Xuất khẩu chịu sức ép, doanh nghiệp kiến nghị hạ lãi vay

Doanh nghiệp làm thủ tục xuất khẩu sầu riêng qua cảng Cát Lái. Ảnh: T.H

Doanh nghiệp xuất khẩu lo hủy đơn hàng

Theo ông Nguyễn Phước Hưng, Phó Chủ tịch thường trực HUBA, từ cuối tháng 2/2026, tác động từ xung đột tại khu vực Trung Đông đã khiến doanh nghiệp Việt Nam đối mặt với nhiều áp lực gia tăng.

Giá nhiên liệu và các nguyên vật liệu có nguồn gốc từ dầu mỏ tăng 30-40%, trong khi chi phí logistics cho hàng xuất khẩu tăng gấp 2-3 lần; các đơn hàng bị xé nhỏ kèm theo việc bất ổn đường vận chuyển; tiền bán hàng về chậm làm kéo dài vòng quay vốn; khó xác định thời gian nhập khẩu nguyên vật liệu, thiết bị làm ảnh hưởng tới kế hoạch giao hàng, tạo nên việc tình trạng bị hủy, phạt hợp đồng không lường trước được...

Đối với ngành dệt may - thời trang, áp lực chi phí logistics tăng gấp 3 lần, hải trình kéo dài thêm 20 ngày. Bên cạnh đó, chi phí vận tải đã tăng phi mã: giá cước container đi Mỹ và EU tăng gấp 2-3 lần; tuyển sang Bờ Đông Hoa Kỳ phải gánh thêm phụ phí rủi ro chiến tranh từ 2.000 – 4.000 USD/container. Tình trạng thiếu hụt container rỗng xảy ra tại các cảng lớn như Cát Lái, Hải Phòng do chu kỳ quay đầu tàu kéo dài…

Đáng chú ý, một số doanh nghiệp xuất khẩu đang đối mặt với nguy cơ bị hoãn, hủy đơn hàng xuất khẩu trực tiếp sang Trung Đông mà không được bồi thường do điều kiện bất khả kháng. Việc thanh toán quốc tế và xác nhận thư tín dụng cũng gặp vướng mắc do hệ thống ngân hàng bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt hoặc rủi ro an ninh....

Kiến nghị vốn vay xuất khẩu lãi suất dưới 6%

Bên cạnh các khó khăn do biến động từ tình hình quốc tế, các doanh nghiệp còn gặp một số khó khăn từ nội tại như: khó tuyển dụng và giữ chân lao động phổ thông trong khi chi phí đào tạo cao; chi phí đầu tư đáp ứng tiêu chuẩn xanh hóa ESG cao, các doanh nghiệp nhỏ không có đủ vốn đầu tư… Trong khi đó, vốn tín dụng do ngân hàng cung cấp thường là ngắn hạn, không phù hợp với vòng quay vốn giai đoạn hiện nay và lãi suất vay vốn trên 8.5%... bào mòn biên lợi nhuận của doanh nghiệp.

Theo các doanh nghiệp, mặt bằng lãi suất cho vay hiện nay khá cao, phổ biến trên 8,5%/năm; riêng một số lĩnh vực như bất động sản có thể lên tới 14-15%/năm, tạo gánh nặng đáng kể cho hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc biệt là các doanh nghiệp xuất khẩu.

Trước thực tế này, doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh đề xuất hệ thống ngân hàng cần áp dụng cơ chế tín dụng linh hoạt hơn, bao gồm nới lỏng điều kiện vay và kéo dài thời hạn vay đối với các đơn hàng xuất khẩu. Đồng thời, Hiệp hội kiến nghị xem xét đưa mặt bằng lãi suất xuống dưới 6%/năm cho nhóm doanh nghiệp xuất khẩu nhằm giảm áp lực chi phí tài chính, trên tinh thần chia sẻ rủi ro và hỗ trợ doanh nghiệp duy trì dòng tiền.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng đề xuất Nhà nước xem xét giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, đồng thời đẩy nhanh tiến độ hoàn thuế. Các quy định về kiểm tra chuyên ngành cần được hoàn thiện theo hướng quản lý rủi ro, tăng cường hậu kiểm để tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu.

Trước tình trạng chi phí logistics tăng, Huba kiến nghị giảm lãi suất cho vay đối với hàng xuất khẩu. Ảnh: T.H

Liên quan đến chi phí logistics, các doanh nghiệp cho biết, hệ thống logistics hiện nay còn thiếu đồng bộ, chi phí cao và chịu tác động mạnh từ biến động quốc tế, trong khi tình hình vận tải và chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục diễn biến phức tạp, khó dự báo, làm gia tăng chi phí đầu vào và ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh cũng như hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp.

Do đó, doanh nghiệp kiến nghị Thành phố sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển hệ thống logistics theo hướng đồng bộ, hiện đại, tăng cường kết nối liên vùng, tập trung đầu tư hạ tầng, phát triển trung tâm logistics và ứng dụng công nghệ nhằm tối ưu hóa vận hành và giảm chi phí dịch vụ.

Đồng thời, kiến nghị Thành phố triển khai các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu theo hướng: nâng mức hỗ trợ tài chính về gian hàng, quảng bá sản phẩm ra nước ngoài, đa dạng hóa thị trường, hỗ trợ tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế, tăng cường cung cấp thông tin, dự báo và cảnh báo sớm về biến động thị trường và rủi ro địa chính trị.

Trước mắt doanh nghiệp đề xuất, TP. Hồ Chí Minh nghiên cứu các công cụ hỗ trợ như cơ chế bình ổn chi phí logistics, đồng thời xem xét thành lập quỹ hỗ trợ vận chuyển nhằm giúp doanh nghiệp ứng phó với biến động thị trường.

Đồng thời, ban hành và triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh, bao gồm cơ chế tín dụng xanh, hỗ trợ kiểm kê và giảm phát thải…