 |
| Quang cảnh hội nghị. Ảnh: HQ KV XI |
Thực tiễn thi hành
Thời gian qua, hệ thống pháp luật hải quan đã tạo hành lang pháp lý quan trọng thúc đẩy hiện đại hóa, tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại quốc tế và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Tuy nhiên, trước sự phát triển nhanh chóng của các mô hình kinh doanh mới cùng yêu cầu hội nhập ngày càng sâu rộng, khung pháp lý hiện hành đã bộc lộ những hạn chế, bất cập cần được điều chỉnh kịp thời.
Thực tiễn thi hành cho thấy, nhiều quy định chưa thực sự đồng bộ với tốc độ ứng dụng công nghệ thông tin và quy trình chuyển đổi số quốc gia. Điều này tạo ra rào cản không nhỏ trong việc đơn giản hóa thủ tục thông quan hàng hóa, triển khai hải quan số và thực hiện công tác kiểm tra chuyên ngành.
Sự bùng nổ của giao thương điện tử xuyên biên giới cũng đòi hỏi công tác quản lý hải quan phải thay đổi phương thức vận hành để vừa kiểm soát chặt chẽ, vừa tối ưu hóa thời gian lưu kho bãi cho doanh nghiệp.
Do đó, việc rà soát, sửa đổi và bổ sung Luật Hải quan là bài toán mang tính cấp thiết nhằm tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, phục vụ đắc lực cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
Ba nhóm giải pháp đột phá
Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung góp ý về tính thống nhất, đồng bộ của dự thảo Luật Hải quan với hệ thống pháp luật hiện hành; hiện đại hóa hoạt động hải quan, chuyển đổi số, thủ tục hải quan điện tử, quản lý rủi ro, kiểm tra sau thông quan…
 |
| Ông Trần Đình Gia, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh phát biểu tại hội nghị. Ảnh: HQ KV XI |
Thứ nhất, liên quan đến thể chế hóa chuyển đổi số và thực hiện thủ tục hải quan điện tử, các đại biểu thống nhất cao với chủ trương luật hóa toàn diện các quy trình chuyển đổi số và giao dịch hải quan điện tử.
Các đơn vị chuyên môn cho rằng, việc hoàn thiện hạ tầng pháp lý cho Hải quan thông minh, kết nối liên thông dữ liệu giữa cơ quan Hải quan với các bộ, ngành và cộng đồng doanh nghiệp sẽ tạo bước đột phá trong tự động hóa khâu tiếp nhận, xử lý hồ sơ. Điều này không chỉ giúp cắt giảm thời gian thông quan, hạ thấp chi phí logistics cho doanh nghiệp mà còn đảm bảo tính toàn vẹn, minh bạch của dữ liệu thương mại.
Thứ hai, đối với việc tối ưu hóa quản lý rủi ro và nâng cao hiệu quả kiểm tra sau thông quan, các đại biểu đã dành nhiều thời gian thảo luận sâu về cơ chế quản lý rủi ro và phân loại mức độ tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.
Hầu hết đại diện các cơ quan chuyên môn và hiệp hội doanh nghiệp đề xuất cần chuẩn hóa các tiêu chí đánh giá rủi ro, xây dựng cơ chế phân luồng hàng hóa tự động khách quan hơn. Đi liền với đó là việc đẩy mạnh công tác kiểm tra sau thông quan.
Theo các đại biểu, việc dịch chuyển trọng tâm quản lý từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” sẽ giải phóng hàng hóa nhanh chóng tại cửa khẩu cho các doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật. Đồng thời giúp cơ quan Hải quan tập trung nguồn lực đấu tranh chống gian lận thương mại, buôn lậu và thất thu ngân sách nhà nước đối với các đối tượng có dấu hiệu vi phạm.
 |
| Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XI Nguyễn Thành Trung tiếp thu, giải trình các ý kiến góp ý của đại biểu đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung Hải quan. Ảnh: HQ KV XI |
Thứ ba, liên quan đến quy định phân định rõ thẩm quyền và trách nhiệm công vụ, nhằm bảo đảm tính nghiêm minh và hiệu quả trong thực thi công vụ, các đại biểu đề nghị rà soát, quy định ranh giới pháp lý cụ thể giữa thẩm quyền của cơ quan Hải quan và trách nhiệm cá nhân của từng công chức hải quan trong từng khâu nghiệp vụ.
Việc phân định rõ ràng này một mặt tạo cơ sở pháp lý vững chắc bảo vệ cán bộ thi hành công vụ khi thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ được giao; mặt khác tăng cường tính giải trình, ngăn chặn các hành vi nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan.
Tiếp thu, giải trình các ý kiến góp ý đối với dự án Luật Hải quan sửa đổi, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XI Nguyễn Thành Trung đã làm rõ nhiều khía cạnh kỹ thuật nghiệp vụ dưới góc độ của đơn vị trực tiếp tổ chức thi hành pháp luật tại địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.
Kết luận hội nghị, ông Trần Đình Gia, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Hà Tĩnh ghi nhận và đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, trí tuệ cùng các ý kiến đóng góp sát thực tiễn của các đại biểu.
Ông Trần Đình Gia cho rằng, các đóng góp này là cơ sở quan trọng để cơ quan chủ trì soạn thảo tổng hợp, hoàn thiện báo cáo trình các cơ quan của Quốc hội xem xét, hoàn thiện dự thảo luật trình Quốc hội quyết định tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
