Nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu Việt Nam

Ông Hoàng Minh Chiến, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại phát biểu khai mạc Diễn đàn.

Nền tảng chính sách và bức tranh xuất khẩu năm 2025

Phát biểu khai mạc, ông Hoàng Minh Chiến, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, nhấn mạnh: “Diễn đàn được tổ chức nhằm tạo không gian đối thoại thực chất giữa cơ quan quản lý, tổ chức xúc tiến và cộng đồng doanh nghiệp, qua đó tìm ra các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu Việt Nam trong bối cảnh chuỗi thương mại toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ”.

Một trong những nội dung trọng tâm của Diễn đàn là đánh giá bối cảnh, nền tảng chính sách và thực trạng xuất khẩu của Việt Nam. Theo số liệu được công bố, năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt 930,05 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm 2024; trong đó xuất khẩu đạt 475,04 tỷ USD, tăng 17%. Kết quả này tiếp tục khẳng định vị thế ngày càng cao của Việt Nam trên bản đồ thương mại toàn cầu.

Đáng chú ý, cơ cấu xuất khẩu tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực, với 36 mặt hàng đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD, chiếm 94% tổng kim ngạch xuất khẩu; trong đó có 8 mặt hàng trên 10 tỷ USD, chiếm 70,2%. Nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo giữ vai trò chủ đạo, đạt 421,5 tỷ USD, chiếm 88,7% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Theo ông Trần Quốc Toản, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), kết quả xuất khẩu năm 2025 cho thấy năng lực sản xuất và hội nhập của Việt Nam đã có bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng và nâng cao giá trị gia tăng, các ngành hàng xuất khẩu chủ lực cần tiếp tục đổi mới công nghệ, tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do.

Cũng theo ông Trần Quốc Toản, việc hoàn thiện khung khổ pháp lý, trong đó có Luật Quản lý ngoại thương, các nghị định và thông tư hướng dẫn về xuất xứ hàng hóa, cùng với cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tăng cường xúc tiến, chuyển đổi số và kết nối chuỗi giá trị

Bên cạnh chính sách, Diễn đàn tập trung thảo luận các giải pháp mang tính thực tiễn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh. Tại Phiên tọa đàm 1, đại diện các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp đã chia sẻ kinh nghiệm đổi mới công nghệ, phát triển thiết kế, xây dựng thương hiệu và triển khai chiến lược tăng trưởng bền vững cho các ngành xuất khẩu chủ lực như: dệt may, da giày, gỗ và lâm sản, thủ công mỹ nghệ.

Các diễn giả tham gia thuyết trình tại phiên Tọa đàm 1.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Lê Xuân Vỹ, Phó Tổng giám đốc chuyển đổi số Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG cho rằng, việc ứng dụng công nghệ số, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo trong sản xuất và quản trị chuỗi cung ứng là xu hướng tất yếu. “Chuyển đổi số không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình, giảm chi phí, mà còn nâng cao khả năng đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế" ông Vỹ nhấn mạnh.

Một điểm nhấn quan trọng tại Diễn đàn là nội dung hợp tác giữa Bộ Công Thương và Alibaba.com trong hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế thông qua thương mại điện tử B2B. Chia sẻ tại Diễn đàn, bà Nguyễn Thị Phương Uyên - Giám đốc Marketing, Công ty TNHH Alibaba.com (Việt Nam) cho rằng, thương mại điện tử B2B không chỉ là kênh bán hàng, mà còn là công cụ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh một cách toàn diện.

“Thông qua nền tảng số, doanh nghiệp Việt Nam có thể chủ động giới thiệu sản phẩm, xây dựng hình ảnh thương hiệu, tiếp cận dữ liệu thị trường và kết nối trực tiếp với các nhà mua hàng quốc tế. Đây là lợi thế rất lớn nếu được khai thác đúng cách”, bà Uyên nhấn mạnh.

Tại Diễn đàn, Alibaba.com cũng giới thiệu Dự án “Gian hàng Quốc gia Việt Nam - Vietnam Pavilion” giai đoạn 2026-2027, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nâng cao mức độ nhận diện và uy tín trên thị trường quốc tế. Theo đại diện Alibaba.com, nhiều ngành hàng chủ lực của Việt Nam như dệt may, da giày, đồ gỗ, thủ công mỹ nghệ đang ghi nhận mức tăng trưởng tích cực về lượt tìm kiếm và giao dịch trên nền tảng trong thời gian qua.

Các diễn giả tham gia thuyết trình tại phiên Tọa đàm 2.

Phiên tọa đàm 2 tập trung vào xúc tiến thương mại và giao thương quốc tế, với sự tham gia của đại diện các cơ quan xúc tiến nước ngoài, Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài và các doanh nghiệp xuất khẩu tiêu biểu. Nhiều mô hình thành công trong khai thác thương mại điện tử B2B, đặc biệt thông qua Alibaba.com, đã được chia sẻ, mang lại những bài học kinh nghiệm thực tiễn cho cộng đồng doanh nghiệp.

Theo đại diện Ban Tổ chức, thông qua Diễn đàn, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ được cung cấp thông tin về thị trường, chính sách hỗ trợ xuất khẩu, mà còn có cơ hội kết nối trực tiếp với đối tác trong và ngoài nước, từng bước nâng cao năng lực tham gia sâu hơn vào chuỗi thương mại toàn cầu.

Việc tổ chức Diễn đàn trong khuôn khổ Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 tiếp tục khẳng định vai trò của Hội chợ như một nền tảng xúc tiến thương mại tổng hợp, hiện đại và bền vững. Đây được kỳ vọng sẽ là cú hích quan trọng, góp phần thúc đẩy xuất khẩu theo hướng bền vững - gia tăng giá trị - chuyển đổi số, đồng thời nâng cao vị thế và thương hiệu của sản phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế.