Thủ tục từ chối nhận hàng và tái xuất hàng hóa

Để các đơn vị nắm rõ hơn các quy định trong trường hợp tại thời điểm người nhận hàng từ chối nhận hàng do hàng hóa không có đủ hồ sơ theo quy định, theo Cục Hải quan, tại Điều 37 Luật Hải quan 2014; điểm b khoản 12 Điều 1 Nghị định số 167/2025/NĐ-CP; Điều 18 Nghị định số 128/2020/NĐ-CP và quy định của pháp luật chuyên ngành có liên quan, cơ quan kiểm tra chuyên ngành không tiếp nhận hồ sơ kiểm tra, yêu cầu các chi cục hải quan khu vực chỉ đạo Hải quan cửa khẩu/ ngoài cửa khẩu tiến hành kiểm tra hồ sơ từ chối nhận hàng; kiểm tra thực tế hàng hóa, trao đổi thông tin với các cơ quan có liên quan xác định chính xác chủ sở hữu hàng hóa để có cơ sở xử lý thủ tục.

Trường hợp xác định có hành vi vi phạm thì xử lý theo quy định, không cho từ chối nhận hàng. Trường hợp hồ sơ phù hợp, kết quả kiểm tra xác định không có vi phạm thì giải quyết thủ tục từ chối nhận hàng và tái xuất theo quy định.

Công chức Hải quan kiểm tra hàng hóa nhập khẩu. Ảnh: H.Nụ

Trường hợp người nhận hàng trên vận tải đơn không đến nhận hàng và có văn bản từ chối nhận hàng do không có khả năng thanh toán, cơ quan Hải quan căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 148, khoản 1 Điều 165, Điều 166, khoản 1 Điều 167 Bộ Luật Hàng hải Việt Nam; Điều 239 Bộ Luật Dân sự năm 2015, các điều kiện giao hàng hiện nay thực hiện theo quy định tại Incoterm 2010 và Incoterm 2020 và quy định của pháp luật có liên quan.

Đối với trường hợp người nhận hàng từ chối nhận hàng do không có khả năng thanh toán, yêu cầu các đơn vị hải quan khu vực chỉ đạo hải quan cửa khẩu/ngoài cửa khẩu căn cứ vào các điều kiện thanh toán, điều kiện giao hàng, tiến hành kiểm tra thông tin từ chối nhận hàng, trao đổi thông tin với các cơ quan có liên quan để xác định chính xác chủ sở hữu hàng hóa (chủ hàng) làm cơ sở giải quyết thủ tục.

Trường hợp người nhận hàng trên vận tải đơn không phải chủ sở hữu hàng hóa, việc tái xuất hàng hóa do người vận chuyển hoặc đại lý của người vận chuyển hoặc người được chủ hàng nước ngoài ủy quyền thực hiện.

Trường hợp người nhận hàng trên vận tải đơn chưa đăng ký tờ khai NK hải quan quản lý khu vực lưu giữ hàng hóa kiểm tra hồ sơ từ chối nhận hàng nếu phù hợp thì thực hiện thủ tục từ chối nhận hàng và tái xuất theo quy định. Trường hợp xác định hồ sơ không phù hợp hoặc xác minh có hành vi vi phạm thì xử lý theo quy định, không cho từ chối nhận hàng từ bỏ hàng hóa.

Trường hợp người nhận hàng trên vận tải đơn đã đăng ký tờ khai NK thì tờ khai không có giá trị làm thủ tục do người NK trên tờ khai hải quan không đáp ứng quy định về người khai hải quan. Theo đó, người khai hải quan thực hiện thủ tục hủy tờ khai theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 22 Thông tư số 38/2015/TT-BTC được sửa đổi, bỏ sung tại khoản 11 Điều 1 Thông tư số 39/2018/TT-BTC.

Sau khi hoàn thành thủ tục hủy tờ khai, hải quan quản lý khu vực lưu giữ hàng hóa kiểm tra hồ sơ từ chối nhận hàng nếu phù hợp thì thực hiện thủ tục từ chối nhận hàng và tái xuất theo quy định. Trường hợp xác định hồ sơ không phủ hợp hoặc xác minh có hành vi vi phạm thì xử lý theo quy định, không cho từ chối nhận hàng từ bỏ hàng hóa.

Trường hợp người nhận hàng trên vận tải đơn là chủ sở hữu hàng hóa, hàng hóa nếu trường hợp người người nhận hàng trên vận tải đơn chưa đăng ký tờ khai hoặc đã đăng ký tờ khai hải quan nhưng chưa hoàn thành thủ tục hải quan và đang nằm trong khu vực giám sát hải quan.

Hải quan nơi đăng ký tờ khai kiểm tra hồ sơ từ chối nhận hàng và đề nghị tái xuất hàng hóa của người nhận hàng, kiểm tra thực tế hàng hóa nếu phù hợp thi thực hiện giám sát hàng hóa thực xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam theo quy định.

Trường hợp hàng hóa được lưu giữ tại các địa điểm thuộc quản lý của đơn vị hải quan khác, hải quan nơi đăng ký tờ khai phối hợp với hải quan nơi quản lý địa điểm lưu giữ hàng thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa và giám sát hàng hóa thực xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam theo quy định. Trường hợp xác định hồ sơ không phù hợp hoặc xác minh có hành vi vi phạm thì xử lý theo quy định, không cho từ chối nhận hàng từ bỏ hàng hóa.

Trường hợp người nhận hàng trên vận tải đơn đã đăng ký tờ khai và được xác nhận hoàn thành thủ tục hải quan thì hướng dẫn DN mở tớ khai xuất trả hàng hóa đã NK theo loại hình B13 để tái xuất hàng hóa.