 |
| Công chức Hải quan khu vực II trực 24/7 thông quan các lô hàng xăng dầu nhập khẩu. Ảnh: Lê Thu |
Theo Cục Hải quan, Thông tư số 69/2016/TT-BTC quy định khá chi tiết, kỹ thuật, trong khi tại một số công đoạn của quy trình xuất nhập khẩu đã có máy móc, thiết bị hỗ trợ giám sát. Việc rà soát nhằm bảo đảm quy định phù hợp thực tế và giảm rủi ro cho công chức thực hiện kiểm tra, giám sát.
Ngoài ra, trong lĩnh vực hải quan, Bộ Tài chính đã phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa 9 thủ tục hành chính đối với mặt hàng xăng dầu tại Quyết định số 2421/QĐ-BTC ngày 9/7/2025. Đây là một trong những cơ sở để Cục Hải quan xây dựng Thông tư thay thế Thông tư số 69/2016/TT-BTC.
Theo hồ sơ dự thảo, phạm vi điều chỉnh của Thông tư mới sẽ được thu gọn, tập trung hướng dẫn thủ tục hải quan đối với hoạt động kinh doanh xăng dầu, nguyên liệu pha chế xăng dầu, quy định thủ tục đối với dầu thô xuất nhập khẩu. Các nội dung về khí, hóa chất và một số hàng hóa phục vụ hoạt động dầu khí được rà soát theo hướng không tiếp tục duy trì các quy định đặc thù tại thông tư này, phù hợp với các quy định pháp luật chuyên ngành mới.
Về nguyên tắc thực hiện, dự thảo quy định thống nhất thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát đối với hoạt động xuất nhập khẩu, kinh doanh tạm nhập tái xuất, chuyển tiêu thụ nội địa xăng dầu, nguyên liệu pha chế xăng dầu theo hệ thống quy định chung về thủ tục hải quan và các quy định hướng dẫn liên quan. Một số nội dung đặc thù vẫn được giữ lại, gồm đăng ký tờ khai khi bơm xăng dầu, xác định lượng hàng hóa và lấy mẫu kiểm tra.
Dự thảo đồng thời bổ sung quy định đối với kho, bãi chứa xăng dầu xuất nhập khẩu, tạm nhập tái xuất phải đáp ứng điều kiện tập kết, kiểm tra, giám sát hải quan. Đáng chú ý, xăng dầu, nguyên liệu pha chế xăng dầu nhập khẩu, tạm nhập chưa thông quan được đề xuất cho phép bơm và lưu giữ chung với hàng hóa cùng chủng loại đã có sẵn trong bồn, bể.
Đối với trường hợp hàng nhập khẩu đã bơm chung với hàng có sẵn trong bồn, bể nhưng kết quả kiểm tra chất lượng không đạt yêu cầu nhập khẩu, dự thảo quy định phải xử lý tái xuất hoặc tái chế toàn bộ lượng hàng trong bồn, bể.
Trong hoạt động kinh doanh tạm nhập tái xuất, dự thảo cũng cho phép trường hợp xăng dầu, nguyên liệu tạm nhập chuyển tiêu thụ nội địa hoặc tái xuất, thương nhân được lấy hàng cùng chủng loại có sẵn tại các kho khác của chính thương nhân đã được cơ quan Hải quan công nhận đủ điều kiện tập kết, kiểm tra, giám sát để thực hiện.
Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là tăng ứng dụng công nghệ trong giám sát hàng hóa. Cục Hải quan đề xuất thực hiện giám sát thông qua thiết bị đo mức bồn, bể hoặc hệ thống quản lý, giám sát xăng dầu của thương nhân kết nối với cơ quan Hải quan.
Định hướng này gắn với thực tế các thủ tục đối với tàu biển, tàu bay hiện đã được hoàn thiện hơn, phần lớn thực hiện trên môi trường điện tử và có cơ sở dữ liệu chung để tra cứu, khai thác.
Cục Hải quan cho biết, do những điều kiện quản lý đã thay đổi so với thời điểm ban hành Thông tư số 69/2016/TT-BTC, yêu cầu quản lý đối với hoạt động cung ứng xăng dầu không cần duy trì mức độ chặt chẽ như trước.
Đối với xăng dầu cung ứng cho tàu biển xuất cảnh, dự thảo cho phép thương nhân lựa chọn nguồn xăng dầu phục vụ hành trình quốc tế từ nguồn nhập khẩu, kinh doanh tạm nhập tái xuất hoặc sản xuất trong nước. Việc giám sát bơm hàng từ bồn, bể lên phương tiện vận chuyển và từ phương tiện vận chuyển lên tàu biển xuất cảnh được thực hiện theo nguyên tắc quản lý rủi ro.
Trường hợp hải quan quản lý khu vực bồn, bể khác hải quan quản lý cảng biển nơi tàu neo đậu, cơ quan Hải quan quản lý bồn, bể thực hiện niêm phong phương tiện vận chuyển và lập biên bản bàn giao cho hải quan quản lý cảng biển.
Trường hợp tàu biển sau khi được cung ứng xăng dầu thay đổi lịch trình, chuyển cảng hoặc chạy thêm chặng nội địa, thương nhân thực hiện thủ tục chuyển tiêu thụ nội địa đối với lượng xăng dầu sử dụng cho chặng nội địa và khai sửa đổi, bổ sung theo quy định.
Với hoạt động cung ứng cho tàu bay, hồ sơ dự thảo cũng đặt vấn đề đơn giản hóa thủ tục trên cơ sở thực tế hoạt động này chủ yếu sử dụng nguồn tạm nhập. Theo quy định trước đây, doanh nghiệp thực hiện theo hình thức đăng ký tờ khai xuất khẩu một lần hoặc giao nhận trước, đăng ký tờ khai hải quan sau trong thời hạn 30 ngày. Dự thảo được xây dựng theo hướng đơn giản hóa thủ tục trên cơ sở phương thức quản lý điện tử và cơ sở dữ liệu hiện có.
