Xung lực mới cho hợp tác song phương Việt Nam - Australia

Hợp tác kinh tế - thương mại và đầu tư trở thành trụ cột quan trọng giữa Việt Nam - Australia. Ảnh: Minh họa có sự hỗ trợ từ AI.

Nền tảng chính trị mở đường cho thương mại song phương

Việt Nam và Australia thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 26/2/1973, từng bước nâng cấp lên Đối tác Toàn diện năm 2009, Đối tác Toàn diện tăng cường năm 2015, Đối tác Chiến lược năm 2018 và Đối tác Chiến lược Toàn diện tháng 3/2024. Sau hơn hai năm triển khai khuôn khổ hợp tác mới, khoảng 96% các dòng hành động trong Kế hoạch hành động giai đoạn 2024-2027 đã hoàn thành hoặc được triển khai đúng tiến độ.

Trên nền tảng chính trị ngày càng vững chắc hơn, hợp tác kinh tế - thương mại và đầu tư trở thành trụ cột quan trọng giữa Việt Nam - Australia. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt 14 tỷ USD, giảm 0,3% so với năm 2024. Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Australia đạt 6,8 tỷ USD, tăng 5,6% so với cùng kỳ; kim ngạch nhập khẩu đạt 7,2 tỷ USD, giảm 5,3%, qua đó nhập siêu 378,9 triệu USD, giảm 67% so với cùng kỳ. Australia là đối tác thương mại lớn thứ 7 của Việt Nam, còn Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 10 của Australia.

Đáng chú ý, 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch hai chiều đạt trên 8,1 tỷ USD, tăng gần 22% so với cùng kỳ năm trước. Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Australia đạt hơn 3,8 tỷ USD, tăng hơn 25% so với cùng kỳ, cao hơn mức tăng trưởng xuất khẩu bình quân của cả nước. Đà tăng này cho thấy, dư địa thị trường này còn lớn, đồng thời phản ánh tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế đang được khai thác hiệu quả.

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường, thương mại hai chiều Việt Nam - Australia hiện ở mức hơn 14 tỷ USD; hai nền kinh tế có tính bổ trợ cao và cùng là thành viên của CPTPP, RCEP, AANZFTA. Đây là cơ sở để mở rộng thương mại, đầu tư, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và phát triển các ngành công nghiệp tương lai.

Bênh cạnh đó, hợp tác đầu tư đang tạo thêm chiều sâu cho quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước. Tính đến 31/5/2026, Australia có 734 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam, tổng vốn đăng ký hơn 1,9 tỷ USD; Việt Nam có 101 dự án đầu tư sang Australia và 11 lượt điều chỉnh, tổng vốn đăng ký 554,7 triệu USD. Qua đó, thương mại gắn với dòng vốn, công nghệ và năng lực sản xuất sẽ tạo dư địa phát triển.

Chuyến thăm Australia lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt ra yêu cầu chuyển nền tảng chính trị thành kết quả hợp tác kinh tế. Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh mục tiêu “không chỉ dừng ở mở rộng quan hệ” mà hướng tới tạo xung lực phát triển mới; lãnh đạo hai nước sẽ trao đổi về công nghệ, chuyển đổi năng lượng và đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao.

Mở rộng thị trường, nâng chất lượng hợp tác

Từ nền tảng tin cậy chính trị ngày càng được củng cố, quan hệ Việt Nam - Australia đang đứng trước yêu cầu chuyển những cam kết ở cấp cao thành các chương trình hợp tác kinh tế cụ thể, tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp hai nước mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Thực tế cho thấy, các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối đầu tư và giao thương doanh nghiệp đang trở thành cầu nối quan trọng để biến dư địa hợp tác thành những kết quả thực chất.

Bà Trần Thị Thanh Mỹ, Phó Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Sydney, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Australia cho rằng, việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện đã tạo nền tảng vững chắc, đưa hợp tác kinh tế - thương mại và đầu tư giữa Việt Nam - Australia đi vào chiều sâu. Bà Mỹ nhấn mạnh: “Đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy thương mại song phương tăng trưởng bền vững”, hướng tới mục tiêu kim ngạch hai chiều đạt 20 tỷ USD trong thời gian tới.

Đặc biệt, sự kiện kết nối doanh nghiệp Việt Nam - Australia (Meet Australia) diễn ra từ ngày 18-20/5/2026 tại TP. Hồ Chí Minh vừa qua đã quy tụ hơn 50 doanh nghiệp Australia và trên 300 doanh nghiệp Việt Nam, tập trung vào lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, tài chính, năng lượng xanh, công nghệ và giáo dục. Sự kiện này mở ra cơ hội kết nối dự án, đối tác giữa doanh nghiệp hai nước.

Theo bà Trần Thị Thanh Mỹ, lĩnh vực tạo động lực mới gồm nông sản chế biến sâu, vật liệu xây dựng, đồ nội thất, năng lượng, khoáng sản thiết yếu và chuyển đổi xanh. Yêu cầu cao về an toàn, truy xuất nguồn gốc thúc đẩy doanh nghiệp tăng chế biến sâu, phát triển thực phẩm Halal và hữu cơ.

Ở lĩnh vực vật liệu xây dựng và đồ nội thất, kế hoạch xây thêm 1,2 triệu căn nhà tại Australia đến năm 2029 mở ra cơ hội cho sắt thép, gỗ, sản phẩm gỗ, nội thất và vật liệu xanh của Việt Nam. Trong khi, năng lượng tái tạo, hydrogen và khoáng sản thiết yếu trở thành mắt xích mới phục vụ chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải.

Thương vụ Việt Nam tại Australia sẽ tiếp tục xúc tiến nhóm hàng thế mạnh, phối hợp với hiệp hội, nhà nhập khẩu và hệ thống phân phối, hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn, đưa hàng hóa của Việt Nam tham gia vào các chuỗi bán lẻ như Coles và Woolworths tại Australia. Đặc biệt, khoảng 20 doanh nghiệp Australia dự kiến sang Việt Nam vào tháng 9/2026 dự Triển lãm Viet Nam International Sourcing Expo 2026 (VIS 2026) sẽ tạo thêm kênh kết nối giữa doanh nghiệp hai nước.

Có thể thấy, điểm nhấn chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia không chỉ ở cam kết cấp cao, mà còn ở khả năng chuyển hóa thành hợp tác kinh tế - thương mại song phương, từ mở rộng đơn hàng, dự án, chuỗi cung ứng và phát triển thị trường mới. Diễn đàn TechConnect ở Sydney, với liên kết “Ba nhà” giữa Chính phủ, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu cùng các văn kiện dự kiến ký kết được kỳ vọng tạo động lực cho quan hệ song phương. Nếu được triển khai hiệu quả, những cam kết này sẽ mở rộng không gian hợp tác, tạo thêm động lực để thương mại hai chiều hướng tới mục tiêu đạt 20 tỷ USD trong thời gian tới.