| Mở rộng thị trường phi truyền thống nhờ kênh số Thương mại điện tử xoay trục sang chất lượng và dữ liệu Việt Nam thành tâm điểm thương mại điện tử xuyên biên giới |
![]() |
| Kênh bán hàng B2B trên sàn TMĐT được xác định là xu hướng mới của thị trường TMĐT toàn cầu. |
Hàng giả - cản trở tiêu dùng số
Theo TS Nguyễn Thị Hà (Khoa Tài chính - Kế toán, Trường Đại học Công nghệ Đông Á), sự số hóa đồng bộ trong các ngành như giao thông, y tế, giáo dục, công nghiệp… tạo ra lượng dữ liệu lớn và nhu cầu kết nối liên tục. Đây là nền tảng để TMĐT tiếp tục phát triển, đóng góp vào mục tiêu đến năm 2050, kinh tế số có thể chiếm hơn 50% tổng giá trị nền kinh tế.
Tuy nhiên, tăng trưởng nhanh cũng kéo theo nhiều rủi ro mới. TS Hà cho rằng, thách thức lớn nhất hiện nay là cạnh tranh công nghệ. Các doanh nghiệp chậm thay đổi có thể bị loại khỏi thị trường khi người dùng ngày càng đòi hỏi trải nghiệm tốt hơn, tốc độ xử lý nhanh hơn và mức độ an toàn cao hơn.
Rủi ro bảo mật thông tin ngày càng rõ nét khi khối lượng dữ liệu người dùng và số lượng giao dịch trực tuyến liên tục tăng. Những nhóm khai thác mặt trái của kinh tế số có thể sử dụng nhiều cách thức tinh vi để xâm nhập hệ thống, đánh cắp dữ liệu hoặc thực hiện các hành vi gian lận tài chính, gây thiệt hại cho người tiêu dùng.
Bên cạnh đó, tâm lý ngần ngại khi giao dịch trực tuyến vẫn tồn tại trong một bộ phận người dân. Lo lắng về sai sót khi thao tác, sợ lộ thông tin cá nhân hoặc gặp rủi ro khi thanh toán khiến nhiều người chưa mạnh dạn mua sắm trên các nền tảng số.
Một yếu tố khác cần được quan tâm là TMĐT xuyên biên giới. Hình thức mua bán này có thể bị lợi dụng để thực hiện hành vi lừa đảo, rửa tiền hoặc giao dịch tài sản số bất hợp pháp. Đây là những vấn đề đòi hỏi sự hoàn thiện pháp lý và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng nhằm đảm bảo an toàn cho người dùng.
Hàng giả, hàng nhái và hàng kém chất lượng là nỗi lo thường trực của người tiêu dùng trên các sàn TMĐT. Theo TS Nguyễn Thị Hà, đây là vấn đề có thật, không chỉ gây thiệt hại cho người mua mà còn ảnh hưởng tới uy tín của cả thị trường.
Bà Hà nhấn mạnh, tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng hay hàng nhái trên nền tảng kinh tế số là có. Vấn đề nằm ở chỗ, khi chúng ta đã nhận diện được tình trạng này thì điều đầu tiên là các nền tảng phải chịu trách nhiệm, bởi họ là bên đồng hành trong quá trình bán hàng.
Theo TS Hà, các sàn cần minh bạch hóa thông tin sản phẩm, chứng từ và nguồn gốc xuất xứ. “Nếu một đơn hàng bị lặp đi lặp lại vi phạm đến ba lần chẳng hạn, theo tôi cần có hình thức xử phạt hành chính, thậm chí xử lý dân sự hoặc hình sự, bởi đó là hành vi biết sai nhưng không sửa”, bà Hà đề xuất.
Bên cạnh trách nhiệm của sàn TMĐT, sự vào cuộc của cơ quan bảo vệ pháp luật, lực lượng quản lý thị trường, hiệp hội bảo vệ người tiêu dùng và chính người dùng cũng rất quan trọng. Chỉ khi có sự phối hợp của các bên, hệ sinh thái TMĐT mới có thể đảm bảo môi trường giao dịch an toàn.
Khuyến mại và xuất khẩu, tăng sức mua trong TMĐT
Để thúc đẩy sức mua trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, TS Nguyễn Thị Hà nhấn mạnh vai trò của các chương trình khuyến mại. Theo bà Hà, khuyến mại cần được đẩy mạnh vào các dịp lễ hội, cuối năm và giai đoạn mua sắm cao điểm. Bà đề xuất phát huy tối đa các sự kiện giảm giá, lễ hội mua sắm, chương trình tri ân khách hàng và hoạt động biếu tặng.
Không chỉ thị trường trong nước, kích cầu hướng ra quốc tế cũng được đánh giá là cần thiết. Việc mở rộng các hoạt động du lịch, thu hút khách quốc tế tới Việt Nam trong các mùa lễ hội và sự kiện đặc biệt có thể tạo ra sức mua đột biến, góp phần lan tỏa hiệu quả kích cầu tới nhiều ngành hàng, trong đó có TMĐT.
Theo TS Hà, một yếu tố quan trọng khác là chính sách thuế, thu nhập và an sinh xã hội. Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp như miễn, giảm thuế hoặc ưu tiên tiếp cận vốn có thể giúp doanh nghiệp hạ giá thành, từ đó hỗ trợ người tiêu dùng.
“Một trong những giải pháp cần thiết là bình ổn giá cả, thậm chí có chính sách khuyến mại để đưa mặt bằng giá trở lại trạng thái bình thường”, bà Hà đề xuất.
Cùng với bình ổn giá, các chính sách an sinh, hỗ trợ thu nhập cần được duy trì và hoàn thiện nhằm giúp người dân có thêm khả năng chi tiêu. Đây là nền tảng quan trọng để duy trì sức mua trên thị trường số, nhất là trong bối cảnh giá cả hàng hóa ở một số nhóm mặt hàng vẫn biến động.
Theo TS Hà, để tạo thêm dư địa tăng trưởng cho TMĐT, cần khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã ký kết. Khi xuất khẩu tăng, doanh nghiệp có thêm nguồn lực mở rộng kinh doanh, hàng hóa lưu thông tốt hơn và sức mua trong nước cũng có cơ hội cải thiện.
Việc mở rộng thị trường xuất khẩu còn giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận người tiêu dùng quốc tế thông qua TMĐT xuyên biên giới. Điều này không chỉ hỗ trợ tăng trưởng doanh thu mà còn tạo động lực nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và cải thiện trải nghiệm người tiêu dùng.