 |
| Doanh nghiệp nêu ý kiến đóng góp tại hội nghị đối thoại do Chi cục Hải quan khu vực VII tổ chức ngày 23/10/2026. Ảnh: Thu Thủy |
Trong quá trình thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu, cơ quan Hải quan cần kịp thời giải thích những quy định liên quan đến từng loại hình hoạt động, hướng dẫn doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ và xử lý các tình huống phát sinh. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp thực hiện đúng chính sách, hạn chế vướng mắc trong thông quan.
Cách tiếp cận này đang được triển khai tại nhiều đơn vị hải quan khu vực. Điển hình, tại Chi cục Hải quan khu vực V quản lý địa bàn Bắc Ninh và Thái Nguyên với gần 5.900 doanh nghiệp thường xuyên làm thủ tục, hơn 80% là doanh nghiệp chế xuất, gia công, sản xuất xuất khẩu, nhu cầu cập nhật chính sách gắn chặt với hoạt động sản xuất của các nhà máy.
Tháng 4/2026, Hải quan khu vực V làm việc với các công ty thuộc Tập đoàn Samsung tại Việt Nam để trao đổi vướng mắc khi thực hiện Thông tư số 121/2025/TT-BTC, tập trung vào thủ tục tạm nhập tái xuất, hoạt động mua bán, gia công, thuê, mượn với doanh nghiệp ưu tiên và báo cáo quyết toán đối với sản phẩm đã xuất khẩu nay tạm nhập để sửa chữa.
Đến tháng 5/2026, hội nghị doanh nghiệp lần thứ nhất của Chi cục Hải quan khu vực V thu hút hơn 300 doanh nghiệp, hiệp hội tham dự trực tiếp và khoảng 150 doanh nghiệp tham gia trực tuyến. Tại đây, đơn vị đã giới thiệu những điểm mới của Nghị định số 167/2025/NĐ-CP và Thông tư số 121/2025/TT-BTC, nhất là các quy định liên quan đến hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ, gia công, sản xuất xuất khẩu và doanh nghiệp chế xuất.
Việc lựa chọn đúng nhóm chính sách sát với cơ cấu doanh nghiệp trên địa bàn giúp nội dung tuyên truyền đi thẳng vào hoạt động thực tế, đồng thời tạo diễn đàn để cơ quan Hải quan tiếp nhận kiến nghị.
Còn ở địa bàn có quy mô doanh nghiệp lớn và nhiều loại hình đặc thù như TP. Hồ Chí Minh, Chi cục Hải quan khu vực II kết hợp nhiều hình thức hỗ trợ: Phân công công chức có chuyên môn trực tiếp hướng dẫn, làm việc với doanh nghiệp và tham gia đối thoại cùng các cơ quan quản lý địa phương.
Từ đầu năm đến nay, Chi cục Hải quan khu vực II đã thực hiện 885 cuộc gặp gỡ, tham gia 60 cuộc đối thoại với doanh nghiệp cùng UBND TP. Hồ Chí Minh và các cơ quan liên quan. Hải quan khu vực II cũng tham gia 242 lượt góp ý văn bản về cơ chế, chính sách, luật, nghị định, quy trình, quy chế từ các đơn vị thuộc Cục Hải quan và 167 lượt góp ý từ sở, ngành thành phố.
Những con số này cho thấy hỗ trợ doanh nghiệp không chỉ là giải đáp hồ sơ riêng lẻ mà còn là quá trình đưa thông tin từ thực tiễn trở lại hoạt động xây dựng chính sách.
Tại Chi cục Hải quan khu vực XII, hội nghị trực tuyến thu hút gần 150 doanh nghiệp và ghi nhận gần 50 câu hỏi, kiến nghị về chính sách, thủ tục; cách làm này mở rộng khả năng tiếp cận sau sắp xếp bộ máy.
