 |
| Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân phát biểu khai mạc sự kiện. |
Định vị thương hiệu quốc gia
Ngày 16/4 tại Hà Nội, Bộ Công Thương (Cục Xúc tiến thương mại) tổ chức Lễ khai mạc Tuần lễ Thương hiệu quốc gia Việt Nam và Diễn đàn Thương hiệu quốc gia Việt Nam 2026 với chủ đề “Thương hiệu quốc gia Việt Nam trong kỷ nguyên mới”. Sự kiện quy tụ lãnh đạo các bộ, ngành, đại sứ, thương vụ, chuyên gia quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp, khẳng định tầm quan trọng của thương hiệu quốc gia trong chiến lược phát triển kinh tế giai đoạn mới.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh: Thương hiệu quốc gia không chỉ là hoạt động xúc tiến thương mại đơn thuần mà phải được xác định là “tài sản chiến lược, phản ánh năng lực tổng thể và uy tín của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu”. Theo ông Tân, trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng, Việt Nam cần chuyển mạnh sang nền kinh tế dựa trên năng suất, chất lượng và tính tự chủ, lấy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững làm trụ cột.
Thực tế cho thấy, sau hơn 20 năm triển khai, chương trình thương hiệu quốc gia đã đạt nhiều kết quả tích cực. Giá trị Thương hiệu quốc gia Việt Nam năm 2025 đạt trên 500 tỷ USD, tăng trưởng 63% so với năm 2020; số doanh nghiệp đạt danh hiệu tăng từ 30 lên 190 doanh nghiệp. Tuy nhiên, nghịch lý đặt ra là quy mô tăng nhanh nhưng giá trị gia tăng còn hạn chế, khi phần lớn doanh nghiệp vẫn nằm ở khâu gia công với giá trị thấp.
Phân tích sâu hơn về vấn đề này, ông Hoàng Minh Chiến, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho rằng: “Việt Nam vẫn chủ yếu ở phân khúc thấp trong chuỗi giá trị toàn cầu, mạnh về OEM nhưng còn thiếu năng lực ODM và OBM”. Do đó, chiến lược thời gian tới phải tập trung chuyển dịch sang thiết kế và xây dựng thương hiệu riêng, coi đây là chìa khóa nâng cao giá trị xuất khẩu.
 |
| Các đại biểu thực hiện nghi thức khai mạc Tuần lễ Thương hiệu Quốc gia Việt Nam năm 2026. |
Định hướng này cũng gắn với Chương trình “Go Global” giai đoạn 2026-2030, trong đó đặt mục tiêu đào tạo 10.000 doanh nghiệp, hỗ trợ 1.000 doanh nghiệp xây dựng thương hiệu riêng và thúc đẩy ít nhất 100 doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây là bước chuyển từ hỗ trợ xúc tiến sang đồng hành chiến lược, chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước và doanh nghiệp.
Nâng giá trị, vươn ra thị trường toàn cầu
Tại Diễn đàn, các tham luận quốc tế và doanh nghiệp đã làm rõ con đường nâng tầm thương hiệu quốc gia thông qua xuất khẩu giá trị cao. Tiến sĩ Santiago Velasquez, Giám đốc Chương trình Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh (MBA) và Thạc sĩ Kinh doanh Quốc tế, Đại học RMIT Việt Nam cho rằng, thương hiệu quốc gia được cấu thành từ sáu trụ cột, trong đó xuất khẩu đóng vai trò trung tâm tạo dựng uy tín quốc gia. Ông nhấn mạnh: “Khi văn hóa và hình ảnh quốc gia được ưa chuộng, hàng hóa xuất khẩu sẽ có giá trị cao hơn và giảm rào cản thị trường”.
Bài học từ Hàn Quốc cho thấy, việc tích hợp văn hóa vào chiến lược thương hiệu quốc gia có thể tạo ra cú hích mạnh mẽ cho xuất khẩu. Khi sản phẩm gắn với bản sắc, niềm tin của người tiêu dùng được củng cố, qua đó nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh. Đây cũng là hướng đi được khuyến nghị cho Việt Nam trong việc khai thác lợi thế văn hóa để định vị thương hiệu quốc gia.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Secoin, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh chia sẻ thẳng thắn: “Doanh nghiệp Việt Nam không thiếu sản phẩm tốt - cái thiếu là cách kể câu chuyện giá trị”. Theo ông, xuất khẩu của Việt Nam hiện vẫn chủ yếu dựa vào gia công, phụ thuộc vào FDI và trung gian, khiến giá trị gia tăng thấp và thương hiệu chưa tương xứng với năng lực sản xuất.
Từ thực tiễn Secoin - doanh nghiệp xuất khẩu tới hơn 60 quốc gia, ông Kỳ cho rằng, con đường đúng là chuyển từ sản xuất sang thiết kế, từ thiết kế sang thương hiệu và từ thương hiệu vươn ra toàn cầu. Mô hình này thể hiện rõ quá trình nâng cấp chuỗi giá trị từ OEM sang ODM và OBM, giúp doanh nghiệp làm chủ thị trường và gia tăng lợi nhuận.
Đáng chú ý, xu hướng tiêu dùng toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng với các yêu cầu về ESG, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để các sản phẩm đạt thương hiệu quốc gia Việt Nam khẳng định vị thế nếu đáp ứng được các tiêu chuẩn quốc tế. Những ngành như nông sản, thực phẩm, vật liệu xây dựng, công nghệ… đang có tiềm năng lớn để xây dựng thương hiệu gắn với chất lượng, đổi mới và bản sắc văn hóa.
Từ góc nhìn tổng thể, thương hiệu quốc gia không còn là “phần nổi” của xúc tiến thương mại mà trở thành “hạ tầng mềm” của nền kinh tế. Khi thương hiệu quốc gia được nâng tầm, sản phẩm Việt Nam sẽ có lợi thế cạnh tranh bền vững, giảm phụ thuộc vào giá rẻ và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cao cấp.
Diễn đàn năm nay đã đặt ra một thông điệp rõ ràng: muốn nâng tầm xuất khẩu, Việt Nam không thể chỉ tăng sản lượng mà phải nâng giá trị. Và chìa khóa chính là “Xây dựng thương hiệu quốc gia gắn với chiến lược phát triển dài hạn”, trong đó doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo và văn hóa trở thành nền tảng tạo khác biệt.
Trong kỷ nguyên mới, khi cạnh tranh không còn chỉ nằm ở sản phẩm mà ở câu chuyện và giá trị, thương hiệu quốc gia Việt Nam chính là đòn bẩy để hàng hóa Việt Nam bước ra thế giới với vị thế cao hơn, bền vững hơn và tự tin hơn trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
