| Tôm xuất khẩu đạt kỷ lục Thị trường EU - “Vùng trú ẩn” của tôm xuất khẩu giữa biến động thuế quan |
 |
| Sản phẩm tôm chế biến sâu đang có lợi thế xuất khẩu. Ảnh: L.H |
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), Nhật Bản tiếp tục là một trong những thị trường tôm quan trọng và ổn định của Việt Nam. Trong những năm qua, xuất khẩu tôm Việt Nam sang thị trường này biến động theo chu kỳ chung của kinh tế và tiêu dùng Nhật, nhưng vẫn giữ được vai trò là điểm đến lớn, có giá trị và đòi hỏi tiêu chuẩn cao.
Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, tính đến 15/3/2026, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Nhật đạt 89 triệu USD, tăng 2% so với cùng kỳ, chiếm 10,4% tổng xuất khẩu tôm của Việt Nam đi các thị trường; Nhật hiện là thị trường tiêu thụ tôm lớn thứ 3 của Việt Nam, sau Trung Quốc và EU.
Cơ cấu xuất khẩu tôm Việt Nam sang Nhật khá ổn định. Tôm chân trắng tiếp tục là mặt hàng chủ lực. Năm 2025, xuất khẩu tôm chân trắng sang Nhật đạt 386,7 triệu USD, chiếm khoảng 65-70% tổng kim ngạch. Tôm sú đứng thứ hai với 93,2 triệu USD và vẫn giữ vai trò quan trọng ở phân khúc giá trị cao. Ngoài ra còn có các nhóm tôm khác như tôm đỏ, ruốc, tôm sắt, tôm nâu, mắm tôm, tôm chì, tôm vằn và một số dòng đặc thù khác, nhưng tỷ trọng không lớn.
Điểm đáng chú ý là với thị trường Nhật, sự phân hóa theo loài gắn rất rõ với phân khúc tiêu dùng. Tôm chân trắng phù hợp với các sản phẩm phổ thông, ổn định, phục vụ rộng cho bán lẻ và dịch vụ ăn uống. Trong khi đó, tôm sú vẫn có chỗ đứng riêng trong nhóm sản phẩm cao cấp hơn, dù quy mô đã giảm so với khoảng 4-5 năm trước đây do sức mua của người tiêu dùng Nhật chịu tác động từ áp lực chi phí sinh hoạt.
Theo bà Lê Hằng, Phó Tổng thư ký VASEP, trong bức tranh xuất khẩu thủy sản quý 1/2026, mặt hàng tôm tăng trưởng chủ yếu đến từ tôm hùm - sản phẩm có giá trị cao và phụ thuộc lớn vào thị trường Trung Quốc. Trong khi đó, tôm chân trắng - mặt hàng chủ lực tại các thị trường Mỹ, EU-gần như đi ngang, cho thấy sự phục hồi chưa đồng đều giữa các phân khúc.
Về xu hướng trong quý II, bà Hằng nhận định, xuất khẩu trong quý II được dự báo tiếp tục tăng trưởng dương nhưng phân hóa rõ rệt. Tôm và cá tra vẫn là trụ cột; Trung Quốc là động lực chính; trong khi Mỹ và một số thị trường phát triển tiếp tục là yếu tố kìm hãm. Các thị trường có lợi thế về logistics (vị trí địa lý gần, vận chuyển thuận tiện) cùng với lợi thế thuế quan của các hiệp định FTA sẽ là những lựa chọn ưu tiên của các doanh nghiệp thủy sản trong năm nay.
