Phát triển thị trường ngoài nước: Hướng đi bền vững cho hàng Việt Nam

Phát triển thị trường ngoài nước đã và đang là trụ cột tăng trưởng cho xuất khẩu của Việt Nam.

Tăng trưởng xuất khẩu bền vững chưa bao giờ là câu chuyện của riêng doanh nghiệp. Đằng sau những con số ấn tượng về kim ngạch, thị trường và cán cân thương mại là vai trò điều tiết, mở đường của cơ quan quản lý nhà nước trong phát triển thị trường ngoài nước - một trụ cột quan trọng của nền kinh tế hướng ngoại.

Theo thông tin từ Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương), năm 2025, kinh tế vĩ mô Việt Nam ghi nhận nhiều điểm sáng: GDP tăng 8,02%; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 930 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm 2024; thặng dư thương mại đạt 20 tỷ USD.

Đặc biệt, Việt Nam duy trì xuất siêu liên tục suốt 10 năm, góp phần ổn định nguồn ngoại tệ, giảm áp lực tỷ giá và củng cố dự trữ ngoại hối quốc gia. Những kết quả này phản ánh hiệu quả của chiến lược phát triển và mở rộng thị trường xuất khẩu trong bối cảnh toàn cầu đầy rủi ro.

Cấu trúc xuất khẩu tiếp tục được cải thiện rõ nét. Số mặt hàng xuất khẩu đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD tăng lên 36 mặt hàng trong năm 2025, trong đó có 8 mặt hàng trên 10 tỷ USD, chiếm tới 70,2% tổng kim ngạch. Đồng thời, số thị trường xuất khẩu đạt trên 1 tỷ USD được mở rộng lên 35 thị trường.

Những con số này cho thấy năng lực thâm nhập thị trường và khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam đã được nâng lên đáng kể.

Trong bối cảnh cạnh tranh thương mại gia tăng, phát triển thị trường ngoài nước không chỉ dừng ở mở cửa thị trường mà còn là quản trị rủi ro. Việc theo dõi sát các biến động chính sách, xung đột thương mại và xu hướng áp thuế tại các thị trường lớn giúp cơ quan quản lý chủ động tham mưu giải pháp, bảo vệ lợi ích quốc gia và hỗ trợ doanh nghiệp giảm thiểu tác động bất lợi. Cách tiếp cận này giúp chính sách thương mại chuyển từ phản ứng sang chủ động, từ xử lý tình huống sang định hướng dài hạn.

Một điểm nhấn quan trọng khác là chiến lược đa dạng hóa thị trường. Việc thúc đẩy đàm phán các Hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới, song song với khai thác hiệu quả các FTA đã ký, không chỉ mở thêm dư địa xuất khẩu mà còn giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống. Đây là nền tảng để nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài, đồng thời tạo thế cân bằng hơn trong quan hệ thương mại quốc tế.

Bên cạnh đó, công tác tháo gỡ rào cản thương mại, xử lý các vụ việc phòng vệ thương mại, rào cản kỹ thuật và thúc đẩy gỡ “thẻ vàng” IUU tiếp tục giữ vai trò then chốt.

Khi rào cản được nhận diện và xử lý kịp thời, cơ hội tiếp cận thị trường của doanh nghiệp được mở rộng, chi phí tuân thủ giảm xuống, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Sang năm 2026, phát triển thị trường ngoài nước tiếp tục được xác định là trụ cột của tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam. Trọng tâm không chỉ là mở rộng quy mô mà còn nâng cao chất lượng tăng trưởng thông qua đa dạng hóa thị trường, tận dụng hiệu quả các FTA, tăng cường thông tin thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi phân phối toàn cầu.

Đây chính là hướng đi căn cơ để xuất khẩu Việt Nam phát triển bền vững trong giai đoạn mới.