Giảm thuế để nuôi dưỡng nguồn thu, tạo động lực tăng trưởng dài hạn

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp. Ảnh: VPQH

Tránh trường hợp chia nhỏ doanh thu để hưởng ưu đãi

Chiều 20/8, tiếp tục Phiên họp thứ 5, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp.

Thảo luận tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu tán thành sự cần thiết ban hành chính sách giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp; đồng thời cho rằng đây thuộc thẩm quyền của Quốc hội và phù hợp để ban hành dưới hình thức nghị quyết quy phạm pháp luật của Quốc hội.

Về trình tự, thủ tục, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng, đây có thể được coi là trường hợp cấp bách để giải quyết những vấn đề cụ thể của thực tiễn, đủ căn cứ áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn.

Đối với nội dung chính sách, ông cơ bản nhất trí với Dự thảo Nghị quyết và cho rằng, theo đánh giá của Chính phủ, việc giảm 30% số thuế thu nhập trong hai năm 2026 và 2027 có tác động đến ngân sách nhà nước không lớn, nằm trong khả năng cân đối ngân sách. Đồng thời, ông đề nghị Chính phủ tăng cường quản lý thu, chống thất thu, chuyển giá, trốn thuế và kiểm soát chặt chẽ các khoản chi để bảo đảm cân đối ngân sách, phục vụ nhiệm vụ chi.

Phát biểu tại Phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hoan nghênh Chính phủ trình Quốc hội chính sách giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, đồng thời cho rằng việc giảm thuế cần được nhìn nhận trong bối cảnh rộng hơn, không chỉ nhằm giải quyết yêu cầu trước mắt mà phải hướng tới nuôi dưỡng nguồn thu và thúc đẩy tăng trưởng.

“Việc giảm thuế giúp người dân có thêm thu nhập khả dụng, doanh nghiệp có thêm nguồn lực để đầu tư vào nền kinh tế, có thêm nguồn lực để tái sản xuất mở rộng. Đây là vấn đề cần thiết”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội tán thành đề xuất giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, đồng thời đề nghị Chính phủ và Ủy ban Kinh tế và Tài chính thuyết minh rõ việc lựa chọn mức giảm 30% và ngưỡng doanh thu không quá 10 tỷ đồng và đánh giá kỹ tác động khi ban hành chính sách.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá việc giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp là cần thiết. Ảnh: VPQH

“Mục tiêu cuối cùng không phải là giảm thuế cho tất cả mọi người theo một tỷ lệ giống nhau, mà là giảm đúng đối tượng, đúng mức và đúng mục tiêu”, Chủ tịch Quốc hội lưu ý. Theo đó, chính sách thuế cần gắn với những lĩnh vực Nhà nước muốn thúc đẩy như đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ; kinh tế xanh; chuyển đổi số, nghiên cứu và phát triển; các vùng khó khăn và đặc biệt là nâng cao năng suất lao động.

Cùng với giảm thuế cho cá nhân, doanh nghiệp, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tạo thuận lợi trong cách thức nộp thuế, đồng thời kiểm soát chặt hành vi trốn thuế, gian lận thuế và chuyển giá. Chủ tịch Quốc hội cũng đặc biệt lưu ý yêu cầu thu đúng, thu đủ.

Một vấn đề khác được Chủ tịch Quốc hội lưu ý là phải kiểm soát chặt chẽ điều kiện được hưởng ưu đãi, miễn, giảm thuế; có quy định xử lý trường hợp chia tách pháp nhân, chia nhỏ doanh thu để đưa doanh nghiệp, hộ kinh doanh xuống dưới ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng nhằm hưởng chính sách ưu đãi.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh quản lý thuế đối với kinh tế số, thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng xuyên biên giới, chuyển nhượng vốn, các hoạt động có tính chất đầu tư và những lĩnh vực có nguy cơ chuyển lợi nhuận. Chủ tịch Quốc hội đề nghị nâng cao chất lượng số hóa công tác quản lý thuế, kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế, ngân hàng, đăng ký kinh doanh, đất đai, hải quan và các cơ quan liên quan.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị chuyển từ tư duy thuế trên lợi nhuận sang tư duy thuế gắn với tái đầu tư; coi thuế là đòn bẩy chứ không chỉ là khoản thu, tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp mới thành lập và doanh nghiệp đang trong giai đoạn đầu tích lũy vốn, qua đó hình thành lớp doanh nghiệp mới.

