Mức thuế mới của Hoa Kỳ mang lại lợi ích ngắn hạn cho xuất khẩu Việt Nam

Triển vọng thương mại trong năm 2026 nhiều khả năng suy yếu trong bối cảnh cầu thế giới chững lại.

Theo báo cáo của ADB, kinh tế Việt Nam được dự báo tăng trưởng 7,2% trong năm 2026 và 7,0% trong năm 2027 so với mức 8,0% năm 2025, bất chấp rủi ro bên ngoài gia tăng trong bối cảnh bất ổn toàn cầu.

Lý giải về nhận định này, ADB cho rằng, nền kinh tế Việt Nam vẫn duy trì khả năng chống chịu vững vàng trong bối cảnh thách thức toàn cầu.

Thực tế, nhìn lại năm 2025 thì thấy, bất chấp các thách thức toàn cầu ngày càng gia tăng, nền kinh tế vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. GDP tăng 8,0%, cao hơn mức 7,1% của năm 2024 và tương đương mức tăng kỷ lục 8,0% sau đại dịch Covid-19 vào năm 2022.

Ngành sản xuất phục vụ xuất khẩu tiếp tục là động lực chính của tăng trưởng trong năm 2025. Khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 8,9% so với mức 8,2% của năm 2024.

Riêng lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 10,0%, cao hơn mức trung bình dài hạn, nhờ gia tăng số lượng đơn hàng và mở rộng sản xuất.

Cùng đó, thương mại tiếp tục tăng trưởng mạnh, đã hỗ trợ cán cân vãng lai trong năm 2025, cho dù tốc độ nhập khẩu hàng hóa tăng nhanh hơn xuất khẩu đã thu hẹp thặng dư thương mại xuống khoảng 8,2% GDP, giảm so với mức 9,1% trong năm 2024.

Con số này bao gồm mức chênh lệch khoảng 3,9% GDP giữa số liệu nhập khẩu theo hải quan và theo cán cân thanh toán, phản ánh hoạt động trong chuỗi cung ứng quốc tế xuyên biên giới.

ADB cũng cho biết, việc hoạt động xuất khẩu mạnh mẽ trước khi Hoa Kỳ điều chỉnh các mức thuế đối ứng, chính sách hỗ trợ và đầu tư được duy trì ổn định đã giúp kinh tế Vệt Nam tăng trưởng vững chắc trong năm qua.

Tuy nhiên, các biện pháp thương mại của Hoa Kỳ đang thay đổi, xung đột tại Trung Đông và những bất định toàn cầu ở phạm vi sâu rộng hơn có thể hạn chế xuất khẩu và dòng vốn đầu tư, làm gia tăng áp lực lên triển vọng tăng trưởng trong năm nay.

Cùng với đó, các áp lực khác bao gồm tăng trưởng chậm lại tại các đối tác thương mại lớn, xung đột lan rộng tại Trung Đông có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, cùng với chi phí đầu vào tăng do tiền đồng mất giá. Do đó, tăng trưởng công nghiệp dự kiến giảm xuống 7,7% trong năm 2026, so với mức 9,2% của năm 2025.

Theo ADB, triển vọng thương mại trong năm 2026 nhiều khả năng suy yếu trong bối cảnh cầu thế giới chững lại, khi trong tháng 2, tổng kim ngạch thương mại hàng hóa đạt 67,2 tỷ USD, giảm so với tháng trước, nhưng tăng 5,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu trong 2 tháng đầu năm, dẫn đến thâm hụt thương mại 3,0 tỷ USD.

Điều này cùng với tăng trưởng chậm lại ở các đối tác thương mại lớn, sự bất ổn liên quan đến chính sách thuế của Hoa Kỳ, cùng với biến động tỷ giá và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng trong thời gian tới có thể làm tăng trưởng thương mại chậm lại.

Dù vậy, trước bối cảnh trên, “Chính phủ Việt Nam đã có những phản ứng nhanh chóng với tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng, do xung đột tại Trung Đông gây ra”, Giám đốc quốc gia của ADB tại Việt Nam Shantanu Chakraborty cho biết.

Để kiểm soát các rủi ro này, Việt Nam đã triển khai các biện pháp tài khóa có thời hạn nhằm giảm tác động của việc giá nhiên liệu tăng, kết hợp giữa giảm thuế, sử dụng quỹ bình ổn với sự hỗ trợ từ ngân sách, điều chỉnh giá linh hoạt hơn, đồng thời tăng cường phối hợp bảo đảm nguồn cung và thúc đẩy tiết kiệm nhiên liệu.

Các biện pháp này dự kiến sẽ giúp kiềm chế mức tăng lạm phát trong ngắn hạn, qua đó hỗ trợ duy trì đà tăng trưởng. Đồng thời, Chính phủ cũng theo đuổi chiến lược dài hạn nhằm đa dạng hóa nguồn năng lượng, nâng cao hiệu quả sử dụng và đẩy nhanh chuyển dịch sang năng lượng sạch, qua đó giảm mức độ dễ bị tổn thương trước các cú sốc trong tương lai.

Đặc biệt, “Việc thay mức thuế đối ứng 20% của Hoa Kỳ bằng mức thuế toàn cầu mới (khoảng 15%) có thể mang lại lợi ích ngắn hạn cho xuất khẩu Việt Nam”, ông Shantanu Chakraborty nhận định.