Bài 2: Chính sách hỗ trợ thuế tiếp tục phát huy hiệu quả

Cùng với các chính sách hỗ trợ thuế, ngành Thuế còn đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp. Ảnh: NP.

Giúp doanh nghiệp duy trì sản xuất, ổn định việc làm

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới và trong nước vẫn đối mặt nhiều thách thức – từ biến động giá nguyên liệu, lãi suất, tỷ giá cho đến sức mua giảm – chính sách hỗ trợ thuế, như giảm, giãn thời gian nộp thuế đã đang trở thành điểm tựa cho cộng đồng doanh nghiệp.

Đặc biệt, thay vì chỉ dừng ở những giải pháp ngắn hạn nhằm giải quyết khó khăn trước mắt, các gói hỗ trợ thuế hiện nay được thiết kế linh hoạt, hướng tới giảm áp lực chi phí, bảo đảm dòng tiền để doanh nghiệp duy trì sản xuất và giữ ổn định việc làm.

Một minh chứng rõ ràng là tại Quảng Ngãi – nơi Nhà máy lọc dầu Dung Quất đóng vai trò “đầu tàu” ngân sách. Theo báo cáo của cơ quan thuế Quảng Ngãi, trong 7 tháng năm 2025, Nhà máy nộp ngân sách 4.446,8 tỷ đồng, đạt 42,8% dự toán, bằng 85,7% cùng kỳ năm trước.

Nguyên nhân chủ yếu là đơn vị được gia hạn 1.798 tỷ đồng thuế GTGT và thuế TNDN. Nếu cộng cả số được gia hạn, tổng thu của Nhà máy đạt 6.244,8 tỷ đồng, bằng 60% dự toán và tăng 20,4% so cùng kỳ.

Đây là một tín hiệu tích cực, phần nào cho thấy tác dụng kép của chính sách gia hạn thuế: vừa giảm áp lực nộp thuế trước mắt, vừa tạo điều kiện để doanh nghiệp tập trung vốn vào hoạt động sản xuất kinh doanh, từ đó đóng góp ngân sách ổn định hơn về lâu dài.

Không chỉ doanh nghiệp quy mô lớn, nhiều doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ cũng thừa nhận chính sách hỗ trợ thuế là “liều thuốc kịp thời”. Công ty cổ phần tư vấn thuế Hà Nội – đơn vị hoạt động trong lĩnh vực tư vấn thuế, kê khai, hoàn thuế và lập báo cáo tài chính... trong 6 tháng đầu năm được gia hạn gần 650 triệu đồng thuế.

Bà Lê Yến, Giám đốc Công ty cổ phần tư vấn thuế Hà Nội chia sẻ, những khoản gia hạn thuế này giúp doanh nghiệp xoay vòng vốn, thanh toán lương cho nhân viên đúng hạn và duy trì các hoạt động đào tạo, marketing để tìm kiếm khách hàng mới. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường dịch vụ kế toán – kiểm toán đang cạnh tranh gay gắt.

Bà Yến cũng kiến nghị, cần hướng dẫn chi tiết hơn trong khâu áp dụng chính sách, đặc biệt với thuế GTGT, để tránh lúng túng khi thực hiện kê khai và xác định đối tượng được hưởng ưu đãi.

Những con số biết nói

Theo báo cáo của Cục Thuế, trong 6 tháng đầu năm 2025, tổng số tiền thuế, phí và tiền thuê đất được gia hạn, miễn, giảm ước đạt 96.749 tỷ đồng.

Các gói hỗ trợ đang triển khai bao gồm: giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8% cho hầu hết nhóm hàng hóa, dịch vụ đang áp dụng mức thuế suất 10%; giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu; giảm 50% lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước...

Với việc triển khai kịp thời, hiệu quả các chính sách hỗ trợ thuế đã góp phần quan trọng trong việc kích thích tổng cầu, giảm chi phí sản xuất – kinh doanh, và thúc đẩy đầu tư khu vực tư nhân.

Nhiều doanh nghiệp sản xuất có thêm nguồn tài chính để mở rộng, duy trì sản xuất nhờ chính sách gia hạn nộp thuế. Ảnh: NP.

