3 kịch bản tác động của thuế đối ứng của Mỹ đối với xuất khẩu Việt Nam

Ông Lê Trung Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Thống kê trả lời báo giới tại cuộc họp báo công bố số liệu thống kê kinh tế - xã hội quý II và 6 tháng đầu năm 2025, ngày 5/7.

Xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Mỹ chiếm khoảng 29,5%

Theo Báo cáo về Rào cản Thương mại nước ngoài năm 2024 của Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR), nguồn tài liệu chính thức do Hoa Kỳ công bố: Mức thuế MFN (tối huệ quốc) trung bình của Việt Nam là 9,4%; đối với hàng nông nghiệp là 17,1%; đối với hàng phi nông nghiệp là 8,1%.

Đánh giá tác động của chính sách thuế đối ứng của Mỹ đối với tăng trưởng GDP của Việt Nam, ông Lê Trung Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Thống kê nhấn mạnh, Hoa Kỳ hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo ra hàng triệu việc làm.

Quan hệ thương mại giữa Mỹ và Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây. Xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Mỹ năm 2024 chiếm khoảng 29,5% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước, với giá trị đạt 119,5 tỷ USD.

Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực, gồm máy tính, sản phẩm điện tử, linh kiện, máy móc, thiết bị, dệt may và gỗ.

Cụ thể, một số mặt hàng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ như: Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện chiếm 19,4%; Máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng khác chiếm 18,5%; Hàng dệt may chiếm 13,5%; Điện thoại các loại và linh kiện 8,2%; Gỗ và sản phẩm gỗ chiếm 7,6%; và giày dép 6,9%…

Với mức thuế 20% sẽ làm giảm khoảng 9-10% kim ngạch xuất khẩu

Lãnh đạo Cục Thống kê cho biết, ngay từ đầu tháng 4/2025, khi Hoa Kỳ công bố mức thuế 46% sau đó có 3 tháng thực hiện đàm phán, Cục Thống kê chủ động áp dụng mô hình Bảng cân đối liên ngành 2019 cùng cập nhật số liệu về xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Mỹ năm 2024 theo 46 nhóm hàng chủ yếu để đánh giá tác động của việc giảm nhu cầu hàng hóa của Việt Nam xuất sang Mỹ”.

Theo đó, kết quả tính toán cho thấy 3 kịch bản:

Kịch bản 1. Trường hợp Hoa Kỳ áp thuế trung bình 10,0% đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sẽ hầu như không ảnh hưởng đến kim ngạch xuất khẩu vào thị trường Mỹ, không tác động đến tăng trưởng kinh tế;

Kịch bản 2. Trường hợp Hoa Kỳ áp thuế trung bình 15% đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sẽ tác động giảm 6-7,2 tỷ USD trị giá hàng xuất khẩu vào Hoa Kỳ (giảm khoảng 5-6% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa). Tác động giảm GDP khoảng 0,4-0,5 điểm %.

Kịch bản 3. Trường hợp Hoa Kỳ áp thuế trung bình 20% đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sẽ tác động giảm 11-12 tỷ USD trị giá hàng xuất khẩu vào Hoa Kỳ (giảm khoảng 9-10% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa). Tác động giảm GDP khoảng 0,7-0,8 điểm %.

“Như vậy, giả định áp dụng thuế suất mới làm giá trị xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ giảm khoảng 10%, tăng trưởng GDP sẽ giảm khoảng 0,8 điểm %…”, ông Hiếu cho hay.

Những ngành xuất khẩu bị ảnh hưởng nhất do thuế đối ứng

Lãnh đạo Cục Thống kê cũng cho biết thêm, một số nhóm ngành giảm mạnh như: sản phẩm dệt may, sản xuất trang phục và sản phẩm linh kiện điện tử, điện thoại, máy tính và thiết bị ngoại giảm khoảng 4 điểm %; sản phẩm thiết bị đo lường, kiểm tra, định hướng và điều khiển; đồng hồ giảm 5,3 điểm %; ngành giày, dép, vali, túi xách các loại giảm 4 điểm%; nhóm sản phẩm máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng khác giảm 4,1 điểm %; nhóm sản gỗ và các sản phẩm từ gỗ, nội thất và ngành thủy sản giảm 2,6 điểm %; một số sản phẩm nông sản như: hồ tiêu, cá tra, rau đậu các loại, hạt điều, cà phê, tôm giảm khoảng 1,4 điểm % …

Ngoài ra, chính sách này có thể làm giảm đầu tư nước ngoài (FDI) vào Việt Nam, đặc biệt từ các doanh nghiệp Mỹ, Trung Quốc và Hàn Quốc, do chi phí xuất khẩu tăng cao. Điều này có thể dẫn đến giảm việc làm và thu nhập trong nước, ảnh hưởng đến tiêu dùng nội địa.

Như vậy, chính sách thuế của Mỹ có ảnh hưởng sâu rộng tới tăng trưởng GDP của Việt Nam thông qua các kênh thương mại, đầu tư và tài chính.

Để đối phó với những biến động từ thay đổi chính sách thuế của Mỹ, Cục Thống kê đề xuất, Việt Nam cần có các biện pháp khuyến khích đầu tư, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, khai thác thị trường nội địa và cải thiện môi trường kinh doanh.

"Việc này không chỉ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực, mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng nâng cao nội lực và tăng trưởng bền vững", ông Hiếu nhấn mạnh./.