Mới đây nhất (ngày 23/10/2026) ở Lào Cai, Chi cục Hải quan khu vực VII tổ chức hội nghị đối thoại với đại diện gần 200 doanh nghiệp. Nhấn mạnh kết quả tại hội nghị, ông Lê Phương, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực VII cho viết, từ đầu năm đơn vị đã hướng dẫn, hỗ trợ hơn 500 lượt doanh nghiệp và giải đáp trên 70 lượt vướng mắc về thủ tục, chính sách thuế, mã số hàng hóa, xuất xứ và trị giá hải quan. Tại hội nghị, doanh nghiệp phản ánh cả những vấn đề phát sinh trong vận chuyển qua biên giới.
Chia sẻ và đánh giá về những nỗ lực của cơ quan Hải quan, ông Đặng Quyết Chiến, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Logistics Kim Thành cho biết, thông qua các hoạt động đối thoại, hướng dẫn và giải đáp trực tiếp, cơ quan Hải quan đã chủ động lắng nghe, nắm bắt khó khăn từ thực tiễn, kịp thời cung cấp thông tin và hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện đúng quy định. Việc duy trì trao đổi thường xuyên cũng giúp tăng cường sự kết nối giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.
Từ góc độ cộng đồng doanh nghiệp, ông Hồ Văn Duy, Giám đốc Công ty xuất nhập khẩu ABZ (đại diện doanh nghiệp đại lý làm thủ tục hải quan) cho rằng, việc cơ quan Hải quan chủ động tổ chức đối thoại, lắng nghe và trao đổi trực tiếp với doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng trong quá trình thực thi chính sách. Qua đó, những bất cập trong quy định và khó khăn khi triển khai được phản ánh kịp thời, giúp cơ quan quản lý có thêm thông tin thực tiễn để xem xét, điều chỉnh và hoàn thiện chính sách.
 |
| Ngày 23/9/2026, Cục Hải quan tổ chức Hội nghị đối thoại định kỳ quý III/2026 với Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam (JCCI). Ảnh: Cục Hải quan |
Thực tế, các cuộc đối thoại của ngành Hải quan không chỉ tập trung phổ biến quy định mà còn đi sâu vào những vấn đề doanh nghiệp đang gặp phải. Tại hội nghị đối thoại định kỳ quý III/2026 với Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam (JCCI) ngày 23/9/2026, Cục Hải quan đã trao đổi, giải đáp 19 vấn đề liên quan đến trị giá hải quan, phân loại hàng hóa, doanh nghiệp chế xuất, quản lý hóa chất và hệ thống công nghệ thông tin. Nhiều nội dung xuất phát từ tình huống nghiệp vụ cụ thể, đòi hỏi cơ quan Hải quan hướng dẫn cách hiểu và áp dụng quy định trong thực tế.
Hoạt động đối thoại, hỗ trợ doanh nghiệp được triển khai trên phạm vi toàn ngành. Tính đến ngày 14/10/2026, toàn ngành Hải quan đã tổ chức gần 130 hội nghị, hội thảo, tọa đàm đối thoại; hỗ trợ trực tiếp gần 2.000 lượt doanh nghiệp và giải đáp hơn 2.500 vướng mắc phát sinh trong quá trình làm thủ tục.
Tuy nhiên, giá trị của những cuộc đối thoại không chỉ nằm ở việc giải đáp từng trường hợp cụ thể. Qua phản ánh của doanh nghiệp, cơ quan Hải quan có thêm cơ sở nhận diện những quy định còn bất cập, những nội dung chưa rõ hoặc cách áp dụng chưa thống nhất. Vì vậy, việc tổng hợp, phân loại và theo dõi kết quả xử lý kiến nghị cần được thực hiện thường xuyên. Những vấn đề thuộc thẩm quyền phải được hướng dẫn kịp thời; những nội dung vượt thẩm quyền cần được chuyển đến cơ quan chức năng; các bất cập từ thực tiễn cần được nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung chính sách.
Đây cũng là hướng để nâng cao chất lượng truyền thông chính sách: không chỉ đưa quy định đến doanh nghiệp mà còn đưa tiếng nói từ doanh nghiệp trở lại quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật. Khi thông tin được trao đổi hai chiều, kiến nghị được xử lý và kết quả được phản hồi rõ ràng, hoạt động đối thoại mới thực sự trở thành kênh hỗ trợ doanh nghiệp và góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật hải quan.
