Không để xảy ra tình trạng lợi dụng biến động nhiên liệu để tăng giá cước vận tải

Bộ Xây dựng yêu cầu tuyệt đối không để xảy ra tình trạng lợi dụng biến động giá nhiên liệu để tăng giá bất hợp lý. Ảnh: Internet

Bộ Xây dựng vừa có Công văn số 4291/BXD-VT&ATGT ngày 20/3/2026 yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố và các cơ quan quản lý chuyên ngành tăng cường công tác quản lý giá cước vận tải trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động mạnh.

Theo Bộ Xây dựng, diễn biến căng thẳng, phức tạp của xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông đã đẩy giá dầu thô và các sản phẩm xăng, dầu trên thị trường tăng cao, biến động khó lường, tác động trực tiếp đến chi phí vận tải, gây áp lực lớn lên hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Ngày 6/3/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2/2026, trong đó đưa ra các giải pháp nhằm bình ổn giá nhiên liệu trong nước trước những diễn biến căng thẳng tại khu vực Trung Đông.

Bộ Xây dựng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Xây dựng phối hợp với các cơ quan liên quan theo dõi chặt chẽ tác động của giá nhiên liệu đến giá cước vận tải trên địa bàn, đặc biệt là giá cước vận chuyển hành khách và hàng hóa thiết yếu.

Các địa phương cần hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện kê khai giá cước theo đúng quy định của Luật Giá và các văn bản hướng dẫn, bảo đảm tính đúng, tính đủ chi phí, đồng thời tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết và bán đúng giá niêm yết.

Bộ Xây dựng nhấn mạnh yêu cầu xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng lợi dụng biến động giá nhiên liệu để tăng giá cước vận tải bất hợp lý.

Đối với các cơ quan quản lý chuyên ngành vận tải, Bộ Xây dựng yêu cầu tiếp tục theo dõi diễn biến giá nhiên liệu và tác động đến giá dịch vụ vận tải, kịp thời tổng hợp, báo cáo và đề xuất các giải pháp điều hành phù hợp nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến hoạt động vận tải và đời sống người dân.

Đáng chú ý, Bộ Xây dựng khuyến khích các đơn vị đang thực hiện giá dịch vụ theo khung giá do Nhà nước ban hành chủ động giảm giá, áp dụng mức giá sàn đối với các dịch vụ ít hoặc không bị ảnh hưởng bởi việc tăng giá nhiên liệu.

Bên cạnh đó, các đơn vị kinh doanh vận tải được yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, điều hành nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh, đồng thời từng bước chuyển đổi phương tiện sang sử dụng năng lượng điện và năng lượng sạch để giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Việc Bộ Xây dựng ban hành công văn tăng cường quản lý giá cước vận tải trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động mạnh được đánh giá là cần thiết và kịp thời, nhất là khi chi phí logistics đang trở thành yếu tố rủi ro lớn đối với hoạt động xuất nhập khẩu.

Khi giá nhiên liệu tăng nhanh do tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí vận tải thường phản ứng gần như ngay lập tức, kéo theo chi phí logistics tăng theo cấp số nhân.

Điều này làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu, thu hẹp biên lợi nhuận của doanh nghiệp và thậm chí làm gián đoạn chuỗi cung ứng nếu doanh nghiệp không kịp điều chỉnh hợp đồng hoặc giá bán.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu kiểm soát chặt chẽ việc kê khai, niêm yết và điều chỉnh giá cước vận tải giúp hạn chế tình trạng “tăng giá dây chuyền” hoặc tăng giá vượt mức chi phí thực tế. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với hoạt động xuất nhập khẩu, bởi chi phí logistics không chỉ phụ thuộc vào giá nhiên liệu mà còn chịu tác động từ tâm lý thị trường và hành vi điều chỉnh giá của các đơn vị vận tải.

Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, việc kiểm soát giá cước vận tải không chỉ giúp ổn định chi phí trước mắt mà còn tạo điều kiện duy trì dòng chảy hàng hóa trong bối cảnh thị trường quốc tế biến động.

Thực tế cho thấy, trong các giai đoạn khủng hoảng trước đây như đại dịch Covid-19, chi phí logistics tăng đột biến đã trở thành một trong những nguyên nhân chính khiến nhiều đơn hàng bị trì hoãn hoặc hủy bỏ, ảnh hưởng trực tiếp đến kim ngạch xuất khẩu.

Có thể nói, trong bối cảnh chi phí logistics đang là một trong những “nút thắt” lớn nhất đối với năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam, việc tăng cường quản lý giá cước vận tải không chỉ là biện pháp bình ổn giá trước mắt mà còn là công cụ quan trọng để bảo vệ chuỗi cung ứng và duy trì đà xuất nhập khẩu trong điều kiện thị trường toàn cầu nhiều biến động.