Quảng Ngãi hiện là một trong những địa phương cân đối hài hòa giữa mục tiêu thu ngân sách và hỗ trợ doanh nghiệp. Tính đến hết tháng 7/2025, thu ngân sách nội địa trên địa bàn đạt 11.656,4 tỷ đồng, bằng 52,2% dự toán Trung ương, 48,5% dự toán tỉnh. Nếu cộng cả số thuế được gia hạn (2.144 tỷ đồng), con số này đạt 13.800,9 tỷ đồng, tương đương 61,8% dự toán Trung ương và tăng 17% so cùng kỳ năm 2024.

Đáng chú ý, 11/17 khoản thu, sắc thuế đã vượt tiến độ so với dự toán, nhưng vẫn còn một số khoản thu chưa đạt kỳ vọng. Tuy nhiên, kết quả này cũng chỉ ra, dù áp dụng chính sách gia hạn thuế, cơ quan thuế các địa phương vẫn có thể duy trì nguồn thu ổn định thông qua việc mở rộng cơ sở thuế, quản lý sát các nguồn thu tiềm năng và đẩy mạnh thu từ khu vực thương mại điện tử, hộ kinh doanh.

Nhận định về vấn đề này, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính Nguyễn Như Quỳnh ví von, đây giống như “tín dụng tài khóa 0%” - Nhà nước cho doanh nghiệp “vay” khoản thuế phải nộp trong một khoảng thời gian mà không tính lãi, giúp doanh nghiệp duy trì thanh khoản.

Như vậy có thể thấy, chính sách hỗ trợ về thuế, nhất là gia hạn nộp thuế, giảm thuế đã tác động ở cả hai phía. Đối với doanh nghiệp, có thêm nguồn vốn ngắn hạn để chi trả lương, nhập nguyên liệu, trả nợ ngân hàng hoặc tái đầu tư.

Với nền kinh tế, các chính sách hỗ trợ thuế giúp duy trì sản xuất, ổn định chuỗi cung ứng và việc làm, qua đó hạn chế suy giảm tăng trưởng.

Hướng tới cải cách thuế lâu dài, ổn định môi trường kinh doanh

Bên cạnh các gói hỗ trợ ngắn hạn, Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách thuế theo hướng minh bạch, đơn giản và phù hợp thông lệ quốc tế. Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 (có hiệu lực từ 1/7/2025) sửa đổi nhiều nội dung quan trọng.

Ngoài việc tăng ngưỡng doanh thu không chịu thuế GTGT đối với hộ, cá nhân kinh doanh từ 100 triệu lên 200 triệu đồng/năm, Luật còn bổ sung các trường hợp không chịu thuế để khuyến khích sản xuất hàng hóa thiết yếu; quy định rõ ràng hơn về khấu trừ và hoàn thuế GTGT, giúp giảm tranh chấp và thời gian xử lý hồ sơ.

Theo các chuyên gia, việc kết hợp giữa chính sách hỗ trợ ngắn hạn và cải cách dài hạn sẽ tạo ra môi trường kinh doanh ổn định hơn, giúp doanh nghiệp yên tâm lập kế hoạch và mở rộng đầu tư.

Ông Đặng Ngọc Minh, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 được đánh giá là một bước cải cách quan trọng trong chiến lược cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2021 - 2030, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc đơn giản hóa chính sách thuế, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, mở rộng cơ sở thuế và tăng tính minh bạch, công bằng trong hệ thống thuế.

Cũng theo Lãnh đạo Cục Thuế, 2025 là năm sửa toàn diện hệ thống chính sách thuế. Với việc sửa đổi, bổ sung, thay thế một số chính sách thuế, ngành Thuế hướng tới một môi trường quản lý thuế chặt chẽ, nhưng minh bạch và phải đáp ứng được yêu cầu đồng hành với doanh nghiệp, tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, đầu tư, xuất khẩu và góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng, xây dựng chính quyền số, thuế số, nền kinh tế số trong giai đoạn phát triển mới.

Thực hiện Chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm 2030, Bộ Tài chính đang tập trung nghiên cứu, rà soát và hoàn thiện các luật về thuế, phí theo hướng cơ cấu lại nguồn thu, mở rộng cơ sở thuế và nâng cao hiệu quả quản lý.

Song song với đó, việc khắc phục những vướng mắc của các luật thuế hiện hành được triển khai nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và người dân. Đồng thời, thúc đẩy khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển mạnh mẽ khu vực kinh tế tư nhân theo đúng định hướng của Đảng và Nhà nước.