Hồ tiêu trong kỷ nguyên tái định hình thương mại toàn cầu

Các chuyên gia trao đổi, thảo luận tại hội nghị.

Củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Từ ngày 3-5/3/2026, tại Đà Nẵng, Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam tổ chức Hội nghị Quốc tế ngành Hồ tiêu và Gia vị Việt Nam - VIPO 2026 với chủ đề “Hồ tiêu trong kỷ nguyên tái định hình thương mại toàn cầu”. Sự kiện thu hút sự tham dự của lãnh đạo địa phương, đại diện cơ quan quản lý trung ương, các hiệp hội gia vị quốc tế, hợp tác xã và đông đảo doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu, giám định, logistics trong chuỗi cung ứng gia vị.

Ông Trần Nam Hưng - Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng cho biết, trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động, yêu cầu về chất lượng và truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe, ngành Hồ tiêu và gia vị Việt Nam phải tăng cường liên kết chuỗi giá trị, hướng tới phát triển bền vững. Đà Nẵng sẵn sàng đóng vai trò trung tâm kết nối dịch vụ, logistics và thương mại, góp phần gắn kết các vùng nguyên liệu với thị trường trong nước và quốc tế.

Qua nhiều năm tổ chức, VIPO đã trở thành một trong những diễn đàn quốc tế quan trọng của ngành gia vị Việt Nam. Năm 2026, hội nghị tiếp tục tạo nền tảng đối thoại giữa quốc gia sản xuất, nhà nhập khẩu, cơ quan quản lý và doanh nghiệp nhằm cập nhật xu hướng thị trường, quy định thương mại, đồng thời thảo luận mô hình sản xuất bền vững cho tương lai ngành gia vị toàn cầu.

Trong hơn hai thập kỷ qua, Việt Nam vươn lên trở thành quốc gia sản xuất và xuất khẩu hồ tiêu lớn nhất thế giới, chiếm tỷ trọng lớn trong thương mại hồ tiêu toàn cầu. Bên cạnh hồ tiêu, Việt Nam còn củng cố vị thế với quế, hoa hồi, ớt, gừng và nghệ, góp phần đa dạng hóa nguồn cung gia vị quốc tế.

Tuy nhiên, thương mại gia vị toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ. Quy định về an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn phát triển bền vững, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn môi trường ngày càng nghiêm ngặt. Biến đổi khí hậu, biến động địa chính trị và chính sách thương mại mới tiếp tục làm thay đổi cấu trúc chuỗi cung ứng nông sản. VIPO 2026 vì vậy được xem là dấu mốc để ngành hồ tiêu Việt Nam tái định vị chiến lược phát triển trong bối cảnh mới.

Chuyển đổi bền vững và công nghệ là trụ cột

Ngay sau phiên khai mạc, hội nghị bước vào chuyên đề “Chất lượng và Phát triển bền vững” - nội dung trọng tâm của ngành gia vị hiện nay. Bà Laura Shumow - Giám đốc Điều hành Hiệp hội Thương mại Gia vị Hoa Kỳ và ông Benoit Winstel - Chủ tịch Hiệp hội Gia vị châu Âu đã cập nhật những thay đổi mới trong quy định nhập khẩu tại Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu.

VIPO 2026 với chủ đề “Hồ tiêu trong kỷ nguyên tái định hình thương mại toàn cầu”.

Các thị trường lớn tăng cường kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, chất gây ô nhiễm, tính xác thực sản phẩm, ghi nhãn và truy xuất nguồn gốc trên toàn bộ chuỗi cung ứng. Dù gia vị được sử dụng với lượng nhỏ trong chế biến thực phẩm, nhưng lại giữ vai trò quan trọng đối với ngành công nghiệp thực phẩm toàn cầu. Nhiều loại gia vị chỉ trồng được tại vùng khí hậu nhiệt đới, khiến thương mại quốc tế trở thành yếu tố thiết yếu bảo đảm nguồn cung cho các thị trường tiêu dùng lớn.

Tại hội nghị, các chuyên gia nhấn mạnh: quản lý chất lượng phải bắt đầu từ vùng nguyên liệu. Sự phối hợp chặt chẽ giữa nông dân, doanh nghiệp chế biến, nhà xuất khẩu và nhà nhập khẩu sẽ giúp đáp ứng các tiêu chuẩn toàn cầu ngày càng khắt khe.

Phát triển bền vững cũng được các chuyên gia thảo luận sâu thông qua các sáng kiến như: hệ thống truy xuất nguồn gốc, mô hình thu mua có trách nhiệm và phương thức canh tác tái sinh. Các giải pháp này hướng tới cải thiện sức khỏe đất, giảm sử dụng hóa chất, tăng đa dạng sinh học và nâng cao khả năng thích ứng trước biến đổi khí hậu.

Đặc trưng sản xuất của Việt Nam với các hộ nông dân nhỏ lẻ, mô hình nông lâm kết hợp và đa dạng hóa cây trồng được đánh giá có tiềm năng lớn để phát triển nông nghiệp bền vững. Khi được hỗ trợ bởi đào tạo, giám sát và chứng nhận phù hợp, đây có thể trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng của gia vị Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Công nghệ được xem là đòn bẩy then chốt. Các giải pháp xử lý sau thu hoạch như tiệt trùng bằng hơi nước giúp loại bỏ nguy cơ nhiễm vi sinh vật trong gia vị khô mà vẫn giữ chất lượng tự nhiên. Hệ thống kiểm nghiệm phòng thí nghiệm hiện đại và quy trình kiểm soát mầm bệnh được thẩm định góp phần giảm thiểu rủi ro, bảo vệ uy tín quốc gia xuất khẩu.

Bên cạnh đó, chuyển đổi số và các công cụ truy xuất nguồn gốc như bản đồ vùng trồng, hệ thống dữ liệu nông trại, nền tảng quản lý chất lượng đang trở thành công cụ quan trọng nâng cao tính minh bạch và quản trị rủi ro. Hội nghị sẽ tiếp tục trong các ngày 4-5/3/2026 với các phiên thảo luận về vụ mùa, thị trường hồ tiêu và gia vị toàn cầu, cùng hoạt động kết nối, tham quan thực tế vùng sản xuất quế, ớt tại Đà Nẵng và vườn hồ tiêu tại Đắk Lắk, mở ra nhiều cơ hội hợp tác cho giai đoạn phát triển mới của ngành.