 |
| Xuất khẩu thủy sản của Việt Nam tháng 1/2026 tăng gần 13% so với cùng kỳ. |
Thị trường châu Á giữ vai trò trụ cột tăng trưởng
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, ngay trong tháng đầu năm 2026, bức tranh xuất khẩu thủy sản cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa các thị trường và nhóm sản phẩm. Trong khi nhiều thị trường châu Á ghi nhận tăng trưởng tích cực, xuất khẩu sang Hoa Kỳ và một số khu vực khác chịu tác động từ rào cản kỹ thuật, chính sách và yếu tố mùa vụ. Diễn biến này đặt ra cả cơ hội lẫn thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam trong những tháng tiếp theo của quý I và cả năm 2026.
Trung Quốc - Hongkong tiếp tục là thị trường lớn nhất của thủy sản Việt Nam trong tháng 1/2026, với kim ngạch gần 250 triệu USD, tăng tới 28,7% so với cùng kỳ năm trước. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ nhu cầu nhập khẩu tôm phục vụ dịp tết Nguyên đán, trong đó phân khúc tôm cao cấp, đặc biệt là tôm hùm, được tiêu thụ mạnh. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã chủ động đẩy nhanh tiến độ giao hàng để tận dụng cao điểm nhu cầu trước kỳ nghỉ lễ.
Cùng với Trung Quốc, xuất khẩu sang Nhật Bản đạt gần 146 triệu USD, tăng 21,3%, tiếp tục khẳng định vai trò là thị trường ổn định với nhu cầu tốt đối với tôm chế biến, cá tra phi lê đông lạnh và mực, bạch tuộc. Thị trường ASEAN ghi nhận mức tăng mạnh 32,2%, đạt khoảng 69 triệu USD, phản ánh xu hướng gia tăng thương mại nội khối và nhu cầu cao tại Thái Lan, Philippines, Singapore. Hàn Quốc đạt hơn 67 triệu USD, tăng 9,1%, chủ yếu nhờ tiêu thụ mực, bạch tuộc và cá tra.
Ngược lại, xuất khẩu sang EU chỉ đạt gần 72 triệu USD, giảm 6,3%, do nhu cầu còn yếu và tồn kho từ cuối năm trước, đặc biệt ở nhóm nhuyễn thể và cua ghẹ. Thị trường Trung Đông cũng giảm 9,4%, xuống khoảng 21 triệu USD, sau giai đoạn nhập khẩu mạnh vào cuối năm 2025. Thực tế này cho thấy tăng trưởng hiện nay phụ thuộc đáng kể vào các thị trường châu Á.
Hoa Kỳ giảm sâu, cơ cấu sản phẩm phân hóa rõ rệt
Thị trường Hoa Kỳ trong tháng 1/2026 chỉ đạt hơn 96 triệu USD, giảm 9,9% so với cùng kỳ. Mức sụt giảm tập trung rõ ở nhóm cá ngừ, khi kim ngạch chỉ đạt khoảng 57 triệu USD, giảm 14%. Nguyên nhân chính đến từ tác động của quy định MMPA, cùng những vướng mắc trong việc thực thi Thông tư số 74/2025 ngày 26/12/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường liên quan đến cấp COA, khiến quá trình xác nhận hồ sơ bị đình trệ và làm gián đoạn xuất khẩu ngay từ đầu năm 2026.
Đối với tôm xuất khẩu sang Hoa Kỳ, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã chủ động giao hàng sớm trong tháng 1/2026 nhằm giảm rủi ro trước thời điểm công bố kết quả thuế chống bán phá giá vào ngày 17/2. Nhờ đó, kim ngạch tôm sang Hoa Kỳ chưa giảm sâu trong tháng đầu năm 2026, dù áp lực được dự báo sẽ dồn vào các tháng tiếp theo.
Xét theo cơ cấu sản phẩm, tôm tiếp tục là mặt hàng chủ lực với kim ngạch 331 triệu USD, tăng 6,4%, chiếm gần 38% tổng xuất khẩu. Cá tra trở thành điểm sáng nổi bật khi đạt hơn 177 triệu USD, tăng mạnh 33,2%, nhờ nhu cầu tốt từ Trung Quốc, ASEAN và Nhật Bản. Xuất khẩu mực, bạch tuộc đạt gần 69 triệu USD, tăng 30,9%, chủ yếu nhờ thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc.
Ở chiều ngược lại, nhóm cua ghẹ và giáp xác khác giảm 10,6%, còn khoảng 31 triệu USD, trong khi nhuyễn thể có vỏ giảm 11,7%, xuống khoảng 20 triệu USD, do tiêu thụ chậm tại EU. Dù tháng 1/2026 ghi nhận mức tăng trưởng khá tích cực, xuất khẩu thủy sản trong tháng 2/2026 được dự báo sẽ giảm so với tháng 1 và giảm nhẹ so với cùng kỳ, do kỳ nghỉ tết Nguyên đán, tác động rõ hơn từ thuế CBPG tôm tại Hoa Kỳ, cùng những vướng mắc về MMPA và COA tiếp tục kéo dài.
