Xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Nhật Bản đang phục hồi rõ nét, củng cố vị thế tại một trong những thị trường ổn định và khắt khe nhất thế giới. Diễn biến tích cực này tạo thêm động lực cho doanh nghiệp Việt nâng cao chất lượng, mở rộng sản phẩm và gia tăng hiện diện tại phân khúc cao cấp.
 |
| Thủy sản Việt Nam đang tiếp tục khẳng định vị thế tại thị trường Nhật Bản. |
Xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Nhật Bản trong 11 tháng năm 2025 đạt gần 1,6 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ. Riêng tháng 11, kim ngạch ước đạt 161 triệu USD, tăng 9%, cho thấy nhu cầu tiêu thụ tại thị trường Nhật đang cải thiện sau giai đoạn tăng trưởng chậm.
Đây là tín hiệu quan trọng, bởi Nhật Bản vốn là thị trường có yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, đòi hỏi doanh nghiệp Việt phải duy trì chuẩn mực cao và ổn định trong sản xuất.
Động lực tăng trưởng đáng kể đến từ sự dịch chuyển cơ cấu sản phẩm theo hướng phù hợp hơn với nhu cầu của người tiêu dùng Nhật Bản. Trong đó, tôm tiếp tục là mặt hàng chủ lực, duy trì mức tăng cả về sản lượng và giá trị. Nhu cầu ổn định đối với tôm đạt chuẩn kỹ thuật cao giúp doanh nghiệp Việt Nam giữ vững thị phần và củng cố hình ảnh chất lượng tại thị trường này.
Cùng với tôm, các sản phẩm thủy sản khác như: mực, bạch tuộc cũng ghi nhận kết quả khả quan, phản ánh xu hướng tiêu dùng bền vững hơn tại Nhật Bản. Đáng chú ý, cá tra và cá basa, vốn có thị phần khiêm tốn nhiều năm trước, đang nổi lên với mức tăng trưởng mạnh, khi kim ngạch tăng tới 70%.
Điều này mở ra cơ hội đa dạng hóa sản phẩm, giảm phụ thuộc vào một số mặt hàng truyền thống và mở rộng phân khúc giá tại thị trường Nhật Bản.
Không chỉ tăng về giá trị, xuất khẩu sang Nhật Bản còn được hưởng lợi từ mặt bằng giá ổn định hơn so với các thị trường lớn như: Hoa Kỳ hay Trung Quốc. Môi trường tiêu dùng ít biến động và chính sách thương mại ổn định giúp doanh nghiệp Việt Nam chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất, hạn chế rủi ro về biến động giá, đồng thời đầu tư dài hạn vào chế biến sâu và nâng chuẩn chất lượng.
Theo Hải quan Nhật Bản, Việt Nam hiện là nhà cung cấp thủy sản lớn thứ ba, chiếm 7,4% tổng lượng thủy sản nhập khẩu vào Nhật. Đây là cơ sở quan trọng giúp Việt Nam duy trì vị thế ổn định tại thị trường cao cấp bậc nhất khu vực châu Á.
Ở chiều ngược lại, Nhật Bản cũng nằm trong nhóm ba thị trường xuất khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam, đóng góp khoảng 15% tổng kim ngạch toàn ngành. Việc duy trì thị phần lớn tại thị trường này không chỉ mang lại nguồn thu ổn định mà còn góp phần nâng tầm thương hiệu thủy sản Việt Nam trong chuỗi cung ứng quốc tế.
Đặc biệt, khi bước vào giai đoạn cuối năm, nhu cầu tiêu thụ thủy sản tại Nhật thường tăng theo mùa vụ, tạo lực đẩy cho doanh nghiệp Việt Nam tăng tốc đơn hàng. Nhiều chuyên gia dự báo kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang Nhật Bản trong năm 2025 có thể vượt mức kỷ lục 1,7 tỷ USD đạt được năm 2022, nếu duy trì tốt tốc độ hiện tại.
Về triển vọng xuất khẩu thời gian tới cũng rất khả quan, khi 11 tháng xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đạt hơn 10,5 tỷ USD, tăng 14,6%. Các mặt hàng chủ lực như tôm, cá tra, cá ngừ đều phục hồi vững vàng. Với xu hướng tăng trưởng này, ngành thủy sản Việt Nam được kỳ vọng cán mốc 11,2-11,3 tỷ USD trong năm 2025, qua đó tiếp tục khẳng định vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu.
Các hiệp định thương mại tự do như: CPTPP và VJEPA tiếp tục phát huy vai trò quan trọng khi giúp giảm thuế quan, đơn giản hóa thủ tục và mở rộng tiếp cận chuỗi cung ứng Nhật Bản. Đây là nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam tăng lợi thế cạnh tranh, đặc biệt trong bối cảnh người tiêu dùng Nhật có xu hướng lựa chọn sản phẩm bền vững, minh bạch và rõ ràng về truy xuất nguồn gốc.
Tuy nhiên, để giữ vững đà tăng trưởng, theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), doanh nghiệp Việt cần tuân thủ chặt chẽ các yêu cầu về an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và minh bạch thông tin truy xuất. Những tiêu chí này ngày càng được Nhật Bản áp dụng sâu rộng và trở thành yếu tố quyết định để duy trì thị phần lâu dài.