Ngưỡng 10 tỷ đồng được tính toán trên cả thu nhập và khả năng ngân sách

Làm rõ thêm các ý kiến tại Phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Chính phủ sẽ nghiêm túc tiếp thu tất cả các ý kiến phát biểu tại phiên họp, đặc biệt là ý kiến của Chủ tịch Quốc hội.

Về lý do lựa chọn ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng và mức giảm 30%, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho hay, Bộ sẽ tiếp tục tính toán, luận giải cụ thể. Giả định mức lợi nhuận khoảng 12%/năm thì với doanh thu 10 tỷ đồng, thu nhập sẽ vào khoảng gần 100 triệu đồng. Sau khi nộp thuế khoảng 5%, còn khoảng 85 triệu đồng.

Với một gia đình 5 người, mức thu nhập này tương đương khoảng 17 triệu đồng/người. Mức này tương đối phù hợp để người dân sinh sống, đồng thời việc giảm thêm thuế cũng tạo động lực, khuyến khích người dân kinh doanh. Bên cạnh yếu tố về thu nhập, mức ngưỡng 10 tỷ đồng cũng được tính toán trên cơ sở khả năng ngân sách.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, chính sách phải vừa bảo đảm nguồn thu, vừa động viên, khuyến khích hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đây cũng là hướng chuyển từ tư duy thu thuế sang bồi dưỡng nguồn thu, bảo đảm nguồn thu lâu dài và góp phần thúc đẩy tăng trưởng.

“Chúng ta chuyển từ tư duy thu thuế sang bồi dưỡng nguồn thu và đảm bảo lâu dài cũng góp phần tăng trưởng 2 con số”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn tại Phiên họp thứ 5, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Bộ trưởng khẳng định, các vấn đề kỹ thuật cụ thể sẽ tiếp tục được Bộ Tài chính phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội, đặc biệt là cơ quan thẩm tra và Bộ Tư pháp để sớm hoàn thiện hồ sơ, báo cáo Quốc hội.

Kết luận Phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao Chính phủ, Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan đã khẩn trương chuẩn bị hồ sơ dự án nghị quyết; các cơ quan của Quốc hội cũng khẩn trương thực hiện thẩm tra sơ bộ.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất bổ sung dự án nghị quyết vào chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất và trình Quốc hội xem xét, thông qua theo trình tự, thủ tục rút gọn; cơ bản tán thành phương án giảm thuế như Chính phủ trình để kịp thời hỗ trợ, tháo gỡ một phần khó khăn cho hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp quy mô nhỏ.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, làm rõ cơ sở pháp lý của nghị quyết; thuyết minh rõ việc lựa chọn mức giảm 30% và ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng; xác định thời gian áp dụng chính sách, bảo đảm đúng đối tượng, đúng mục tiêu và gắn với các lĩnh vực cần khuyến khích như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh.

Đồng thời, cần kiểm soát việc chia tách doanh nghiệp, chuyển doanh thu nhằm hưởng chính sách; hướng dẫn lập chứng từ, kê khai thuế; làm rõ tác động đến thu và cân đối ngân sách nhà nước, nhất là ngân sách địa phương và khả năng thực hiện dự toán năm 2026.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng yêu cầu xác định cụ thể thời điểm có hiệu lực của nghị quyết và cách xử lý đối với các trường hợp đã kê khai, tạm nộp hoặc nộp thuế trong năm 2026, bảo đảm thuận lợi cho người nộp thuế, không phát sinh thủ tục không cần thiết. Đồng thời, đề nghị Chính phủ chủ động xây dựng chương trình cải cách thuế trong trung và dài hạn đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp.

Trên cơ sở hồ sơ, ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến thẩm tra, Chính phủ được đề nghị chỉ đạo Bộ Tài chính khẩn trương rà soát, chỉnh lý dự thảo nghị quyết, hoàn thiện nội dung giải trình và làm rõ các vấn đề được nêu để báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định.