 |
| Danh mục hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập đề xuất điều chỉnh hai nhóm hàng là vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ. Ảnh minh họa: Internet |
Một trong những nội dung được Cục Hải quan rà soát khi xây dựng dự thảo Thông tư quy định Danh mục hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập là nhóm vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ.
Tại Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg, nhóm hàng này được quy định bằng các dòng hàng cụ thể kèm mã số phân loại hàng hóa. Qua đối chiếu với các danh mục quản lý chuyên ngành của Bộ Công Thương, Cục Hải quan nhận thấy giữa các danh mục có sự khác nhau về tên hàng, mã số hàng hóa và phạm vi mặt hàng.
Cụ thể, Danh mục ban hành kèm Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg có 41 dòng hàng liên quan đến tiền chất thuốc nổ và vật liệu nổ công nghiệp. Khi so sánh với danh mục tại Thông tư số 23/2024/TT-BCT và Thông tư số 33/2026/TT-BCT của Bộ Công Thương, có 26/41 dòng hàng thống nhất về tên hàng và mã số HS trong cả ba danh mục; 3/41 dòng có cùng tên hàng nhưng khác mã số HS; 6/41 dòng khác cả tên hàng và mã số HS.
Bên cạnh đó, có 6/41 dòng hàng thuộc Danh mục tại Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg nhưng không nằm trong các danh mục của Bộ Công Thương; trong khi 10/41 dòng không thuộc Danh mục tại Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg nhưng lại có trong các danh mục của Bộ Công Thương.
Cục Hải quan cho rằng sự khác nhau này xuất phát từ mục tiêu quản lý khác nhau của từng văn bản. Tuy nhiên, việc không thống nhất về tên hàng, mã số phân loại hàng hóa và nguyên tắc ứng xử giữa các mặt hàng thuộc Danh mục áp dụng cơ chế quản lý đặc biệt có thể phát sinh khó khăn trong quá trình thực hiện nếu kéo dài.
Trên cơ sở đó, dự thảo không tiếp tục liệt kê 41 dòng hàng như Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg mà đề xuất quy định theo nhóm, với mô tả: “Vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công Thương”.
Cách quy định này gắn việc xác định nhóm hàng với thẩm quyền quản lý chuyên ngành của Bộ Công Thương, thay vì duy trì một danh sách riêng có sự khác biệt về tên hàng và mã số HS. Theo Cục Hải quan, việc điều chỉnh nhằm bảo đảm xác định và áp dụng thống nhất đối với nhóm hàng này.
Như vậy, dự thảo không loại bỏ yêu cầu quản lý đối với vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ. Thay đổi chủ yếu nằm ở cách xác định đối tượng: từ việc liệt kê các dòng hàng và mã số HS cụ thể sang quy định theo phạm vi hàng hóa thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công Thương.
Cùng với vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ, điều hòa nhiệt độ là nhóm hàng được rà soát và điều chỉnh trong dự thảo.
Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg hiện quy định nhóm “Máy điều hòa không khí, có công suất từ 90.000 BTU trở xuống”, mã hàng 8415. Qua rà soát quy định tại Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025, Cục Hải quan xác định điều hòa nhiệt độ công suất trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU theo thiết kế của nhà sản xuất chỉ để lắp trên phương tiện vận tải, gồm ô tô, toa xe lửa, máy bay, trực thăng, tàu, thuyền, không thuộc nhóm hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Trên cơ sở đó, dự thảo đề xuất loại trừ nhóm điều hòa nhiệt độ không chịu thuế tiêu thụ đặc biệt khỏi Danh mục hàng hóa phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập.
Cụ thể, dự thảo quy định: “Điều hoà nhiệt độ công suất trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU trừ loại theo thiết kế của nhà sản xuất chỉ để lắp trên phương tiện vận tải bao gồm ô tô, toa xe lửa, máy bay, trực thăng, tàu, thuyền”.
Như vậy, việc điều chỉnh đối với mặt hàng điều hòa không đồng nghĩa với việc đưa toàn bộ nhóm điều hòa ra khỏi Danh mục. Dự thảo xác định cụ thể phạm vi hàng hóa thuộc diện quản lý, đồng thời loại trừ loại điều hòa theo thiết kế của nhà sản xuất chỉ để lắp trên các phương tiện vận tải nêu trên.
Trong Phụ lục dự thảo, nhóm hàng này vẫn được đặt tại mục “Máy điều hòa không khí, có công suất từ 90.000 BTU trở xuống”, mã hàng 8415; phần mô tả hàng hóa được điều chỉnh theo nội dung mới. Hồ sơ cũng nêu mã số HS của nhóm hàng này thuộc nghiệp vụ chuyên môn về thuế hải quan xác định.
Việc điều chỉnh hai nhóm hàng cho thấy dự thảo tiếp cận Danh mục theo hướng rà soát cụ thể từng nhóm, gắn với quy định quản lý chuyên ngành tương ứng. Với vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ, trọng tâm là xử lý sự khác nhau giữa Danh mục quản lý tại cửa khẩu nhập và các danh mục chuyên ngành. Với điều hòa nhiệt độ, trọng tâm là cập nhật phạm vi hàng hóa trên cơ sở quy định về thuế tiêu thụ đặc biệt.
Đồng thời, dự thảo bổ sung quy định chuyển tiếp do có sự thay đổi Danh mục đối với hai nhóm hàng này. Theo đó, đối với hàng hóa thuộc Danh mục ban hành kèm Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg nhưng không thuộc Danh mục ban hành kèm Thông tư mới, nếu đã đăng ký tờ khai hải quan trước ngày Thông tư có hiệu lực thì tiếp tục hoàn thành thủ tục hải quan tại cửa khẩu.
Quy định này tạo căn cứ xử lý đối với những lô hàng đã đăng ký tờ khai trước thời điểm chính sách mới được áp dụng, tránh phát sinh cách hiểu khác nhau khi chuyển từ Danh mục hiện hành sang Danh mục mới.
Theo Cục Hải quan, qua những điều chỉnh này, dự thảo tiếp cận Danh mục theo hướng rà soát cụ thể từng nhóm hàng, bảo đảm quản lý tại cửa khẩu nhập thống nhất với quy định chuyên ngành và pháp luật mới.
