Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP. Hồ Chí Minh đã kiến nghị Cục Xuất nhập khẩu sớm hướng dẫn tháo gỡ.
Chính sách giảm 30% thuế: Đơn giản thủ tục để sớm đi vào cuộc sống

Chính sách giảm 30% thuế: Đơn giản thủ tục để sớm đi vào cuộc sống

Trong bối cảnh nền kinh tế đang nỗ lực duy trì đà tăng trưởng, việc tiếp tục triển khai các chính sách tài khóa hỗ trợ người dân và doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng nhằm kích thích tiêu dùng, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh. Với việc ban hành Nghị quyết số 43/2026/QH16 ngày 24/8/2026 và Nghị định số 398/2026/NĐ-CP ngày 29/10/2026, Quốc hội và Chính phủ đã cụ thể hóa thêm các giải pháp giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), góp phần giảm nghĩa vụ tài chính, tạo thêm dư địa cho phục hồi và phát triển kinh tế.
Gỗ rừng trồng nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT nếu đáp ứng điều kiện

Gỗ rừng trồng nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT nếu đáp ứng điều kiện

Trước vướng mắc của Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh về hồ sơ gỗ nhập khẩu và thuế GTGT đối với sản phẩm gỗ có nguồn gốc rừng trồng nhập khẩu, Bộ Tài chính đã có hướng dẫn cụ thể nhằm tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp ngành gỗ.
Sữa rửa mặt, mặt nạ dưỡng da: Yêu cầu phân loại theo đúng bản chất hàng hóa

Sữa rửa mặt, mặt nạ dưỡng da: Yêu cầu phân loại theo đúng bản chất hàng hóa

Cục Hải quan yêu cầu các chi cục hải quan khu vực rà soát việc khai báo mã số đối với sữa rửa mặt, mặt nạ dưỡng da, bảo đảm phân loại đúng bản chất hàng hóa, xác định chính xác mã số và áp dụng mức thuế theo quy định.
Quy định mới liên quan đến tờ khai loại hình bưu chính, chuyển phát nhanh

Quy định mới liên quan đến tờ khai loại hình bưu chính, chuyển phát nhanh

Phó Cục trưởng Cục Hải quan Lưu Mạnh Tưởng ký Quyết định số 1813/QĐ-CHQ ngày 12/11/2026, ban hành quy định về định dạng thông điệp dữ liệu tờ khai hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu gửi qua dịch vụ bưu chính của doanh nghiệp được chỉ định, dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế.
Chi cục Hải quan khu vực VII thu ngân sách đạt hơn 2.731 tỷ đồng

Chi cục Hải quan khu vực VII thu ngân sách đạt hơn 2.731 tỷ đồng

Đến hết tháng 10/2026, thu ngân sách nhà nước tại Chi cục Hải quan khu vực VII đạt 2.731 tỷ đồng, tăng 44,81% so với cùng kỳ năm 2025, vượt 45,11% chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao. Phía sau đà tăng này là sự thay đổi chính sách thuế đối với một số mặt hàng xuất nhập khẩu, sự gia tăng kim ngạch hàng hóa và những giải pháp điều hành nguồn thu gắn với tạo thuận lợi thương mại.
Chính phủ thông qua hồ sơ trình Quốc hội cơ chế đặc thù xử lý nợ thuế

Chính phủ thông qua hồ sơ trình Quốc hội cơ chế đặc thù xử lý nợ thuế

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết thông qua hồ sơ dự án Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý xóa tiền thuế nợ, tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế. Chính sách được đề xuất trong bối cảnh ngành Thuế đang tập trung xử lý khoảng 2,5 triệu mã số thuế tồn đọng, đáp ứng yêu cầu cấp bách về quản lý thuế và thực hiện các cam kết quốc tế.
Áp thuế với đất bỏ hoang cần đi đôi với tăng cường quản lý đất đai

Áp thuế với đất bỏ hoang cần đi đôi với tăng cường quản lý đất đai

Theo Luật sư Hoàng Hà, Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh, cần thiết phải tính thuế đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng. Song để phát huy hiệu quả, cần xác định đúng đối tượng chịu thuế, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật đất đai.
Đề xuất chỉ tiêu kỹ thuật riêng cho từng dạng sản phẩm khoáng sản xuất khẩu

Đề xuất chỉ tiêu kỹ thuật riêng cho từng dạng sản phẩm khoáng sản xuất khẩu

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo quy định chỉ tiêu kỹ thuật đối với khoáng sản xuất khẩu và tiêu chuẩn chế biến sâu đất hiếm. Việc cụ thể hóa yêu cầu theo từng dạng sản phẩm hướng tới nâng giá trị tài nguyên, đồng thời làm rõ căn cứ áp dụng cho doanh nghiệp.
Hướng dẫn thời điểm xuất hóa đơn lãi cho vay

Hướng dẫn thời điểm xuất hóa đơn lãi cho vay

Thuế TP. Hà Nội vừa có hướng dẫn về thời điểm lập hóa đơn đối với khoản lãi cho vay theo đề nghị của Công ty Cổ phần Viễn thông Đông Dương Telecom tại Văn bản số 709/2026/CV-I-Telecom ngày 4/9/2026.