Hải quan Thái Nguyên cải cách thủ tục, tạo đà tăng trưởng xuất nhập khẩu

Công chức Hải quan Thái Nguyên kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu. Ảnh: Quang Hùng

Xuất nhập khẩu tăng trưởng tích cực

Theo thống kê của Hải quan Thái Nguyên, trong quý III/2026, đơn vị đã giải quyết thủ tục hải quan cho 78.424 tờ khai, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 18,99 tỷ USD, tăng 9% về số tờ khai và 7% về kim ngạch so với quý II/2026.

Hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn trong quý III tiếp tục ghi nhận đóng góp nổi bật của khối doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đặc biệt là các doanh nghiệp điện tử. Đây được xem là một trong những động lực quan trọng để thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu của tỉnh Thái Nguyên.

Kim ngạch xuất nhập khẩu tăng chủ yếu nhờ nhóm hàng điện tử của khối doanh nghiệp FDI; hoạt động nhập khẩu máy móc, thiết bị phục vụ đầu tư và sự phục hồi của ngành dệt may.

Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh cải cách thủ tục hải quan, rút ngắn thời gian thông quan cũng góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Ở chiều xuất khẩu, các mặt hàng chủ yếu gồm điện thoại di động, máy tính bảng, thiết bị đeo tay thông minh, tấm lát sàn bằng nhựa, mũ bảo hiểm, sản phẩm may mặc, dụng cụ cầm tay, dụng cụ y tế, dụng cụ chăn nuôi và các sản phẩm công nghiệp từ khoáng sản.

Ở chiều nhập khẩu, các nhóm hàng chủ yếu gồm máy móc, thiết bị tạo tài sản cố định; linh kiện điện tử phục vụ sản xuất điện thoại di động và các sản phẩm công nghệ cao; nguyên liệu phục vụ gia công, sản xuất hàng xuất khẩu, cùng các loại tấm lát sàn bằng nhựa, mũ bảo hiểm, dụng cụ y tế, dụng cụ cầm tay và nguyên liệu, vật tư phục vụ sản xuất.

Trong bức tranh chung về hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn, khối doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực điện tử tiếp tục duy trì sản xuất ổn định tại các khu công nghiệp lớn như Yên Bình và Sông Công.

Theo đó, đơn hàng xuất khẩu có xu hướng tăng trong quý II và quý III, phù hợp với chu kỳ sản xuất, chuẩn bị hàng hóa cho mùa tiêu dùng quốc tế. Sau quý I/2026, nhiều doanh nghiệp lớn, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử, đẩy mạnh sản xuất, mở rộng dây chuyền hoặc nâng cấp nhà máy, qua đó làm gia tăng nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị tạo tài sản cố định phục vụ các dự án FDI.

Hiện đại hóa kiểm tra, giám sát hải quan

Mặc dù không phải địa bàn trọng điểm về hoạt động xuất nhập khẩu, Thái Nguyên là một trong những trung tâm công nghiệp, tập trung nhiều doanh nghiệp FDI trong các lĩnh vực điện tử, cơ khí, công nghệ cao. Điều này đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác kiểm tra, giám sát hải quan, nhất là trong việc ứng dụng công nghệ và nâng cao hiệu quả quản lý.

Hoạt động sản xuất tại Công ty CP Đầu tư quốc tế Thagaco, Thái Nguyên. Ảnh: Quang Hùng

Những năm gần đây, công tác hiện đại hóa trang thiết bị kiểm tra, giám sát hải quan tại Hải quan Thái Nguyên có nhiều chuyển biến tích cực, phù hợp với định hướng xây dựng “Hải quan số - Hải quan thông minh” của ngành Hải quan.

Hải quan Thái Nguyên đã triển khai đồng bộ các hệ thống, nền tảng công nghệ phục vụ quản lý hải quan như Hệ thống thông quan tự động (VNACCS/VCIS), Hệ thống quản lý rủi ro, hệ thống giám sát hàng hóa tự động, đồng thời tăng cường trao đổi dữ liệu điện tử với doanh nghiệp, kho bãi và các đơn vị liên quan.

Việc đẩy mạnh số hóa góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giảm tiếp xúc trực tiếp giữa doanh nghiệp và công chức Hải quan, nâng cao tính minh bạch trong quá trình xử lý hồ sơ, đồng thời hỗ trợ hiệu quả công tác kiểm tra sau thông quan.

Cùng với chuyển đổi số, ngành Hải quan từng bước đầu tư, trang bị các phương tiện, thiết bị kỹ thuật phục vụ kiểm tra, giám sát như camera giám sát, seal định vị GPS và các thiết bị kiểm tra chuyên dụng.

Tại Hải quan Thái Nguyên, việc khai thác các thiết bị này góp phần nâng cao tốc độ và hiệu quả kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu, hỗ trợ phát hiện dấu hiệu gian lận thương mại, giảm sự phụ thuộc vào phương thức kiểm tra thủ công và nâng cao hiệu quả giám sát tại kho hàng, địa điểm kiểm tra tập trung.

Việc kết hợp dữ liệu điện tử, hệ thống camera và phương thức quản lý rủi ro giúp cơ quan Hải quan tăng cường khả năng theo dõi hàng hóa, phân loại doanh nghiệp theo mức độ tuân thủ và tập trung nguồn lực kiểm tra đối với các lô hàng có nguy cơ cao.

Qua đó, góp phần hạn chế nguy cơ thất thu thuế, phòng ngừa và phát hiện gian lận thương mại, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan trên địa bàn.

Trong tháng 8/2026, công tác phát triển quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp (HQ-DN) tại Hải quan Thái Nguyên tiếp tục được đẩy mạnh, theo hướng chuyển từ phương thức chủ yếu là “giải quyết vướng mắc” sang “đồng hành và hợp tác tin cậy”.

Đơn vị tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ các doanh nghiệp, tập đoàn lớn, nhất là trong lĩnh vực điện tử và dệt may, thực hiện đúng các quy định mới về chính sách thuế, phân loại hàng hóa và quản lý phế liệu.

Thông qua hoạt động đối thoại, hướng dẫn và hỗ trợ trực tiếp, cơ quan Hải quan kịp thời nắm bắt khó khăn của doanh nghiệp, đồng thời nâng cao mức độ tuân thủ pháp luật, góp phần tạo môi trường thông quan thuận lợi, minh bạch và ổn định cho hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.