 |
| Khoản phí xử lý mới được EU áp dụng trên toàn khối đối với các lô hàng nhỏ bán theo phương thức bán hàng từ xa, trong đó có thương mại điện tử. Ảnh: minh họa |
Theo đó, khoản phí xử lý mới được áp dụng trên toàn khối đối với các lô hàng nhỏ bán theo phương thức bán hàng từ xa, trong đó có thương mại điện tử. Mức phí do Ủy ban châu Âu quy định là 2 Euro cho mỗi mặt hàng, nhằm góp phần trang trải chi phí kiểm tra, giám sát của cơ quan Hải quan khi quản lý dòng bưu kiện nhỏ.
Khoản phí này độc lập với mức thuế nhập khẩu cố định 3 Euro đã được áp dụng từ ngày 1/7/2026 đối với hàng hóa trong các bưu kiện trị giá dưới 150 Euro. Sự khác biệt về bản chất và đơn vị tính là điểm người bán cần chú ý khi xác định chi phí đưa hàng vào thị trường EU.
Cụ thể, thuế nhập khẩu 3 Euro được tính theo từng nhóm hàng hóa trong bưu kiện, không phải áp dụng một lần cho toàn bộ bưu kiện. Theo ví dụ điển hình EU đưa ra, một bưu kiện chứa hai món đồ chơi, một áo khoác len và ba chai dầu gội có ba nhóm hàng hóa, nên tổng số thuế nhập khẩu là 9 Euro. Như vậy, việc gom nhiều sản phẩm vào một bưu kiện không đồng nghĩa chỉ phát sinh một khoản thuế, người bán cần phân biệt thuế nhập khẩu với phí xử lý, đồng thời xác định đúng nhóm hàng để tính chi phí.
Các biện pháp mới được triển khai trong bối cảnh lượng hàng thương mại điện tử giá trị thấp vào EU tăng mạnh, cải cách không chỉ tập trung vào thu thuế và phí, mà còn làm rõ chủ thể chịu trách nhiệm.
Theo thông cáo ngày 3/9/2026 của Hội đồng EU, Bộ luật Hải quan Liên minh được cập nhật xác định các nền tảng thương mại điện tử ngoài EU là bên nhập khẩu đối với hàng hóa mà họ bán vào thị trường này. Các nền tảng có trách nhiệm bảo đảm hoàn tất thủ tục hải quan và thanh toán thuế nhập khẩu, thay vì để người tiêu dùng cuối cùng tại EU thực hiện.
Các chủ thể hoạt động thương mại điện tử không thực hiện nghĩa vụ có thể bị áp dụng chế tài tài chính. Trong những trường hợp nghiêm trọng nhất, mức phạt có thể lên tới 6% tổng trị giá hàng hóa nhập khẩu của doanh nghiệp trong năm liền trước, kèm theo việc bị tước một số đặc quyền về hải quan, thậm chí bị hạn chế quyền truy cập các nền tảng trực tuyến. Cơ sở tính mức phạt được công bố là trị giá nhập khẩu, không phải doanh thu toàn cầu của doanh nghiệp.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam bán hàng trực tuyến vào EU, các thay đổi này đặt ra nhu cầu rà soát cách phân loại hàng hóa, thông tin khai báo và thỏa thuận với nền tảng về thủ tục, thuế, phí. Việc quy định nền tảng chịu trách nhiệm trước cơ quan Hải quan không đủ để kết luận nền tảng sẽ tự gánh toàn bộ chi phí thương mại; việc phân bổ chi phí với người bán cần được xem xét trong điều khoản giao dịch cụ thể.
 |
| Doanh nghiệp cần cân nhắc điều chỉnh giá bán, chấp nhận giảm biên lợi nhuận hoặc thỏa thuận lại việc phân bổ chi phí với nền tảng và đối tác. Ảnh minh họa, hỗ trợ bởi AI. |
Thay đổi của EU diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam đang mở rộng xuất khẩu qua các nền tảng trực tuyến, dù mức độ tham gia thị trường châu Âu còn hạn chế. Nguyên nhân chủ yếu là do những trở ngại về tiêu chuẩn chất lượng, môi trường và yêu cầu pháp lý tại EU.
Xét về cơ chế tác động, nhóm cần rà soát trước tiên là doanh nghiệp gửi các đơn hàng nhỏ từ Việt Nam trực tiếp đến người tiêu dùng EU. Với những lô hàng thuộc diện áp dụng, thuế nhập khẩu và phí xử lý làm tăng chi phí đưa sản phẩm đến người mua. Doanh nghiệp sẽ phải cân nhắc điều chỉnh giá bán, chấp nhận giảm biên lợi nhuận hoặc thỏa thuận lại việc phân bổ chi phí với nền tảng và đối tác.
Quy định mới của EU làm tăng thêm áp lực đối với hàng xuất khẩu giá trị thấp qua sàn thương mại điện tử. Để minh họa, nếu một sản phẩm chịu phí xử lý 2 Euro có giá trị 20 Euro, thì khoản phí này tương đương 10% giá trị sản phẩm; với sản phẩm trị giá 100 Euro, tỷ lệ là 2%. Chưa bao gồm thuế nhập khẩu, thuế GTGT, phí vận chuyển và các khoản phí khác.
Bên cạnh đó, mức độ tác động cũng cần được phân biệt theo cách tổ chức giao hàng. Đơn hàng gửi trực tiếp từ Việt Nam và hàng được nhập khẩu theo lô vào kho tại EU rồi phân phối cho người mua có quy trình nhập khẩu khác nhau. Vì vậy, không thể lấy tổng số sản phẩm bán qua sàn để nhân với mức thuế hoặc phí bưu kiện nhỏ, doanh nghiệp cần kiểm tra cụ thể luồng hàng, trị giá lô hàng và chủ thể đứng tên nhập khẩu trước khi tính chi phí.
Bên cạnh chi phí, việc EU tăng trách nhiệm của nền tảng đối với thủ tục hải quan và tiền thuế đặt ra yêu cầu người bán chuẩn bị chính xác thông tin sản phẩm, trị giá và hồ sơ liên quan. Về mặt vận hành, quy định này có thể khiến nền tảng yêu cầu người bán cung cấp dữ liệu đầy đủ hơn.
Từ những thay đổi trên, doanh nghiệp Việt cần tính hiệu quả theo từng sản phẩm và từng phương án giao hàng, đồng thời tăng giá trị sản phẩm để giảm sức ép của các khoản thu cố định.
