Sẵn có đơn hàng, doanh nghiệp ngành gỗ vẫn lo lắng

Đại diện Công ty TNHH Bảo Hưng chia sẻ kế hoạch xuất khẩu với Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được (Thứ 2 từ phải qua). Ảnh: T.H

Xuất khẩu khởi sắc từ đầu năm

Là một trong những doanh nghiệp có gian hàng giới thiệu quy mô lớn tại Hội chợ xuất khẩu đồ gỗ & nội thất TP. Hồ Chí Minh – HAWA Expo 2026 khai mạc ngày 04/3, ông Nguyễn Văn Thu - Giám đốc Công ty Thành Tâm chia sẻ, trong 2 tháng đầu năm 2026, Thành Tâm đã xuất khẩu đạt kim ngạch hơn 3 triệu USD. Hiện Công ty có đơn hàng đến hết năm và đang tiếp tục ký các hợp đồng mới. Thành Tâm tham gia hội chợ HawaExpo với bộ sưu tập mới, rồi tiếp tục trưng bày ở các hội chợ, triển lãm nước ngoài thường niên, mở rộng cơ hội đưa đồ gỗ ngoại thất Việt Nam thâm nhập vào thị trường Bắc Mỹ, Nhật Bản, sẵn sàng cho những cơ hội tương lai.

Cũng với tâm trạng phấn khởi, ông Phùng Quốc Cường - Giám đốc Maketing, Công ty TNHH Bảo Hưng cho biết, năm 2025, hàng hóa của công ty xuất khẩu tăng 10%, năm nay dự kiến tăng khoảng 15%. Trong những tháng đầu năm, công ty xuất khẩu mỗi tháng khoảng 30 container hàng đi các nước Mỹ, Nhật, Hàn Quốc.

Ở góc độ nhà quản lý, ông Võ Bá Phú - Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu – Bộ Công Thương đánh giá, ngành công nghiệp gỗ Việt Nam đang trải qua giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, tiếp tục giữ vai trò là một trong những ngành hàng chủ lực, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu, ổn định kinh tế vĩ mô và tạo việc làm cho hàng triệu lao động trong toàn bộ chuỗi giá trị từ lâm nghiệp, sản xuất đến xuất khẩu.

Theo ông Phú, năm 2025 lần đầu tiên kim ngạch xuất khẩu gỗ vượt mốc 17 tỷ USD. Bước sang năm 2026, ngành gỗ tiếp tục ghi nhận tín hiệu khởi sắc ngay từ những tháng đầu năm. Riêng tháng 01/2026, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ ước đạt khoảng 1,6 tỷ USD, tăng 12,5% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này cho thấy đà tăng trưởng của ngành đang được duy trì, đồng thời phản ánh sự chủ động của doanh nghiệp trong việc thích ứng với biến động thị trường, đa dạng hóa đơn hàng, mở rộng phân khúc khách hàng và tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

Những kết quả đạt được không chỉ thể hiện sự mở rộng về quy mô xuất khẩu mà còn cho thấy quá trình tái cơ cấu ngành hàng đang đi đúng hướng, ngành gỗ Việt Nam đã từng bước khẳng định vị thế là trung tâm sản xuất và cung ứng đồ gỗ, nội thất quan trọng của thế giới.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu tích cực, ngành gỗ cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức ngày càng phức tạp và đa chiều: Các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững từ những thị trường lớn như Liên minh châu Âu và Hoa Kỳ; áp lực đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang sản xuất xanh, giảm phát thải nhằm thích ứng với xu thế thương mại bền vững trên toàn cầu; biến động về chính sách thuế quan, đặc biệt là từ Hoa Kỳ, đang tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh và xuất khẩu gỗ của Việt Nam;

Đặc biệt là những rủi ro địa chính trị gia tăng, bao gồm xung đột tại khu vực Trung Đông, đặc biệt là cuộc xung đột giữa Hoa Kỳ, Israel và Iran, làm gia tăng bất ổn chuỗi cung ứng, chi phí sản xuất, logistics và tâm lý thị trường.

Nâng tầm “Made by Việt Nam”

Nhận định, ngành công nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ đang phải đối mặt với các yêu cầu thương mại ngày càng khắt khe từ các thị trường trọng điểm như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu và Nhật Bản, ông Nguyễn Quốc Trị - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cam kết sẽ luôn đồng hành cùng doanh nghiệp thông qua 4 trụ cột chiến lược:

Thứ nhất hoàn thiện thể chế: Tạo hành lang pháp lý thông thoáng, minh bạch cho doanh nghiệp, tạo môi trường thuận lợi cho ngành chế biến gỗ phát triển bền vững, hiệu quả và có trách nhiệm;

Thứ 2, đảm bảo gỗ nguyên liệu hợp pháp: Đẩy mạnh phát triển vùng nguyên liệu trong nước; tăng cường quản lý, cấp mã số vùng rừng trồng, thúc đẩy chứng chỉ quản lý rừng bền vững và bảo đảm truy xuất nguồn gốc gỗ hợp pháp; thứ 3, hỗ trợ kỹ thuật, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực tuân thủ các biện pháp phòng vệ thương mại quốc tế; thứ 4 xây dựng thương hiệu, nâng tầm giá trị thương hiệu gỗ Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Doanh nghiệpp nước ngoài quan tâm đến các gian hàng gỗ nộp thất của Việt Nam. Ảnh: T.H

Với 1.000 doanh nghiệp hội viên của Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh (HAWA), để hưởng ứng và cụ thể hóa 4 trụ cột chiến lược nêu trên, ông Nguyễn Văn Được- Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh đề nghị các doanh nghiệp ngành gỗ cùng Thành phố quyết tâm thực hiện 5 mục tiêu chiến lược, gồm: Tiên phong chuyển dịch xanh, đây là giải pháp căn cơ để đáp ứng yêu cầu về “truy xuất nguồn gốc” và “chống mất rừng” của EU, Hoa Kỳ. Phải đạt mục tiêu 80% sản phẩm xanh để biến thách thức thành lợi thế cạnh tranh, là điều kiện để tiến sâu vào các thị trường khó tính;

Nâng tầm từ “Made in Vietnam” sang “Made by Vietnam”. Ông Nguyễn Văn Được cho rằng, đã đến lúc doanh nghiệp phải thay đổi tư duy từ gia công thuần túy sang làm chủ thiết kế và công nghệ. Đây là con đường duy nhất để nâng cao giá trị gia tăng; dẫn dắt bằng chuyển đổi số để minh bạch chuỗi cung ứng, giúp giảm thiểu tối đa các rủi ro từ phòng vệ thương mại quốc tế; điều phối, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển theo hướng xanh - minh bạch - bền vững, đưa sản phẩm ngành gỗ Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đặc biệt, nhằm giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống trước những biến động địa chính trị toàn cầu, cần đa dạng hóa và cân bằng thị trường, chủ động mở rộng sang các khu vực tiềm năng như Trung Đông, Nam Á, Mỹ Latinh...