Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, khởi nghiệp sáng tạo

Nghị định cho phép miễn, giảm thuế được tính liên tục từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo. Ảnh: TL.

Hỗ trợ trực tiếp doanh nghiệp mới thành lập

Theo Nghị định số 20/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo và tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được miễn, giảm thuế TNDN đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo theo thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 10 Nghị quyết số 198/2025/QH15.

Thời gian miễn, giảm thuế được tính liên tục từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo. Trường hợp trong 3 năm đầu kể từ năm đầu tiên có doanh thu nhưng chưa phát sinh thu nhập chịu thuế, thì thời gian miễn, giảm thuế được tính từ năm thứ 4.

Nghị định yêu cầu doanh nghiệp phải hạch toán riêng thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo được hưởng ưu đãi thuế với thu nhập từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh không thuộc diện ưu đãi.

Trường hợp không thể hạch toán riêng, phần thu nhập được hưởng ưu đãi được xác định theo tỷ lệ giữa doanh thu hoặc chi phí được trừ của hoạt động được ưu đãi so với tổng doanh thu hoặc tổng chi phí được trừ của doanh nghiệp trong kỳ tính thuế. Các khoản doanh thu hoặc chi phí không thể tách riêng cũng được phân bổ theo nguyên tắc tỷ lệ tương ứng.

Đối với hoạt động đầu tư, doanh nghiệp có thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế TNDN đối với khoản thu nhập này. Ưu đãi áp dụng cho cả trường hợp chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ vốn, bao gồm cả bán doanh nghiệp, trừ thu nhập từ chuyển nhượng cổ phiếu, quyền mua cổ phiếu của công ty đại chúng, tổ chức niêm yết hoặc đăng ký giao dịch theo pháp luật về chứng khoán.

Riêng trường hợp bán toàn bộ công ty TNHH MTV do tổ chức làm chủ sở hữu dưới hình thức chuyển nhượng vốn có gắn với bất động sản, thu nhập phát sinh phải kê khai và nộp thuế TNDN theo quy định về chuyển nhượng bất động sản.

Đáng chú ý, Nghị định dành ưu đãi riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu. Theo đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu được miễn thuế TNDN trong 3 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Thời gian miễn thuế được tính liên tục từ năm đầu tiên được cấp giấy chứng nhận.

Trường hợp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp được cấp trước thời điểm Nghị quyết số 198/2025/QH15 có hiệu lực mà vẫn còn thời gian ưu đãi, doanh nghiệp tiếp tục được hưởng ưu đãi cho thời gian còn lại.

Tuy nhiên, chính sách này không áp dụng đối với doanh nghiệp thành lập mới do sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi chủ sở hữu hoặc chuyển đổi loại hình doanh nghiệp; doanh nghiệp thành lập mới nhưng người đại diện theo pháp luật, thành viên hợp danh hoặc người có tỷ lệ vốn góp cao nhất đã tham gia hoạt động kinh doanh với vai trò tương tự tại doanh nghiệp khác đang hoạt động hoặc đã giải thể chưa đủ 12 tháng; và các khoản thu nhập thuộc diện không được ưu đãi theo Luật thuế TNDN.

Trong cùng một thời gian, nếu doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp nhỏ và vừa đồng thời đủ điều kiện hưởng nhiều chính sách miễn, giảm thuế khác nhau, thì được lựa chọn hưởng chính sách có lợi nhất và phải thực hiện ổn định trong suốt thời gian ưu đãi.

Trường hợp kỳ tính thuế đầu tiên có thời gian hoạt động được miễn, giảm thuế dưới 12 tháng, thì doanh nghiệp được lựa chọn hưởng ưu đãi ngay từ kỳ đầu hoặc đăng ký với cơ quan thuế thời điểm bắt đầu ưu đãi từ kỳ tính thuế tiếp theo.

Làm việc trong lĩnh vực khởi nghiệp sáng tạo được miễn, giảm thuế TNCN

Bên cạnh ưu đãi cho doanh nghiệp, Điều 8 Nghị định số 20/2026/NĐ-CP quy định các chính sách miễn, giảm thuế TNCN nhằm khuyến khích đầu tư và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực khởi nghiệp sáng tạo.

Nhà khoa học làm việc tại doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế TNCN trong 2 năm. Ảnh: TL.

Theo đó, cá nhân có thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế TNCN đối với khoản thu nhập này.

Ưu đãi áp dụng cho cả trường hợp chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ vốn, bao gồm bán doanh nghiệp, trừ thu nhập từ chuyển nhượng cổ phiếu, quyền mua cổ phiếu của công ty đại chúng, tổ chức niêm yết hoặc đăng ký giao dịch.

Trường hợp cá nhân bán toàn bộ doanh nghiệp do mình làm chủ sở hữu dưới hình thức chuyển nhượng vốn có gắn với bất động sản, thì thu nhập phải kê khai và nộp thuế TNCN theo quy định về chuyển nhượng bất động sản.

Đối với cá nhân là chuyên gia, nhà khoa học theo quy định của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển hoặc tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, Nghị định quy định miễn thuế TNCN trong 2 năm (24 tháng liên tục) và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm (48 tháng liên tục) tiếp theo.

Thời gian miễn, giảm thuế được tính liên tục kể từ tháng phát sinh thu nhập, kể cả trường hợp phát sinh thu nhập trong tháng thì vẫn được tính đủ tháng.

Trường hợp cá nhân đồng thời có thu nhập từ tiền lương, tiền công được miễn, giảm thuế theo quy định này và thu nhập từ các nguồn khác, thì số thuế được miễn, giảm chỉ tính trên phần thu nhập thuộc diện ưu đãi, theo tỷ lệ tương ứng giữa thu nhập được ưu đãi và tổng thu nhập chịu thuế trong kỳ.