Chuyển đổi xanh trên nền tảng số: “Tấm vé thông hành” cho doanh nghiệp xuất khẩu

Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh giúp doanh nghiệp không chỉ nâng cao năng lực sản xuất mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững . Ảnh: TL

Biến áp lực thành cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh

Những câu chuyện trên được chia sẻ tại Hội thảo chuyên đề về Chuyển đổi xanh trên nền tảng số do Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh phối hợp với International Labour Organization (ILO) tổ chức ngày 6/3.

Theo các doanh nghiệp, những năm gần đây, yêu cầu về phát triển bền vững và giảm phát thải đang trở thành tiêu chuẩn mới trong thương mại quốc tế. Đối với nhiều doanh nghiệp, đây từng được xem là áp lực lớn về chi phí và nguồn lực. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nếu triển khai đúng hướng, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số lại mang đến nhiều lợi ích thiết thực cho hoạt động sản xuất – kinh doanh.

Theo bà Lê Hải Liễu - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần gỗ Đức Thành, chuyển đổi xanh không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu của đối tác mà còn mang lại lợi ích trực tiếp cho doanh nghiệp. Mục tiêu cốt lõi là sử dụng năng lượng ít nhất, chuyển sang nguồn năng lượng sạch hơn, hạn chế rác thải giúp bảo vệ môi trường.

Với doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu, việc tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế luôn được đặt lên hàng đầu. Chính vì vậy, từ giai đoạn 2021–2022, Công ty cổ phần gỗ Đức Thành đã chủ động tìm hiểu và từng bước triển khai các giải pháp sản xuất xanh trong nhà máy, trong đó có việc đầu tư, sử dụng năng lượng sạch từ điện mặt trời.

Chia sẻ kinh nghiệm từ doanh nghiệp, bà Liễu cho rằng, đầu tư cho chuyển đổi xanh không hề đơn giản. Riêng việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời đã tiêu tốn hàng triệu USD, chưa kể chi phí xử lý tấm pin sau khi hết vòng đời sử dụng. Doanh nghiệp sản xuất cũng không có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực năng lượng nên phải hợp tác với các đơn vị chuyên môn để triển khai.

Dù vậy, hiệu quả mang lại rất rõ rệt. Sau khi cải tổ hoạt động sản xuất theo hướng xanh hóa và tối ưu quy trình, lợi nhuận gộp của doanh nghiệp đạt trên 40%, thậm chí có tháng lên tới 50%.

Những câu chuyện về chuyển đổi xanh trên nền tảng số đã giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí sản xuất, nâng cao năng suất lao động. Câu chuyện chuyển đổi xanh từ Công ty cổ phần Lâm Việt là ví dụ. Theo chia sẻ của ông Nguyễn Thanh Lam - Tổng Giám đốc, Lâm Việt đã triển khai chuyển đổi xanh trên nền tảng số để nâng cao hiệu quả sản xuất.

“Trước đây, công ty có khoảng 1.600 công nhân nhưng doanh thu lại thấp hơn so với giai đoạn hiện nay khi doanh nghiệp chỉ vận hành với khoảng 800 lao động. Kết quả này đạt được nhờ tối ưu hóa sản xuất và quản lý bằng các giải pháp số”, ông Lam chia sẻ.

Nhờ chuyển đổi số, doanh nghiệp có thể tối ưu việc sử dụng nguồn lực, giảm tiêu hao năng lượng và nâng cao năng suất lao động. Đồng thời, hệ thống dữ liệu số cũng giúp truy xuất nguồn gốc sản phẩm dễ dàng, hỗ trợ doanh nghiệp phản biện trong các vụ kiện phòng vệ thương mại. Theo ông Lam, đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp xây dựng thương hiệu bền vững.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng đề cao yếu tố phát triển bền vững, chuyển đổi xanh gắn với chuyển đổi số đang trở thành “tấm vé thông hành” giúp doanh nghiệp Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào các thị trường xuất khẩu và nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Thực tế cho thấy chuyển đổi xanh không chỉ là trách nhiệm môi trường mà còn là cơ hội để doanh nghiệp tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất và gia tăng năng lực cạnh tranh.

Mở rộng cơ hội xuất khẩu

Theo các doanh nghiệp, Chuyển đổi xanh gắn với chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu đối với doanh nghiệp. Không chỉ giúp đáp ứng yêu cầu của đối tác, quá trình chuyển đổi kép này còn giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí sản xuất, nâng cao năng suất, xây dựng thương hiệu bền vững và mở rộng cơ hội xuất khẩu.

Theo ông Andri Meier - Phó Trưởng phòng Hợp tác phát triển, Đại sứ quán Thụy Sỹ tại Việt Nam, chuyển đổi xanh muốn đạt hiệu quả cần gắn chặt với chuyển đổi số. Doanh nghiệp cần số hóa các quy trình sản xuất để có thể đo lường, quản lý và theo dõi các chỉ số phát thải cũng như việc sử dụng nguyên liệu. Khi dữ liệu được quản lý minh bạch, doanh nghiệp có thể kiểm soát tốt từng khâu sản xuất, thậm chí theo dõi từng chi tiết nguyên liệu trong dây chuyền chế biến.

Việc đáp ứng các tiêu chuẩn xanh và minh bạch thông tin cũng giúp doanh nghiệp gia tăng giá trị sản phẩm. Trong nhiều trường hợp, sản phẩm đáp ứng tốt các tiêu chí môi trường có thể được bán với giá cao hơn và dễ dàng tiếp cận các thị trường khó tính.

Đại diện doanh nghiệp chia sẻ kinh nghiệm trong chuyển đổi xanh. Ảnh: T.H

Ông Phùng Đức Hoàng, Điều phối viên Dự án Quốc gia Chương trình Sinh thái năng suất của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) cho biết, các đối tác quốc tế ngày càng quan tâm đến "dấu chân" carbon của sản phẩm. “Một doanh nghiệp Việt Nam khi nhận đơn hàng từ Đức đã được yêu cầu cung cấp thông tin về chỉ số phát thải của sản phẩm. Điều này cho thấy các tiêu chuẩn về phát triển bền vững đang trở thành yếu tố quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu”, ông Hoàng cho biết.

Ông Thomas Rohner – đại diện Công ty Rochdale Spears cho rằng, để triển khai hiệu quả chuyển đổi kép, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược dài hạn với một số định hướng quan trọng. Trước hết là áp dụng các phương pháp quản trị tinh gọn nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm lãng phí và giảm phát thải trong sản xuất. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần xây dựng lực lượng lao động linh hoạt, đào tạo nguồn nhân lực sẵn sàng cho quá trình chuyển đổi số và thích ứng với công nghệ mới.

Việc đầu tư vào các công cụ số hóa cũng là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất và quản trị. Đồng thời, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung nhằm đảm bảo thông tin được tổng hợp và quản lý thống nhất.

“Trong quá trình triển khai, 3 yếu tố gồm quy trình, con người và hệ thống cần được thực hiện đồng bộ. Tinh thần làm việc theo nhóm và sự phối hợp giữa các phòng ban đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi”, ông Thomas Rohner nhấn mạnh.

Các chuyên gia cho rằng chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là hành trình dài, đòi hỏi sự kiên trì và đầu tư bài bản. Tuy nhiên, nếu thực hiện hiệu quả, doanh nghiệp không chỉ nâng cao năng lực sản xuất mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững trên thị trường quốc tế.