 |
| Bà Trần Thị Thanh Tâm, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ (VCCI) phát biểu khai mạc chương trình. |
Cơ hội xuất khẩu từ dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu
Ngày 10/4, tại Hà Nội, trong khuôn khổ chương trình “Kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu: Cơ hội và lộ trình hành động cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam” do Trung tâm Hỗ trợ Doanh nghiệp Vừa và Nhỏ (VCCI) phối hợp với Công ty cổ phần Quảng cáo và Hội chợ Thương mại VINASAX tổ chức, cộng đồng doanh nghiệp đã có dịp tiếp cận những thông tin quan trọng về xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và cơ hội mở rộng xuất khẩu.
Sự kiện thu hút sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội ngành nghề, chuyên gia cùng đông đảo doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tại Hà Nội và các địa phương lân cận.
Phát biểu khai mạc sự kiện, bà Trần Thị Thanh Tâm, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ (VCCI) nhấn mạnh, Việt Nam đang đứng trước “thời điểm vàng” để bứt phá trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Theo số liệu công bố tại chương trình, năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt trên 930 tỷ USD, tăng 18,2% so với cùng kỳ năm trước; trong đó, khu vực FDI chiếm khoảng 73% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước.
Tuy nhiên, tỷ lệ nội địa hóa trong các ngành công nghiệp chủ lực của Việt Nam vẫn còn khiêm tốn chỉ chiếm từ 10-20%, cho thấy dư địa rất lớn để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Những con số này phản ánh thực tế rằng, dù Việt Nam đã trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, phần giá trị gia tăng giữ lại trong nước vẫn còn hạn chế. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong việc nâng cao năng lực để tận dụng cơ hội xuất khẩu.
Thực tiễn cho thấy, cộng đồng doanh nghiệp đang đối mặt với hai thách thức lớn: tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe và hạn chế trong tiếp cận thị trường. Nhiều doanh nghiệp có sản phẩm đạt chất lượng nhưng chưa xây dựng được hồ sơ năng lực đạt chuẩn quốc tế, dẫn đến khó kết nối với các nhà mua hàng lớn.
Chính vì vậy, các hoạt động kết nối cung - cầu, xúc tiến thương mại và hỗ trợ doanh nghiệp như chương trình lần này đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng thị trường, giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp với đối tác quốc tế, từ đó tạo nền tảng để thúc đẩy xuất khẩu bền vững.
Nâng chuẩn doanh nghiệp để tham gia chuỗi cung ứng quốc tế
Bên cạnh cơ hội, yêu cầu nâng cao năng lực nội tại đang trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
 |
| Các chuyên gia trao đổi tại sự kiện. |
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Trần Đức Tùng, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần Công nghệ Thế hệ mới Hanel PT (Hanel PT) đã chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn về hành trình hội nhập.
Với 26 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sản xuất linh kiện điện tử, Hanel PT hiện có gần 100% sản phẩm xuất khẩu và đã trở thành nhà cung cấp trực tiếp cho các tập đoàn quốc tế. Theo ông Trần Đức Tùng, doanh nghiệp muốn tham gia chuỗi cung ứng cần xây dựng lộ trình phát triển theo ba tầng giá trị.
Thứ nhất là nền tảng giá trị cốt lõi, bao gồm văn hóa doanh nghiệp, đạo đức kinh doanh và cam kết phát triển bền vững. Đây là yếu tố quan trọng để tạo dựng niềm tin với đối tác, đặc biệt trong bối cảnh các doanh nghiệp FDI ngày càng chú trọng tiêu chuẩn ESG và phát triển xanh.
Thứ hai là hệ thống vận hành, trong đó doanh nghiệp cần đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng mô hình quản trị minh bạch và áp dụng các giải pháp sản xuất thông minh. Việc ứng dụng các công cụ như ERP, QR Code và các hệ thống quản lý hiện đại giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả vận hành, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn quốc tế.
Thứ ba là năng lực sản xuất, bao gồm chất lượng sản phẩm, chi phí cạnh tranh, khả năng giao hàng đúng hạn và năng lực cải tiến liên tục. Đây là những tiêu chí cốt lõi trong quá trình lựa chọn nhà cung cấp của các doanh nghiệp FDI.
Theo ông Trần Đức Tùng, nhiều doanh nghiệp Việt Nam hiện vẫn mắc sai lầm khi chỉ tập trung vào năng lực kỹ thuật và giá thành, mà chưa chú trọng đầy đủ đến các yếu tố như văn hóa hợp tác, trải nghiệm khách hàng và chiến lược phát triển dài hạn. Trong khi đó, các nhà mua hàng quốc tế thường đánh giá doanh nghiệp trên nhiều tiêu chí tổng thể, từ năng lực vận hành đến tầm nhìn phát triển bền vững.
Thực tế cho thấy, quy trình lựa chọn nhà cung cấp của các tập đoàn FDI thường kéo dài từ 6 tháng đến 3 năm, với nhiều vòng đánh giá nghiêm ngặt. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp Việt phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, kiên trì và theo đuổi chiến lược dài hạn thay vì tìm kiếm lợi ích ngắn hạn.
Tại phiên tọa đàm, các đại biểu cũng chỉ ra những điểm nghẽn lớn của ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam, bao gồm hạn chế về công nghệ, thiếu vốn cho hoạt động nghiên cứu và phát triển, cũng như sự phụ thuộc vào các doanh nghiệp FDI. Đồng thời, các yêu cầu mới như tiêu chuẩn môi trường, thuế carbon và chuyển đổi xanh đang đặt ra áp lực buộc doanh nghiệp phải thay đổi.
Tuy nhiên, đây cũng chính là cơ hội để doanh nghiệp nâng cấp toàn diện. Việc đầu tư vào công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất, kiểm soát phát thải và nâng cao chất lượng sản phẩm không chỉ giúp đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế mà còn gia tăng năng lực cạnh tranh dài hạn.
Thông điệp xuyên suốt từ sự kiện là doanh nghiệp Việt Nam không chỉ cần “làm tốt” mà phải “làm đúng theo chuẩn mực toàn cầu”. Khi xây dựng được nền tảng vững chắc về văn hóa, quản trị và công nghệ, doanh nghiệp sẽ có đủ điều kiện để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, mở rộng thị trường xuất khẩu và từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ công nghiệp toàn cầu.
Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, cùng với sự đồng hành của các tổ chức như VCCI và các hiệp hội ngành nghề, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng cơ hội, “mở lối” vào chuỗi cung ứng toàn cầu, góp phần nâng cao giá trị gia tăng nội địa và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.
